De Universiteit van Nederland Podcast
De beste wetenschappers geven antwoord op spraakmakende vragen. Zo leer je binnen 15 minuten waarom muggen altijd jou moeten hebben en hoe robots ons leven redden. Van donkere materie tot verliefdheid bij dieren: alles komt voorbij! Deze podcast heeft een Creative Commons-licentie (CC BY). Deel onze podcast dus zo veel als je wil, maar vergeet onze naam niet te vermelden.
Afleveringen
870. Hoe je door deze garnaal binnen een halfuur weet of jij een soa hebt
Een soa-test is geen feestje... En heb je de test achter de rug, dan begint het wachten op de uitslag. Maar wat als je al binnen een halfuur weet waar je aan toe bent? Onderzoeker Yosta de Stigter van de TU Eindhoven werkt aan zo’n snelle test. Haar inspiratie: een lichtgevende diepzeegarnaal met een bijzonder trucje. Dat trucje kan de sleutel zijn tot snellere diagnoses, ook bij andere infe
869. Moet je naar de sauna volgens de wetenschap?
Lekker een dagje naar de sauna om heerlijk te ontspannen, of is het stiekem ook een training voor je hart en bloedvaten? Bewegingswetenschapper Veerle de Haan van de Universiteit Maastricht onderzoekt hoe ons lichaam reageert op extreme warmte en kou. Finse studies suggereren dat saunabezoeken goed kunnen zijn voor je hart en bloedvaten, en vinden zelfs een verband met een lager risico op dementie
BONUS: Hoe halen champignons PFAS uit de grond?
Dit is de tweede aflevering van onze NIEUWE SERIE: Atomen Enzo ⚛️.Meer afleveringen hoor je hier: https://open.spotify.com/show/6V5u9TBNBoVP0LnImbiFsL?si=f66b93bc934e493a PFAS zijn 'eeuwige chemicaliën': ze breken nauwelijks af en zijn slecht voor mens en milieu. Maar wat als champignons ze gewoon kunnen opruimen? In deze aflevering van Atomen Enzo gaat Florian Helinski in gesprek met microbi
868. Hoe kan China jouw auto op afstand laten crashen?
Software zit overal in: in je elektrische tandenborstel, je auto, de trein, een pacemaker. Maar wat als die software iets gaat doen wat je niet wilt? In deze aflevering vertelt hoogleraar informatica Jan Friso Groote (TU Eindhoven) over verborgen functies in software waarmee de fabrikant een apparaat op afstand of op een vooraf bepaald moment anders kan laten werken, of helemaal kan uitschakelen.
867. Waar ontstaat het volgende zwarte gat? (en zo ontdekken we ‘m)
Zwarte gaten blijven een mysterie in ons heelal: van hoe ze ontstaan tot wat er in zit. Sterrenkundige Daniëlle Pieterse is vooral geïnteresseerd in de allereerste seconde van de vorming, na een botsing van twee sterren. In die ‘geboortekamer’ van zwarte gaten, ligt een schat aan informatie verborgen die tot nu toe onbereikbaar bleef. Maar met nieuwe methoden en de hulp van m
BONUS: Waarom steken apen grassprietjes in hun kont en oren?
Dit is de allereerste aflevering van onze NIEUWE SERIE: Atomen Enzo ⚛️.Meer afleveringen hoor je hier: https://open.spotify.com/show/6V5u9TBNBoVP0LnImbiFsL?si=f66b93bc934e493a Net als wij doen apen dingen die nergens toe leiden. Bijvoorbeeld: grassprietjes in hun oren steken, soms uren per dag. In deze eerste aflevering van Atomen Enzo gaat Florian Helinski in gesprek met primatenonderzoeker Edwin
866. Zwangere mannetjes, genderfluïde vissen en de langste penis van het dierenrijk: dit is zeeseks
Zeeseks: terwijl jij lekker op het water ronddobbert, maken zeedieren er onder water een wild feestje van. In deze aflevering duik je met paleontoloog Yanell Braumuller (Universiteit Leiden) naar het allerdiepste punt van de zee. Onderweg leer je over zwangere mannetjesvissen, orgies van zeepokken, wormen die zwaardvechten met hun penis en een diepzeevis die letterlijk zijn hoofd verliest voor de
865. Dit moet je niet doen bij iemand die rouwt
HEY U! Is het normaal dat je je na de dood van een dierbare niet per se verdrietig voelt? Kun je eigenlijk ziek worden van rouw? En rouwden mensen vroeger anders dan nu? In deze aflevering beantwoordt rouwprofessor Lonneke Lenferink (Universiteit Twente/Rijksuniversiteit Groningen) vijf van jullie gestelde vragen over rouw. Of het nu gaat over hoe je iemand het beste kunt steunen die rouwt, of je
864. Zo kun je minder zout eten zonder dat je het proeft
Een kilo zout; dat is wat de gemiddelde Nederlander jaarlijks ongemerkt te veel binnenkrijgt. Wereldwijd is zout verantwoordelijk voor maar liefst 1,65 miljoen doden per jaar. Voedingskundige Marianne Geleijnse van de Wageningen Universiteit legt uit waarom zout een gevaarlijke sluipmoordenaar is, en hoe de voedingsindustrie ons een zoutobsessie aanleert. Gelukkig is de zucht naar zout een aangele
863. Hoe groot is de kans dat je elkaar tegenkomt?
Hoe vaak heb jij al gezegd: “Nou, wat toevallig dat wij elkaar hier tegenkomen!”? Toevallig ontmoetingen lijken willekeurig, maar dat zijn ze niet volgens wiskundige Sandjai Bhulai van de Vrije Universiteit Amsterdam. Hij kan het zelfs uitrekenen: hoe vaak je mensen tegenkomt, maar ook hoe vaak je ze nét misloopt. Om zijn formule in de praktijk te testen, lieten we zes proefpers
862. Hoe ontstaat je zelfbeeld? En welke invloed heeft de portemonnee van je ouders?
Hoeveel invloed heeft de plek waar je wieg staat op hoe je naar jezelf kijkt? Eddie Brummelman (Universiteit van Amsterdam) onderzoekt in zijn project Generatie Hoop hoe opgroeien in armoede of rijkdom het zelfbeeld van kinderen vormt. Want wie minder kansen krijgt, kan zichzelf ook als minder slim of talentvol gaan zien. In deze aflevering vertelt Eddie hoe kinderen ongelijkheid al vroeg leren he
861. Hoe weet een arts of jouw moedervlek kwaadaardig is?
Heb je je ooit afgevraagd wat er precies met jouw stukje huid gebeurt nadat die is weggesneden bij de huisarts of dermatoloog? In deze aflevering neemt patholoog Sjors Koppes (@dr.pathologica), dé medische detective van het ziekenhuis, ons mee achter de schermen van het Erasmus MC. Hij laat zien hoe hij kwaadaardig gedrag op celniveau opspoort, en of die ene moedervlek onschuldig is of toch
860. Klaagden de Romeinen ook al over "te veel migranten"? (BONUS)
Hadden de Romeinen ook al te maken met migratie? Zeker! Uit DNA-onderzoek blijkt dat 1 op de 10 mensen in het Romeinse Rijk geboren werd op een compleet andere plek dan waar ze stierven. Best vergelijkbaar met migratiecijfers in de EU nu. Olivier Hekster (hoogleraar Oude Geschiedenis) en Merijn Doggen (hoofdredacteur Universiteit van Nederland) kijken door de bril van de Romeinen naar de migratie
859. Hoe kan een land waar het zo vaak regent een watertekort krijgen?
Nederland staat bekend als wereldexpert in het beheersen van water. Maar die kracht wordt nu onze zwakte. We hebben ons landschap zo ingericht dat we water razendsnel kunnen afvoeren, maar daardoor zijn we extra kwetsbaar geworden voor droogte. Vooral op de hoge zandgronden, zoals in Brabant en de Achterhoek, wordt dat steeds duidelijker. We moeten water daarom niet alleen afvoeren, maar ook leren
Even Denken: Kun je iemand té goed kennen?
Luister hier alle afleveringen van onze nieuwe podcast-serie 'Even Denken'. Abonneer je hier en mis niets. Soulmates, je perfecte match en koppels met een gezamenlijk Instagram-account: in onze maatschappij lijkt het ideaal dat je volledig samensmelt met de persoon van wie je houdt. Je deelt alles, vertelt elkaar alles en kent elkaar door en door. En dat geldt niet alleen voor je partner. Oo
858. Mensen verstaan in een drukke kroeg? Zo doet je brein dat.
Een gesprek voeren in een drukke kroeg is een topsportprestatie. In deze interactieve aflevering ontdek je het geheim van je twee oren en ervaar je zelf hoe je hersenen ruis filteren om die ene stem boven het geroezemoes uit te tillen. Neurowetenschapper Martijn Agterberg (Radboudumc) legt uit waarom horen met slechts één oor voelt als 'watertrappelen met één been' en h
857. Waarom hebben we schaam, oksel- en baardhaar, maar geen vacht meer?
HEY U! Waarom zijn mensenbaby's eigenlijk zo ontzettend hulpeloos vergeleken met andere diersoorten? Waarom zijn we in de loop van de evolutie onze vacht verloren, maar hebben we nog wel oksel- en schaamhaar? En wat is het evolutionaire nut van homoseksualiteit? In deze aflevering beantwoordt Yanell Braumuller (Universiteit Leiden/Naturalis) vijf van jullie meest brandende evolutie-kijkersvragen.
856. Waarom kiezen we zo vaak een verkeerde leider?
Waar denk jij aan bij een goede leider? Je baas, de aanvoerder van je sportteam of degene die altijd het voortouw neemt in je vriendengroep? Grote kans dat deze persoon makkelijk en vooral veel praat. We kiezen namelijk leiders vaker op basis van hoe praatgraag iemand is, in plaats van op kwaliteit. Waarom dat niet altijd even slim is - en jouw baas soms beter stil kan zijn - hoor je van Lars Tumm
855. 15 graden en tóch levensgevaarlijk: hoe kan hardlopen je fataal worden?
Je hebt het flink warm, bent een beetje misselijk en zwalkt wat tijdens het hardlopen; tekenen van een zware work-out, of is er toch wat meer aan de hand? Bij hardloopevenementen komt het regelmatig voor dat lopers met deze klachten met spoed naar het ziekenhuis moeten en in de ernstigste gevallen komen te overlijden. Er is sprake van een hitteberoerte, een levensgevaarlijke toestand die ondanks d
854. Nieuwe wet: Kunnen bedrijven straks nog doen alsof ze duurzaam zijn?
'Duurzaam', 'klimaatneutraal' of 'goed voor de planeet': bedrijven gebruiken steeds vaker groene claims... en 42% daarvan is misleidend of onvoldoende onderbouwd. Dit heet greenwashing. Het is verboden, maar bedrijven weten de regels soms slim te omzeilen. Vanaf september 2026 worden de regels strenger. Gaat dat echt verschil maken? In deze aflevering hoor je klimaatadvocaat en onderzoeker Sj
853. Als je poept ruikt... wat zit er dan in je neus?
Zitten er echt stukjes poep in je neus als je poep ruikt? Technisch natuurkundige Sissi de Beer van de Universiteit Twente laat zien wat er écht gebeurt als je iets ruikt. Je ontdekt hoe jouw neus in een fractie van een seconde duizenden geuren herkent én waarom wetenschappers proberen een elektronische neus te bouwen die straks misschien levens kan redden. 0:00 Wat zit er in je neus
852. Wat is de prijs van een dalend geboortecijfer? (UvNL ❤️ FD)
De meeste Nederlanders willen graag kinderen. Toch worden er steeds minder kinderen geboren. Hoe kan dat? En wat betekent dat voor onze samenleving én voor de mensen die hun kinderwens niet kunnen waarmaken? Bijzonder hoogleraar demografie Ruben van Gaalen bij het UMCG aan de Rijksuniversiteit Groningen, onderzoeker bij het Centraal Bureau voor de Statistiek en voorzitter van de Nederlandse
851. Dit is waarom kiezen zo moeilijk is; en zo los je het op
Ben jij iemand die razendsnel knopen doorhakt, of heb je regelmatig last van keuzestress? Keuzes maken doen we allemaal, maar wat gebeurt er eigenlijk in je brein op het moment dat je een beslissing neemt? En waarom kan de een het beter dan de ander? Hersenonderzoeker Anne Urai (Universiteit Leiden) onderzoekt hoe verschillende hersengebieden samenwerken om tot een keuze te komen. Groepen he
850. Hoe kan Europa nog concurreren met Amerika en China? (UvNL ❤️ FD)
China groeit, de Verenigde Staten zetten handelsmuren op en Europa lijkt achterop te raken. Maar klopt dat beeld wel? Wat maakt Europa aantrekkelijk voor bedrijven en talent? En waarom ligt onze grootste kracht misschien niet in wat we maken, maar in hoe we samenwerken? Hoogleraar internationale economie Harry Garretsen van de Rijksuniversiteit Groningen en hoogleraar leiderschap en duurzaamheid a
849. Hoe kan één iemand het hele internet laten crashen?
Het internet is kwetsbaarder dan je misschien denkt; één programmeur liet al een keer een deel van het internet crashen, waar giganten als Netflix en Spotify last van hadden. In deze aflevering laat softwareonderzoeker Ayushi Rastogi (Rijksuniversiteit Groningen) je de wereld zien achter de apps en websites die jij elke dag gebruikt. Daar wordt namelijk wereldwijd aan gebouwd en gaat
848. Waarom hebben we financiële crises nodig? (UvNL ❤️ FD)
Een financiële crisis betekent vaak onzekerheid, werkloosheid en dalende huizenprijzen. Toch leiden crises ook tot nieuwe ideeën en hervormingen. Waarom is dat zo? En kunnen we voorkomen dat dezelfde fouten zich blijven herhalen? Hoogleraar economie Irene van Staveren van de Erasmus Universiteit legt het uit. Deze podcast-aflevering is een samenwerking tussen het FD en de Universiteit va
847. Zijn we van nature bang voor migranten?
HEY U! Zit de angst voor vreemdelingen eigenlijk gewoon in onze menselijke natuur? Worden we in Europa nou écht overspoeld door migranten? En waarom gaan mensen niet gewoon terug als ze hier eigenlijk ongelukkig zijn? Migratie is een hot topic in het publieke en politieke debat, en er zijn een hoop kijkersvragen binnengekomen. Saskia Bonjour doet onderzoek naar migratiepolitiek aan de Unive
846. Waarom bestaat contant geld nog? (UvNL ❤️ FD)
In Nederland betalen we nauwelijks meer met cash. Maar wat gebeurt er als contant geld helemaal verdwijnt? En welke functies van cash kunnen we niet zomaar vervangen door digitaal betalen? Jurist en econoom Annelieke Mooij van Tilburg University legt uit waarom contant geld veel meer is dan een betaalmiddel. Deze podcast-aflevering is een samenwerking tussen het FD en de Universiteit van Nederland
845. Deze 150 eiwitten kunnen mannen onvruchtbaar maken
Misschien denk je alles te weten over de bevruchting: een eicel en een spermacel komen samen. Maar wat gebeurt er precies binnenin die cellen? Structuurbioloog Miguel Leung van het Hubrecht Instituut probeert daar achter te komen door deze minuscule cellen te bekijken onder een metershoge microscoop. Want als je weet wat zich afspeelt in bijvoorbeeld het staartje van de spermacel, dan kun je ook o
Even Denken: Hoe maak je goed ruzie volgens de wetenschap?
Luister hier alle afleveringen van onze nieuwe podcast-serie 'Even Denken'. Abonneer je hier en mis niets. Je doet het misschien elke week, of jouw conflictvermijdende karakter gaat het liever uit de weg: ruziemaken. Toch is ruziemaken soms juist goed. Maar wat is dan de beste manier om het te doen? Is er überhaupt wel één manier? Om dat te onderzoeken gaan Damiaan en Sophie met
844. Studieschuld: Slimme investering of blok aan je been? (UvNL ❤️ FD)
Een studieschuld voelt soms als een enorme last. Maar is dat wel terecht? Wat betekent een studieschuld voor je kansen op een huis, je toekomstige inkomen en het krijgen van kinderen? Onderzoeker en docent economie Kim Fairley van de Radboud Universiteit legt uit hoe het echt zit en waarom deze schuld ook een investering kan zijn. Deze podcast-aflevering is een samenwerking tussen het FD en de Uni
843. Zijn Joden en moslims echt elkaars tegenpolen? Dit zegt de geschiedenis.
Als je het nieuws volgt, lijkt de relatie tussen Joden en moslims vooral uit conflict te bestaan. Maar klopt dat ook als je honderden jaren teruggaat? Historicus en religiewetenschapper Yusuf Çelik van de Vrije Universiteit Amsterdam gebruikt AI om duizenden historische teksten te doorzoeken en stuit op verrassende verhalen die een ander perspectief geven. Zo vindt hij verhalen waarin Joden
842. Wat zijn jouw wachtwoord en bsn-nummer waard? (UvNL ❤️ FD)
Wat is jouw identiteit waard? Meer dan je denkt. Op het dark web worden gestolen persoonsgegevens massaal gekocht en verkocht. Hoe werkt die handel precies? En waarom zijn juist jouw gegevens zoveel geld waard voor criminelen? Hoogleraar internetveiligheid Roland van Rijswijk-Deij van de Universiteit Twente legt in deze aflevering uit hoe deze criminele business eruitziet en wat je kunt doen als j
841. Kraanwater vs. Fleswater: wat is beter?
HEY U! Is bronwater uit een fles beter dan een glas kraanwater? Waarom horen we steeds vaker over de poepbacterie in ons drinkwater? En moeten we ons eigenlijk zorgen maken dat ons drinkwater ooit opraakt? Er gaan een hoop vragen de ronde over de kwaliteit van ons drinkwater. Doris van Halem (Hoogleraar Drinkwaterkwaliteit en Zuivering aan de Technische Universiteit Delft) checkt in deze afl
Even Denken: Wat betekenen je dromen?
Luister hier naar onze nieuwe podcast-serie 'Even Denken'. Abonneer je hier en mis niets. Hebben jouw dromen een diepere betekenis? Of zijn ze niet meer dan wat ruis in je slapende brein? In deze aflevering duiken we in de wetenschap achter dromen. Hoe kijken neurowetenschappers en psychologen naar iets dat zo mysterieus en ongrijpbaar is? In Even Denken nemen psychiater en filosoof Damiaan
840. Waarom heb je alleen in augustus last van wespen?
Het is een veelgebruikte zoekopdracht op Google: wat is het nut van wespen? Uit onderzoek blijkt dat de wesp zelfs een van de meest gehate insecten wereldwijd is. Toch zijn wespen volgens entomoloog Marcel Dicke (Wageningen University) veel belangrijker dan de meeste mensen denken. In deze aflevering vertelt hij hoe wespen een compleet ecosysteem overeind houden, waarom ze ineens op je cola duiken
839. Kun je je beter concentreren door Binaural Beats?
Een beat die je laat ontspannen, focussen, beter laat slapen of zelfs je pijn laat verminderen; het klinkt bijna te mooi om waar te zijn. Even de juiste toon opzoeken, oortjes in en je luistert je stress weg. Gedragswetenschapper Kirsten van den Bosch (Rijksuniversiteit Groningen) doet onderzoek naar deze tonen, die bekend staan als ‘binaural beats’. Wanneer je in je linkeroor ee
838. Waarom denken mensen dat vroeger alles beter was?
"Vroeger was alles beter”, misschien heb je het je oma weleens horen zeggen, of ouders, of misschien betrap je jezelf erop. Maar was dat echt zo, of houdt ons geheugen ons voor de gek? In deze aflevering vertelt Deniece Nazareth van de Universiteit Twente over haar onderzoek naar herinneringen. Waarom lijken mooie momenten met de jaren steeds mooier te worden? En wat gebeurt er eigenlijk met
Even Denken: Waarom hebben we geen seks met onze vrienden?
Luister hier de allereerste aflevering van onze nieuwe podcast-serie 'Even Denken'. Abonneer je hier en mis niets. In Even Denken nemen psychiater en filosoof Damiaan Denys en journalist Sophie Frankenmolen je mee op een wetenschappelijke zoektocht naar jezelf. In een wereld die steeds sneller draait, is het immers makkelijk om jezelf kwijt te raken. Wie ben je? En waarom?Elke aflevering begi
837. Hoe goed is jouw geheugen? Doe de test!
We vergeten bijna alles wat we in ons geheugen stoppen. Het grootste deel daarvan verliezen we al in de allereerste seconde. Geheugenonderzoeker Hedderik van Rijn (Rijksuniversiteit Groningen) ontwikkelde een test waarmee hij ontdekt hoe goed je nog kunt leren. Daarmee kan hij achterhalen hoe snel je iets vergeet. Je probeert in acht minuten zoveel mogelijk vogels, landen of pastavormen te onthoud
836. Hoe kan migraine zorgen voor hartproblemen?
Knallende koppijn, schitteringen zien en moeite met fel licht en hard geluid; het zijn kenmerkende symptomen van migraine. Dagelijks hebben zeventigduizend mensen hiermee te maken. Maar wat veel mensen niet weten, is dat migraine ook invloed kan hebben op je hart. Hoe dat precies zit hoor je van arts-onderzoeker Linda Al-Hassany van het Erasmus MC. Informatie over migraine: https://www.thuisarts.n
NIEUWE podcast 'Even Denken' vanaf 22 juni te horen en te zien
Leuk nieuws! We hebben de afgelopen maanden hard gewerkt aan de nieuwe podcast: ‘Even Denken’. In Even Denken nemen psychiater en filosoof Damiaan Denys en journalist Sophie Frankenmolen je mee in de zoektocht naar jezelf. Want in een wereld die steeds sneller lijkt te gaan, is het makkelijk om jezelf kwijt te raken. Elke aflevering begint met een alledaagse vraag waar een hele w
835. Waarom schuim op het strand vol zit met gif
Het witte schuim op het strand ziet er onschuldig uit, maar het is eigenlijk een geconcentreerde wolk van gif. Het zit vol met PFAS: chemische stoffen uit je pannen en regenjas die moeilijk vergaan en schadelijk zijn voor de natuur en jouw gezondheid. Maar wetenschappers hebben ontdekt dat de reden waarom PFAS in dit schuim kruipt, precies de sleutel is om onze natuur en drinkwater te redden. In d
BONUS: Diepzeemeditatie
Dompel je onder in de geluiden van de oceaan. See omnystudio.com/listener for privacy information.
834. Van onderwatervulkanen tot doorzichtige vissen: dit zijn de mysteries van de diepzee
We weten meer over Mars dan over onze eigen oceaan. Op sommige plekken is de diepzee zelfs dieper dan de Mount Everest hoog is. En we hebben nog steeds geen idee wat er allemaal leeft. Paleoceanograaf Mei Nelissen van de Universiteit Utrecht en het NIOZ neemt je mee naar een wereld van lichtgevende dieren, reuzeninktvissen en onderwatervulkanen. En vertelt ze je waarom we zo ontzettend weinig wete
833. Waarom is mijn ADHD vriend(in) altijd te laat?
HEY U! Heb jij ADHD of ken je iemand die het heeft? Dan is deze video misschien wel heel herkenbaar. Want kun je alleen ADHD hebben als je ‘druk’ bent? Waarom versterken jouw symptomen zodra je ongesteld moet worden? En waarom is die ene vriend(in) met ADHD altijd te laat? Neurowetenschapper Lara Wierenga (Universiteit Leiden) legt het je uit! 00:00 Wat is ADHD 'time blindness'?
832. Waarom dit hét moment is om een “lelijk” huis te kopen
Waarom vinden we sommige huizen spuuglelijk, terwijl we er jaren later ineens verliefd op worden? In deze aflevering duikt onderzoeker Lidwine Spoormans (TU Delft) in de wereld van architectuur, smaak en woningwaarde. Van verguisde jaren 70- en 80-wijken tot geliefde jaren 30-huizen: na deze aflevering kijk je gegarandeerd met andere ogen naar de gebouwen waar je normaal gesproken aan voorbijfiets
831. Iedereen is een beetje autistisch… of toch niet?
Autisme: voor sommigen is het een herkenbare term waar 'we allemaal wel een beetje' in passen, voor anderen roept het eenzijdig beeld op van wiskundegenieën of jongens zonder empathie. In deze aflevering ontkracht pedagogisch wetenschapper Rachel Plak (Universiteit Leiden), samen met ervaringsdeskundige Michelle, deze hardnekkige mythes en leggen ze uit wat autisme wél is. (0:00) Welke
BONUS: Waarom quantumcomputers heel veel fouten maken (en hoe ze dat fixen) ⚛️
Alsjeblieft! Speciaal voor jou (nog) een bonusaflevering van de Quantuuuuhm podcast. Wil je meer horen? Klik dan hier. In Delft spreken Sander en Adriaan met Barbara Terhal, hoogleraar en pionier op het gebied van quantumfoutencorrectie aan de TU Delft. Ze leren dat een quantumcomputer extreem foutgevoelig is door invloeden van buitenaf, zoals straling. De uitdaging is om deze fouten te
830. Gaat je brein echt 'rotten' van brainrot?
Van ronddraaiende katten tot Italiaans sprekende AI-wezens: overspoelen brainrotvideo’s ook jouw TikTok en Instagram? Met honderden miljarden views behoort het tot de populairste content op social media. De naam ‘brainrot’ verwijst ook naar wat die video’s met je brein zouden doen: je brein langzaam laten wegrotten. In deze aflevering vertelt ontwikkelingspsycholoog en hers
829. Het échte verhaal over ultrabewerkt eten
Als je online even kijkt, lijkt ultrabewerkt eten de boosdoener van deze tijd. Maar als je de wetenschappelijke literatuur in duikt kom je ook claims tegen die het tegendeel bewijzen. Is dat ultrabewerkte eten dan echt zo slecht voor je of valt het eigenlijk wel mee? In deze aflevering duiken we in ultrabewerkte voeding met vier topwetenschappers met allemaal hun eigen expertise: Levensmiddelente
828. Waarom was je pas een goede Viking als je ook kon dichten?
Wie aan Vikingen denkt, ziet misschien een woeste strijder met hoorns op de helm voor zich: een bruut die al rovend en moordend rondtrekt om gebied te veroveren. Deels klopt dat ook wel, maar Vikingen vochten lang niet alleen maar met het zwaard. Historicus Nelleke IJsennagger (Rijksuniversiteit Groningen) vertelt over de andere kant van de Viking: die van de gevoelige dichter. Want soms is het wo
827. Vakantiegeld: uitgeven, sparen of beleggen
Je vakantiegeld op je spaarrekening laten staan voelt veilig… maar wat als je geld daardoor juist minder waard wordt? 💸 Econoom Kenneth De Beckker van de Open Universiteit laat zien waarom aandelen historisch gezien veel meer opleveren dan sparen. En waarom zoveel mensen tóch bang blijven om te beleggen. In deze aflevering ontdek je wanneer je genoeg geld hebt om te beginnen met bele
BONUS: Zo zie je altijd of er iemand meekijkt met je berichtjes ⚛️
Alsjeblieft! Speciaal voor jou een bonusaflevering van de Quantuuuuhm podcast. Wil je meer horen? Klik dan hier. Sander en Adriaan reizen naar Enschede voor een ontmoeting met Kirsten Stadermann, onderzoeker natuurkundeonderwijs aan de Universiteit Twente. Ze ontdekken waarom quantumcommunicatie – het versturen van informatie met licht, beveiligd met quantumtechnologie – the
826. Hoe doorbreek je discriminatie bij de politie?
Vanwege je huidskleur, geloof of afkomst aangehouden worden door de politie: etnisch profileren blijft een hardnekkig probleem binnen de politie. Toch wordt er binnen de organisatie weinig over gesproken, waardoor het probleem lastig aan te pakken is. Bas Böing van de Politieacademie en de Universiteit Twente wil daar verandering in brengen. In deze aflevering hoor je hoe hij virtual reality
825. Zijn light en zero goed of slecht voor je?
HEY U! Is het waar dat vet eten beter is dan zoet eten als je wilt afvallen? Wat is nu het beste ontbijt om de dag mee te beginnen, of kun je beter je ontbijt overslaan? En zijn light en zero nou een goed alternatief of niet? Er gaan een hoop ideeën de ronde over voeding op social media. Coen Dros is voedingswetenschapper bij Erasmus MC én eigenaar van het platform @coenfirmation_bias.
824. Hoe we met natuurkunde files kunnen oplossen
De oplossing voor minder files ligt niet in nóg meer asfalt, maar in de manier waarop ons brein reageert op een paar slim ontworpen, dansende lampjes. Verkeerskundige Victor Knoop (TU Delft) kijkt met een natuurkundige bril naar het fileprobleem. Hij onderzoekt een oplossing die in Japan al ruim tien jaar succesvol wordt toegepast: daar lost het 2/3de van de files op. In deze aflevering leg
823. Criminele uitbuiting op school - dit doe je eraan
1 op de 7 jongeren wordt weleens benaderd voor criminele klussen, variërend van het uitlenen van een bankpas tot het verhandelen van drugs. En of dat nou op school plaatsvindt, of erbuiten, scholen krijgen er hoe dan ook mee te maken. Criminoloog Jennifer van den Broek (Tilburg University) onderzoekt wat scholen kunnen doen, hoe ze problemen kunnen herkennen en zelfs hoe ze leerlingen behoede
822. Is een seksrobot de ideale partner?
Een relatie, niet met een mens, maar met een robot of AI. In sciencefictionfilms was het al normaal, maar nu bestaat deze technologie echt. Hoe verandert een seksrobot ons beeld van relaties? En is zo’n robot de ideale partner? Je hoort het van techniekfilosoof Maaike van der Horst van Universiteit Twente. Je vindt het 'Wie ben ik' podcastkanaal hier: Spotify: https://open.spotify.com/show/0
821. De meest vreemde grens ter wereld ligt in Nederland (en zo is-ie ontstaan)
Nederland lijkt netjes omlijnd door een vaste grens die ons scheidt van onze buurlanden. Maar hoe is die lijn eigenlijk ontstaan? En is die wel zo vast als we denken? In deze aflevering legt cartograaf Menno-Jan Kraak (Universiteit Twente) het verhaal achter de Nederlandse grens uit. Je ontdekt hoe historische beslissingen en politieke onderhandelingen hebben gezorgd voor bijzondere grenssituaties
820. Waarom gingen mensen vroeger dood aan een glas melk?
Nederland is een van de grootste landen in de zuivelindustrie. Maar die positie heeft een verrassend schimmige geschiedenis. In deze aflevering neemt voedselhistoricus én levensmiddelentechnoloog Guido Sala (Wageningen University) je mee terug in de tijd, naar een periode waarin het drinken van een glas melk dodelijk kon zijn. Hij vertelt hoe we bewust fraude pleegden met onze melk, boter e
819. Kun je gespierd worden van alleen maar planten eten?
Kun je gespierd worden zonder vlees te eten, of heb je daar echt dierlijke eiwitten voor nodig? Online vliegen de meningen je om de oren. Spierfysioloog Luc van Loon (Maastricht University, Maastricht UMC+) laat zien hoe je spieren eigenlijk nooit stil staan: ze worden de hele dag afgebroken en weer opgebouwd met eiwitten uit je voeding. En dan wordt het interessant: voor dezelfde hoeveelheid eiwi
818. Waarom het negatieve beeld van 'de drugsgebruiker' een probleem is (Betweter Festival)
Heb je wel eens XTC geslikt op een festival? Een jointje gerookt om in slaap te komen? In totaal hebben miljoenen Nederlanders ooit wel een iets qua middelen gebruikt. En terwijl drugsgebruik voor de één best normaal kan zijn, heb je aan de andere kant het stigmatiserende en stereotype beeld van de zogenaamde junk, van verslaving en problemen. Volgens hoogleraar geschiedenis van
BONUS: Hoe atomen nieuwe niet bestaande materialen ontdekken ⚛️
Happy World Quantum Day! Op deze internationale dag van de quantum-wetenschap presenteren we het nieuwe seizoen van de 'Quantuuuuhhm de podcast'. Eén van de afleveringen hoor je hier en wil je meer horen? Klik dan hier. Deze aflevering: In Amsterdam duiken Sander en Adriaan met onderzoekers Robert Spreeuw en Kareljan Schoutens (Universiteit van Amsterdam) in de wereld van rydberg-atom
817. Hoe vaak poepen is gezond? En meer kak-, shit- en poepvragen
HEY U! Kijk jij weleens in de wc na een grote boodschap? Dan ben je lekker bezig! Want poep kan veel zeggen over je gezondheid. In deze aflevering legt Sophie van Zonneveld (Rijksuniversiteit Groningen) uit hoe jij jouw kak checkt. Wat zegt een groene kleur bijvoorbeeld? En nog meer shitty vragen. Kan de poep van iemand anders je bijvoorbeeld gezonder maken? En hoe vaak poepen is eigenlijk gezond?
816. Al jaren minder migratie, maar toch een 'crisis' - hoe kan dat?
De zogeheten ‘migratiecrisis’ lijkt overal onderwerp van gesprek: in de politiek, de media en aan de keukentafel. Maar klopt het beeld dat we hebben over migratie wel? In deze aflevering duiken we in het migratiedebat met bestuurskundige Peter Scholten (Erasmus University Rotterdam), die stelt dat er geen sprake is van een migratiecrisis.Waarom is migratie dan toch zo’n dominant
815. Deze 100 jaar oude film voorspelde hoe 2026 eruitzag. Wat klopt ervan?
De 100 jaar oude film Metropolis voorspelde verrassend nauwkeurig onze huidige wereld vol technologie, wereldsteden, en een groeiende kloof tussen arm en rijk. Is dit toeval of hadden de makers een glazen bol? In deze aflevering duiken we de bioscoop in met mediawetenschapper Dan Hassler-Forest (Universiteit Utrecht) en nemen we het genre van sciencefiction onder de loep: hoe kan het dat sci-fi de
814. Waarom miljoenen mensen een ijzertekort hebben zonder dat ze het weten
Ben jij altijd moe, futloos of kun je je simpelweg niet concentreren? Er is een kans dat je een ijzertekort hebt. Miljoenen mensen lopen ermee rond, zonder het te weten. In deze aflevering onthult hoogleraar Dorine Swinkels (Radboudumc) waarom ijzer de absolute ‘sterspeler’ is in je lichaam. Het speelt een cruciale rol in het transport van zuurstof door je lichaam en is belangrijk voor
813. Waarom Nederland in de verkeerde tijdzone zit (en dit slecht is voor jouw slaap)
Voelt het alsof je elke ochtend wakker wordt met een jetlag? Dat is helemaal niet zo gek: choronobioloog Maaike van der Rhee (Erasmus MC) legt uit dat Nederlands namelijk in de verkeerde tijdzone leven. Toen tijdzones ooit vastgesteld werden, hoorde Nederland zelfs bij de dezelfde zone als Engeland. Toch lopen onze klokken nu gelijk met die van Berlijn. En dat heeft gevolgen: je biologische klok r
812. Stress meten met een smartwatch: handig of juist extra stress?
Ongeveer 40% van de Nederlanders gebruikt apps of wearables - zoals smartwatches of smartringen - om hun gezondheid bij te houden: je stappen, je cyclus, je slaap en: je stress.Matthijs Noordzij van de Universiteit Twente onderzoekt stress-wearables. In zijn onderzoek kijkt hij hoe betrouwbaar de stressmetingen zijn, of zulke apparaten mensen daadwerkelijk helpen gezonder te leven, en of ze ook ee
811. Waarom roept Amerika al 250 jaar ‘America First’?
Amerika zoekt steeds vaker de confrontatie met Europa. Het voert handelstarieven in en dreigt zelfs met geweld om Groenland in te pakken. Dat maakt Donald Trump een vreemde president… of toch niet? Haroon Sheikh (Vrije Universiteit Amsterdam, WRR) laat zien dat zijn acties passen bij een eeuwenoude Amerikaanse mentaliteit. De VS dacht altijd eerst aan zichzelf, ook toen het leek alsof ze Eu
810. Zo kun je het héle jaar stemmen, zonder naar de stembus te gaan
Op dit moment gaan we eens in de vier jaar naar de stembus - of wat vaker als het kabinet valt. Op dat ene moment beslis jij mee over de politiek. Maar wat nou als je altijd mee kan praten en je mening kan geven. Gewoon via een online platform, waarvan de resultaten direct bij politici terecht komen. Wiskundige Feline Lindeboom van de Rijksuniversiteit Groningen onderzoekt hoe dat zo eerlijk mogel
809. Is porno kijken goed voor je?
HEY U! Kijk jij graag naar lesbische porno? In deze aflevering legt Samira van Bohemen (Erasmus Universiteit Rotterdam) uit waarom we daar graag naar kijken. En ze beantwoordt nog meer kijkersvragen: waarom is het ongemakkelijk om over porno te praten? Kan het kijken naar pornografie goed zijn voor je relatie? En is porno nou écht zo verslavend als iedereen denkt? Zat jouw vraag er nou niet
808. π (Pi), wie kent 'm nie? Maar waarom eigenlijk?
Stel je een getal voor dat zo complex is dat zelfs computers erop vastlopen. Een getal waarvan wiskundigen zeggen dat het onmogelijk is om exact te berekenen. Mensen gebruiken het zelfs in wedstrijden om hun intelligentie te bewijzen.We hebben het over: pi!Op 14 maart viert de hele wereld Pi-dag. In deze podcast ontdek je de geschiedenis achter dit getal en leer je waarom het een eigen feestdag ve
807. Fiets jij verkeerd?
Wind tegen? Voor velen op de fiets is het een dagelijkse strijd. Maar wat als je met een paar simpele trucs je luchtweerstand tot wel 40% kunt verlagen? In deze aflevering legt Thijs van Druenen (Technische Universiteit Eindhoven) uit hoe je met de juiste fietshouding, kleding en tactiek veel makkelijker door het Nederlandse weer fietst. 0:00 Hoe kan je het beste fietsen? 1:30 Hoe werkt luchtweers
806. Hoe sluit je écht vrede na oorlog?
Op dit moment zijn er wereldwijd tientallen gewapende conflicten gaande. Wie naar het verleden kijkt, ziet dat hoe verwoestend een conflict ook is, er uiteindelijk weer vrede komt. Maar wat gebeurt er daarna? Hoe vinden samenlevingen een manier om verder te gaan na een periode van geweld? En wat zijn verschillende manieren waarop vrede gesloten kan worden? Om die vragen te beantwoorden stap je in
805. Hoe verplaatst deze steen van 10.000 kilo op Mars?
Rotsblokken van 10.000 kilo die verplaatsen en geulen die verdacht veel lijken op rivieren, niet op Aarde maar op Mars! Jarenlang hebben wetenschappers zich hierover verwonderd; is dit bewijs voor water op Mars en betekent dit dat er buitenaards leven mogelijk is? In deze aflevering onderzoekt aardwetenschapper Lonneke Roelofs van de Universiteit Utrecht het mysterie van deze 'wandelende rotsen',
804. Waarom complotdenkers zo gek niet zijn
Complotdenkers, of ‘wappies’ zoals ze vaak worden genoemd, zijn niet gek. Socioloog Jaron Harambam van de Universiteit van Amsterdam noemt hen liever ‘waarheidszoekers’. Twee jaar lang liep hij met hen mee: hij zat bij hen aan de keukentafel, luisterde naar hun verhalen en leerde de mens achter het label kennen. Wat hij ontdekte? Die wereld is veel diverser dan het stereoty
803. 100x minder kernafval: zo werkt de nieuwe kernreactor
Kernenergie: voor de één is het de ideale oplossing voor het klimaatprobleem, voor de ander is het een eng idee, zeker na rampen als Fukushima en Tsjernobyl. Bovendien blijven we zitten met afval dat tienduizenden jaren radioactief blijft. Maar wat als er een nieuw type reactor is dat veel veiliger is, niet kan ontploffen en werkt op… zout? In deze aflevering legt Nick ter Vee
802. Moet je wel of niet snoozen?
Wat doe je als je toch nog iets langer in bed wil blijven liggen? Snoozen natuurlijk. Maar is dat wel de beste manier om goed je dag te beginnen? Slaapwetenschapper Merijn van de Laar (Maastricht University) vertelt in deze aflevering waarom je de snoozeknop beter links kan laten liggen.See omnystudio.com/listener for privacy information.
Aanbevolen
Nieuw in Nederland - Learn Dutch A0-A2 with a novel
De route naar de Via Gladiola: de officiële podcast van de 4Daagse
Petrolheads | BNR
Vergeten Filosofen
Keuringsdienst van Waarde
Scherpschutters
Van Dutch naar Nederlands
FD De strijd om Nexperia
Groeten uit Grolloo
Het Land van Wierd Duk
KUKURU
HNM De Podcast
