FD Toegevoegde Waarde
In de FD-podcast Toegevoegde Waarde bespreken journalisten Anna Dijkman en Marijn Jongsma de altijd fascinerende wereld van de economie. De podcast wordt geproduceerd door Het Financieele Dagblad, een Nederlandse krant. Presentatie, redactie en productie worden verzorgd door het team van FD.
Afleveringen
Wat is het geheim van onze tefloneconomie? En kan beter boekhouden afbrokkelende bruggen voorkomen?
De Nederlandse economie lijkt opvallend goed bestand tegen economische tegenwind. Hoe kan het dat internationale onzekerheid, hoge rentes en geopolitieke spanningen hier minder hard lijken aan te komen dan je misschien zou verwachten? En wat zegt onze manier van boekhouden over de staat van de bruggen, wegen en andere publieke bezittingen? Anna Dijkman en Marijn Jongsma onderzoeken waarom Nederlan
Wie profiteert het meest van de overheid? En zijn millennials toch niet zielig?
Naar aanleiding van het verschijnen van het boek Aan de belastingbetalers van Nederland, geschreven door Jan Donders en Flip de Kam, bespreken Anna Dijkman en Marijn Jongsma deze week de verschillen tussen inkomensgroepen. Het verschil tussen wie profiteert van ons sociale stelsel en wie er vooral aan bijdraagt voor een ander. Het boek nuanceert het beeld dat de overheid vooral geld kost en legt b
Trump, Warsh of Bessent: wie krijgt de rente omlaag? En moeten banken ons geld blijven maken?
We gaan vandaag praten over de rente, jaja alweer, want we kregen er een vraag over en de obligatiemarkt is de afgelopen weken een nogal fascinerende toestand waar de Amerikanen zich in allerlei bochten wringen om de rente te beïnvloeden. Verder kijken we naar geldschepping, want ook daar kregen we een vraag over, over de rol van commerciële banken daarbij, want moet geldschepp
Hebben we ons vergist in China? En worden we beter van een 25-urige werkweek?
Hebben we China jarenlang verkeerd ingeschat? En als economische groei niet het enige doel is, zouden we dan beter af zijn met een 25-urige werkweek? In deze aflevering kijken Anna Dijkman en Marijn Jongsma naar twee grote vragen over de economie van de toekomst: wat hebben we geleerd van de spectaculaire opkomst van China, en wat kunnen we veranderen aan ons huidige economische systeem voor een g
Gaat de stijgende rente pijn doen? En krijgt de consument Trumps heffingen terug?
Waarom loopt de rente in de Verenigde Staten zo hard op? En als bedrijven miljarden terugkrijgen van de heffingen van Donald Trump, zien consumenten daar dan ook iets van terug? In deze aflevering analyseren Anna Dijkman en Marijn Jongsma de economische gevolgen van Trumps beleid en de vraag hoelang de Amerikaanse economie de combinatie van hoge schulden, stijgende rentes en onzekerheid kan volhou
FD Summer School: Wat is de prijs van een dalend geboortecijfer?
De meeste Nederlanders willen graag kinderen. Toch worden er steeds minder kinderen geboren. Hoe kan dat? En wat betekent dat voor onze samenleving én voor de mensen die hun kinderwens niet kunnen waarmaken? Bijzonder hoogleraar demografie Ruben van Gaalen bij het UMCG aan de Rijksuniversiteit Groningen, onderzoeker bij het Centraal Bureau voor de Statistiek en voorzitter van de Nederlandse
FD Summer School: Kan Europa nog concurreren met Amerika en China?
China groeit, de Verenigde Staten zetten handelsmuren op en Europa lijkt achterop te raken. Maar klopt dat beeld wel? Wat maakt Europa aantrekkelijk voor bedrijven en talent? En waarom ligt onze grootste kracht misschien niet in wat we maken, maar in hoe we samenwerken? Hoogleraar internationale economie Harry Garretsen van de Rijksuniversiteit Groningen en hoogleraar leiderschap en duurzaamheid a
FD Summer School: Waarom hebben we financiële crises nodig?
Een financiële crisis betekent vaak onzekerheid, werkloosheid en dalende huizenprijzen. Toch leiden crises ook tot nieuwe ideeën en hervormingen. Waarom is dat zo? En kunnen we voorkomen dat dezelfde fouten zich blijven herhalen? Hoogleraar economie Irene van Staveren van de Erasmus Universiteit legt het uit. Deze podcast-aflevering is een samenwerking tussen het FD en de Universiteit va
FD Summer School: Waarom bestaat contant geld nog?
In Nederland betalen we nauwelijks meer met cash. Maar wat gebeurt er als contant geld helemaal verdwijnt? En welke functies van cash kunnen we niet zomaar vervangen door digitaal betalen? Jurist en econoom Annelieke Mooij van Tilburg University legt uit waarom contant geld veel meer is dan een betaalmiddel. Deze podcast-aflevering is een samenwerking tussen het FD en de Universiteit van Nederland
FD Summer School: Hoe verandert een studieschuld je leven?
Een studieschuld voelt soms als een enorme last. Maar is dat wel terecht? Wat betekent een studieschuld voor je kansen op een huis, je toekomstige inkomen en het krijgen van kinderen? Onderzoeker en docent economie Kim Fairley van de Radboud Universiteit legt uit hoe het echt zit en waarom deze schuld ook een investering kan zijn. Deze podcast-aflevering is een samenwerking tussen het FD en de Uni
FD Summer School: Wat zijn jouw naam en bsn-nummer waard?
Wat is jouw identiteit waard? Meer dan je denkt. Op het dark web worden gestolen persoonsgegevens massaal gekocht en verkocht. Hoe werkt die handel precies? En waarom zijn juist jouw gegevens zoveel geld waard voor criminelen? Hoogleraar internetveiligheid Roland van Rijswijk-Deij van de Universiteit Twente legt in deze aflevering uit hoe deze criminele business eruitziet en wat je kunt doen als j
De glazen bol van analisten: wat brengt AI, en blijft de rente stijgen?
Voor deze Toegevoegde Waarde bestudeerden we zo’n twintig prognoses van banken en investeringsfondsen voor de tweede helft van 2026. De ene zei ons meer dan de ander, de ene was poëtischer dan de andere. En de juridische disclaimer was uitgebreider dan de andere. We halen er wat parels uit. Het algemene plaatje zal bekend voorkomen: de VS groeien van alle ontwikkelde landen het hardst m
Is kernenergie te duur? En laden te goedkoop?
Als luisteraars erom vragen, zijn Anna en Marijn de beroerdsten niet. Toevallig gingen drie luisteraarsvragen deze keer allemaal over energie. Die vragen staan daarom centraal in deze aflevering van Toegevoegde Waarde. Is kernenergie wel zo'n verstandige investering, of zijn batterijen voor de opslag van wind- en zonne-energie een betere keuze? En hoe zit het eigenlijk met de laadpalen in Zuid-Eur
Wie profiteert van de Irandeal? En luistert de nieuwe Fed-baas naar Trump?
Trump tekende deze week in Versailles, de plek waar in 1919 het einde van de Eerste Wereldoorlog werd bezegeld, een memorandum met Iran. Is dit eigenlijk een overwinning, of verkoopt Trump hier handig zijn verlies? Anna Dijkman en Marijn Jongsma analyseren de nasleep van de oorlog: een Iraans regime dat economisch gehavend maar geopolitiek juist sterker uit de strijd komt, Amerika dat zijn militai
Tijd om te beleggen in Europa? En eerherstel voor een indexpionier
Europa wordt al jaren weggezet als economische achterblijver, maar klopt dat beeld eigenlijk wel? Anna Dijkman en Marijn Jongsma waren bij een beleggersevent van J.P. Morgan, waar portfoliomanager Mayur Patel een vlammend betoog hield over waarom Europese aandelen juist nu interessant zijn voor beleggers en wat dat zegt over Europa's positie in de wereld. Want terwijl Amerikaanse aandelen historis
Wat zijn de gevaren van de megabeursgang SpaceX?
Wordt de grootste beursgang uit de geschiedenis een triomf van technologische vooruitgang of juist een testcase voor de grenzen van passief beleggen? In deze aflevering duiken Anna Dijkman en Marijn Jongsma in de aanstaande beursgangen van SpaceX, OpenAI en Anthropic. Samen zouden deze bedrijven zo'n $200 mrd ophalen, met waarderingen die oplopen tot duizenden miljarden dollars. Vooral de beursgan
Zorgen over private credit groeien: wat kan er misgaan?
Is private credit een tikkende tijdbom binnen het financiële systeem? Of gewoon een handige financieringsvorm die onterecht in een slecht daglicht staat? In deze aflevering duiken Anna Dijkman en Marijn Jongsma samen in de wereld van onderhandse leningen en schaduwbanken. Want deze week spraken DNB, AFM én het CPB zich allemaal uit over de risico's van private credit. DNB-president Ola
Wacht Europa een koude winter? En zijn de superrijken goed voor de democratie?
In deze Toegevoegde Waarde bespreken we het figuurlijke wapengekletter tussen de VS en Europa van deze week. Dat ging over toekomstige gasleveringen door de Amerikanen aan Europa. Daar zijn afspraken over, maar Europa komt met nieuwe eisen over methaanuitstoot en daar zijn de Amerikanen ongelukkig mee. Het draait allemaal om de Europese methaanverordening die volgens plan begin volgend jaar i
Wat heeft de Iran-oorlog met boksen te maken? En wanneer zijn de olievoorraden uitgeput?
Iedere week in Toegevoegde Waarde duiken Anna Dijkman en Marijn Jongsma van het FD in de fascinerende wereld van de economie. Staat Iran als een ‘rope-a-dopende’ Muhammad Ali tegenover de Verenigde Staten in de ring? En hoe lang duurt het nog voordat de wereld zonder kerosine of kunstmest komt te zitten? In deze aflevering analyseren Anna Dijkman en Marijn Jongsma de economische gevolg
Verdienen we een opslag? En een eerlijker belastingstelsel?
Iedere week in Toegevoegde Waarde duiken Anna Dijkman en Marijn Jongsma van het FD in de fascinerende wereld van de economie. FD columnist Anna Dijkman en FD journalist Marijn Jongsma duiken samen in The Wage Standard, het nieuwe boek van econoom Arindrajit Dube. Daarin beschrijft hij hoe grote bedrijven steeds meer macht kregen op de arbeidsmarkt, vakbonden verzwakten en lonen achterbleven zelfs
Wat is de stiekeme Haagse belastingknop? En is olie wel zo belangrijk voor de dollar?
Volgens econoom Flip de Kam en fiscaal jurist Jan Donders gebeurt er iets merkwaardigs met de sociale fondsen. Fondsen als het arbeidsongeschiktheidsfonds en het Algemeen Werkloosheidsfonds worden gevuld met premies van werkgevers en werknemers en zijn wettelijk verplicht hun vermogen uit te lenen aan het ministerie van Financiën. Daarmee worden de uitkeringen gefinancierd die bij deze fondse
Een economisch mirakel in Nederland? En gaat China ons kapot concurreren?
In deze Toegevoegde Waarde staan we stil bij het Hollandse mirakel van deze week. Altijd kommer en kwelverhalen over de arbeidsproductiviteit in Nederland, maar nu ineens: een enorme stijging van 2,4%! Nog even voor de duidelijkheid: dit gaat dus over wat we met z’n allen produceren in de economie, gedeeld door het aantal gewerkte uren. Dat aantal gewerkte uren daalde licht, maar de economie
Leidt de oorlog tot een wereldwijde recessie? En wat zijn de tegenkrachten?
De toekomst van de wereldeconomie voorspellen was altijd al een hachelijke onderneming, maar in deze turbulente tijd lijkt het bijna onmogelijk. Toch presenteerde het Internationaal Monetair Fonds (IMF) deze week, zoals ieder jaar, zijn nieuwste economische prognoses. FD‑redacteur Marijn Jongsma was in Washington om te doorgronden hoe het IMF probeert orde te scheppen in de mondiale chaos. V
Liz Truss-trauma spookt nog rond, en wat moeten we met Tata?
We bestaan een jaar! In onze allereerste aflevering in april 2025 ging het over het Liz Truss-moment van Donald Trump. De obligatiemarkt sloeg op hol en de rente liep snel op toen Trumps plannen voor importheffingen niet zo goed vielen. Dat deed denken aan de toenmalige premier van het Verenigd Koninkrijk Liz Truss, die in 2022 de financiële markten in beweging zette door haar onged
Hoe komen we van hoge staatsschulden af? En is elektrisch rijden te goedkoop?
Nu de brandstofprijs aan de pomp gegarandeerd gemopper oplevert, klinkt de roep om ‘hulp uit Den Haag’ steeds luider. Andere landen hebben al wel besloten burgers financieel ‘op weg te helpen’. Maar die steun is niet gratis en kan leiden tot hogere staatsschulden, die wereldwijd al oplopen. In deze aflevering van Toegevoegde Waarde bespreken Anna Dijkman en Marijn Jon
Hoe Trumps oorlogen vooral China wat opleveren
In deze Toegevoegde Waarde blikken we terug op Liberation Day. Volgende week is het precies een jaar geleden dat de Amerikaanse president Donald Trump nieuwe importheffingen aankondigde en daarmee een handelsoorlog ontketende. We zouden het bijna vergeten door die andere 'echte’ oorlog die hij met Iran is begonnen. Kunnen we na dit jaar al zeggen of het Amerika
Waarom kan Iran de wereldeconomie gijzelen? En hoe erg is de crisis aan de pomp?
De gevolgen van de blokkade in de Straat van Hormuz worden steeds beter zicht- en voelbaar. In deze aflevering vragen Anna Dijkman en Marijn Jongsma zich af: hoe nu verder? Beetje bij beetje lijkt het duidelijk te worden dat Iran de tijd aan zijn zijde heeft en inzet op het destabiliseren van de wereldwijde oliemarkt ter verdediging. Heeft Trump zijn tegenstander simpelweg onderschat? De situatie
Is private credit de nieuwe zeepbel? En wat is er mis met een vlaktaks op vermogen?
We beginnen deze Toegevoegde Waarde met private credit. Weet je nog, eind vorig jaar, toen vroeg een van onze luisteraars waar de volgende financiële crisis verstopt zat. We hebben toen in de aflevering van 8 november 2025, Kan onze economie nog groeien? En waar zit de volgende financiële crisis verstopt?, een aantal dingen op een rijtje gezet, zoals de gevaren van een mogelijk
Komt er een nieuwe oliecrisis? En brengt AI de planeconomie terug?
In deze Toegevoegde Waarde bespreken we de economische gevolgen van het conflict tussen de Verenigde Staten, Israël en Iran. Iran zegt de Straat van Hormuz te hebben afgesloten, een cruciale route waar ongeveer een vijfde van de wereldwijde olie- en gastransporten doorheen gaat. Dreigt daarmee een nieuwe oliecrisis zoals in de jaren zeventig? Marijn zet op een rijtje hoe groot de economische
Drie keer Box 3, en is de handelsoorlog nu voorbij?
In deze Toegevoegde Waarde bespreken we de wending in het potje heffingenschaak van president Trump. Door de uitspraak van het Hooggerechtshof dat zijn heffingen onwettig zijn, werd hij schaakmat werd gezet. Hoe nu verder en hoe staan de spelers op bord? Marijn zet op een rijtje waarom we wel en waarom we niet beter af zijn met deze uitspraak van ‘Scotus’, Supreme Court of the United S
Waarom stort Rusland niet in? Werken sancties eigenlijk wel?
Dinsdag 24 februari is het precies vier jaar geleden dat Rusland Oekraïne binnenviel. In eerste instantie dachten veel mensen in de westerse wereld dat fikse sancties tegen de Russen hun economie, en daarmee ook hun agressie, zouden kunnen afremmen. Niets van deze verwachtingen lijkt te zijn uitgekomen. Is de Russische economie echt zo weerbarstig als de groeicijfers doen vermoeden? Of zijn d
Was de vader van het kapitalisme wel zo rechts? En kan een nieuw regime Europa redden?
In deze Toegevoegde Waarde nemen we een duik in de geschiedenis, want we gaan het hebben over de godfather van het kapitalisme. Zo wordt hij wel eens genoemd — al dan niet terecht, maar daar gaan we het over hebben — en dat is niemand minder dan Adam Smith. Marijn ging in Schotland op zoek naar zijn wortels om te kijken wat zijn betekenis nog is en wat we nog van hem kunnen leren
Hoe krijgen we Europese kampioenen: meer of minder markt?
Loskomen van de Verenigde Staten vanwege de grillen van Donald Trump is een onderwerp dat momenteel veelvuldig de revue passeert. Het voedt het verlangen naar sterke Europese bedrijven die onafhankelijk opereren. Maar hoe kunnen Europa en Nederland zulke ‘nationale kampioenen’ het best faciliteren? Door bedrijven actief te subsidiëren en soepeler om te gaan met fusies en ove
Herrijst Europa? En wat is er aan de hand in Japan?
We kijken in deze Toegevoegde Waarde naar de 'moeder aller handelsakkoorden’ die de Europese Unie sloot met India. Een boost voor beide partijen, en een teken dat Europa nog lang niet klaar, over en uit is, zoals ons graag door onder andere Trump wordt voorgehouden. Is Europa wakker geschud? Is er sprake van de herrijzenis van Europa? En we gaan het hebben over de Japanse yen, daar is van al
Een historische week in Davos: Groenland lijkt gered, maar de schade is groot
Toen Donald Trump uitsprak dat hij geen militaire operatie zou uitvoeren om Groenland bij de Verenigde Staten te trekken, ging in Davos een zucht van verlichting door de zaal. Maar is daarmee ook echt alle kou uit de lucht? In deze aflevering van Toegevoegde Waarde bespreken Anna en Marijn de mogelijke oorzaak van Trumps draai in zijn opstelling in dit conflict en kijken ze vooruit. Wat was nu eig
Hoe gevaarlijk is Trumps aanval op de Fed? En waarom klopt de Nederlandse schatkist niet bij burgers aan?
We beginnen deze Toegevoegde Waarde met de toch wel ongekende aanval afgelopen week van de regering-Trump op de Fed, en dan specifiek op voorzitter Jerome Powell. De onafhankelijkheid van de centrale bank staat op het spel, en we gaan kijken wat dat voor gevolgen kan hebben. Verder hebben we het deze week over staatsobligaties, want daar kregen we een aantal vragen over binnen. Zoals over waarom p
Is Venezolaanse olie echt een goudmijn? En hoe werd hyperinflatie een 100-jarig trauma?
We beginnen deze aflevering met het land waar ze ooit te maken hadden met 10 miljoen procent inflatie in een jaar, maar dat om heel andere redenen het nieuws beheerste deze week: Venezuela. Trump zei zaterdag in zijn speech dat de VS Maduro gevangen hadden genomen om een einde te maken aan drugstransporten naar de VS en de instroom
Moeten we de staatsschuld aflossen?
In deze aflevering van Toegevoegde Waarde (uit het eerste seizoen) hoor je alles over de Nederlandse staatsschuld. Al decennia kent Nederland een torenhoge schuldenberg, maar aan wie is de staat dat geld eigenlijk verschuldigd? Hoe komen die leningen tot stand en nog belangrijker: moeten we die schulden niet aflossen? Daar gaan we het over hebben met Karen van der Wiel, econoom en plaatsverv
Lof en kritiek voor plan-Wennink. En waarom stortte de handel niet in door de ‘tariffs’?
Deze week in Toegevoegde Waarde kritiek op het rapport-Wennink én op onze behandeling ervan. Want we vroegen om jullie reacties en kregen die ook! We laten ze allemaal de revue passeren en pakken er ook nog wat reacties op het rapport zelf bij. En het is de laatste aflevering van dit jaar dus we gaan ook terugblikken. Het was toch wel ‘the year of the tariffs’, ja sorry in
Het rapport-Wennink: de redding van Nederland?
Deze week stond in het teken van het rapport van Peter Wennink. De oud-topman van ASML is door het kabinet gevraagd advies te geven over de Nederlandse economie en hoe we ons verdienvermogen kunnen vergroten. Al maanden wachten we hierop en vrijdag was het dan eindelijk zover, het rapport: De route naar toekomstige welvaart kwam uit, met de ondertitel: Een sterk Nederland in een relevant
Hoe verandert Ozempic de economie? En zijn beleggingen in datacenters de nieuwe financiële bubbel?
Hoewel keiharde cijfers nog op zich laten wachten, lijken middelen zoals Ozempic en Wegovy een forse invloed te hebben op het aantal mensen met overgewicht. Wel zien we al concrete veranderingen in het gedrag van consumenten, voornamelijk in de VS. Restaurants passen het formaat van hun porties aan, kledingfabrikanten merken dat grotere maten minder hard over de toonbank gaan, en ook de verkoop va
Doet de Wereldhandelsorganisatie er nog toe? En is er een ‘jobpocalypse’ gaande?
We gaan het in deze aflevering hebben over de WTO, de Wereldhandelsorganisatie, want daar is Marijn deze week. We kijken of de WTO nog leeft, wat het voor organisatie is, en wat er nog kan nu de Amerikanen de aanstelling van rechters voor het hoger beroep van de Wereldhandelsorganisatie blokkeren. En op de arbeidsmarkt regent het ontslagen. Bij grote bedrijven in Amerika bijvoorbeeld, maar o
De economie heeft een nieuwe pizza hawaï nodig! En wat gebeurt er als we de hypotheekrenteaftrek afschaffen?
Een pizza hawaï klinkt misschien niet als de meest voor de hand liggende redder van de Nederlandse economie. Maar wanneer Marijn Jongsma hem in deze aflevering van Toegevoegde Waarde inzet als voorbeeld van hoe creatieve innovatie economische groei kan stimuleren, wordt het ineens een stuk aannemelijker. Innovatie leidt vaak tot de neergang van bestaande processen. Zo maakte de opkomst van de
Kan de CO₂-markt het klimaat redden? En hoe schadelijk was de brexit?
In deze Toegevoegde Waarde draait het om CO₂-certificaten. We onderzoeken hoe deze ‘carbon credits’ werken en of het systeem ook werkt. Zijn ze effectief? Een luisteraar suggereerde dat het interessant zou zijn daar eens wat meer over te horen en met de klimaattop in Brazilië leek dit ons een mooi moment. Verder gaan we het over de gevolgen van de brexit hebben, want de
Kan onze economie nog groeien? En waar zit de volgende financiële crisis verstopt?
Voormalig ASML-topman Peter Wennink riep alle partijleiders in de politiek op met spoed in actie te komen tegen een dreigende stilstand van de economie. In deze aflevering van Toegevoegde Waarde kijken Anna Dijkman en Marijn Jongsma of die noodkreet terecht is. Deze week kwam Rabobank namelijk met de prognose dat de arbeidsproductiviteit de aankomende jaren weer harder zal groeien. Maar zal het ge
Gaat Milei's kettingzaag Argentinië redden, en wat zijn de wapens op het economische slagveld?
Twee jaar geleden werd Javier Milei gekozen tot president van Argentinië. Nu hij afgelopen week ook verrassend de tussentijdse verkiezingen won, analyseren Anna en Marijn zijn economische koers. Zijn de forse bezuinigingen op overheidsuitgaven de juiste remedie voor de Argentijnse economie, of slaat Milei door in zijn radicale aanpak? Verder bespreken we de rol van de Verenigde Staten in de e
Verkiezingsspecial: Kan ons belastingstelsel eerlijker en simpeler? En wat te doen met box 3?
In de vierde en tevens laatste verkiezingsspecial van Toegevoegde Waarde bespreken Anna Dijkman en Marijn Jongsma het verkiezingsthema fiscaliteit. Voor deze aflevering schuift Martine Wolzak aan, FD-verslaggever in Den Haag. Zij heeft alle verkiezingsplannen doorgenomen om te vertellen wat de plannen zijn van partijen met het belastingstelsel. In het gesprek gaan de drie in op hoe haalbaar
Verkiezingsspecial: Wat hebben we aan de CPB-doorrekeningen?
In deze aflevering van de Toegevoegde Waarde-podcast duikt columnist Anna Dijkman, samen met parlementaire verslaggevers Martine Wolzak en Cor de Horde, in de nieuwste CPB-doorrekeningen van de verkiezingsprogramma’s 2025. Hoe belangrijk zijn deze analyses voor de kiezer? En welke politieke partij komt het beste uit de bus? Terwijl Marijn Jongsma afwezig is vanwege een bezoek aan het IMF in
Verkiezingsspecial: Wie geeft het vestigingsklimaat zijn glans terug?
Deze week duiken we in de verkiezingsprogramma’s op zoek naar alles over het vestigingsklimaat. De hele maand oktober staat Toegevoegde Waarde in het teken van de verkiezingen. We bespreken alle mooie plannen voor de Nederlandse economie en uiteraard ook het prijskaartje dat daaraan hangt. Vorige week ging het over de woningbouw en nu dus over het vestigingsklimaat. Of moeten we ondernemings
Verkiezingsspecial: wie lost de woningnood op?
In de eerste van vier verkiezingsspecials van Toegevoegde Waarde bespreken Anna Dijkman en Marijn Jongsma een van de grootste verkiezingsthema’s: de woningmarkt. Voor deze aflevering schuift Bauke Schram aan, FD-verslaggever in Den Haag. Zij heeft alle verkiezingsplannen doorgenomen om te vertellen hoe partijen het woningtekort willen aanpakken. In het gesprek proberen de drie he
Nobelprijseconoom Paul Krugman op bezoek, en waarom blijven elektrische auto's duur?
Nobelprijswinnaar en econoom Paul Krugman bezocht deze week de redactie van het FD. Een mooie gelegenheid voor Marijn Jongsma en Anna Dijkman om te spreken over zijn zienswijze op Nederland, Europa en de wereldhandel. Hoewel Krugman zich bescheiden opstelde over zijn kennis van de Nederlandse economie, had hij een duidelijke boodschap voor de toekomst van Europa. De grote groei, zo stelde hij, kom
Weg met de koopkrachtplaatjes! En is de basisbaan een beter idee dan het basisinkomen?
In deze Toegevoegde Waarde ploegen we de miljoenennota door. Had die vorig jaar nog als motto: Solide begroten voor welvaart en stabiliteit, dit jaar was het bij gebrek aan in elk geval politieke stabiliteit: Verantwoord begroten voor een sterke economie. Wat staat erin over koopkracht, middeninkomens en staatsschuld? De Vraag van de Week gaat over baangarantie. De vragensteller vond de
Wie krijgt Frankrijk op de knieën? En speelt Hongarije een economisch slim spel?
We beginnen met Frankrijk, dat er steeds meer uitziet als de zieke man van Europa. Het land móét hervormen, maar hoe? En dreigt er een nieuwe eurocrisis? Frankrijk krijgt de financiën maar niet op orde. Het begrotingstekort bedroeg vorig jaar 5,8%, bijna twee keer zo hoog als de toegestane 3% en staatsschuld is bijna 114% van het bbp. Het is ongelooflijk ingewikkeld om te hervor
Wat als Trump aan de renteknop gaat draaien? En maakt het basisinkomen echt gelukkig?
Deze week bespreken we de nieuwste ontwikkelingen in de aanhoudende strijd tussen Donald Trump en de Federal Reserve. Afgelopen week liet de president via Truth Social weten dat hij bestuurder Lisa Cook wil ontslaan vanwege vermeende hypotheekfraude. Trump dringt al langer aan op renteverlagingen door de Fed, en tegenstanders zien deze stap dan ook als een poging om druk uit te oefenen op de centr
Dumpt China goedkope spullen in Europa? En van wie is het Italiaanse strand?
We verdiepen ons deze week in dumping. En wel van Chinese goederen in de Europese Unie. In augustus werd bekend dat Europa bijna 17% meer invoert uit China dan een jaar geleden, dus wordt er gevreesd voor dumping. Maar kun je daar eigenlijk van spreken, en belangrijker, wat is ertegen doen? Bij de post zit deze keer een interessante podcast van Bloomberg, Odd Lots, waarin werd besproken hoe Chines
Summer School: Hoe kun je hetzelfde geld twee keer uitgeven?
Wees eens eerlijk: voelt het als winst als je iets retourneert in een winkel en je geld terugkrijgt? Dat ‘gevoel’ is geen toeval, maar een psychologisch fenomeen dat mental accounting heet. Op social media wordt het ook wel girl math genoemd, een grappige term die suggereert dat alleen vrouwen zo denken, maar in het hoofd van een man werkt het precies hetzelfde. In deze aflevering prat
Summer School: Wat als Nederland verandert in een oorlogseconomie?
Politici en legercommandanten laten het woord oorlogseconomie vaker vallen. Wat is een oorlogseconomie? Hoe ziet je leven er dan uit? De kans dat Nederland in een echte oorlogseconomie terechtkomt is niet heel groot, denkt macro-econoom Jasper Lukkezen van de Universiteit Utrecht. Toch vindt hij het belangrijk dat we wel over die vraag nadenken, want er is wetgeving in de maak die een kwaadwillend
Summer School: Word je gieriger als je rijk bent?
We denken vaak: wie veel geld heeft, kan ook veel geven. Maar klopt dat wel? Waarom lijken mensen met weinig soms juist méér te geven in geld, zorg of tijd? Socioloog Arjen de Wit van de Vrije Universiteit onderzoekt waarom we geven en waarom rijk zijn je daar niet per se vrijgeviger van maakt. Word je misschien juist gieriger als het beter met je gaat? Deze podcast-aflevering
Summer School: Wat gebeurt er als AI de beurskoers perfect kan voorspellen?
Wat als AI straks exact weet welke aandelen gaan stijgen en welke gaan kelderen? AI speelt nu al een grote rol op de beurs, maar wat gebeurt er als het echt alles kan voorspellen? Wie profiteert, wie verliest en blijft er nog iets over voor de gewone belegger? Patrick Verwijmeren, financieel-econoom van de Erasmus Universiteit Rotterdam neemt ons mee in een toekomst waarin algoritmes mogelij
Summer School: Hoe laat je miljardairs evenveel belasting betalen als jij en ik?
Hoe kan het dat miljardairs een minder groot deel van hun inkomen kwijt zijn aan belasting dan jij en ik? Ze maken slim gebruik van regels die voor gewone mensen nauwelijks te begrijpen zijn. Denk aan belastingboxen, spaar-bv’s en doorschuifconstructies. In deze aflevering legt hoogleraar belastingrecht Sigrid Hemels van de Erasmus Universiteit uit hoe het systeem werkt en waarom het zelden
Summer School: Heb je een succesvolle carrière aan jezelf te danken?
Succes is je eigen verdienste, of niet? Veel succesvolle mensen schrijven het succes dat ze hebben vaak toe aan henzelf, maar dat is niet helemaal terecht, meent socioloog Thijs Bol van de Universiteit van Amsterdam. Het feit dat je succesvol bent, is vooral een kwestie van in wat voor gezin je geboren bent, de juiste vrienden en heel veel geluk. Heb je dan echt helemaal geen invloed op je eigen s
Beurzen, Badpakken & Beugelbekkies
Vormen aligners een bedreiging voor de orthodontist? In deze aflevering van Toegevoegde Waarde vragen Anna Dijkman en Marijn Jongsma zich af of de opkomst van aligners, transparante, uitneembare beugels, gevolgen heeft voor de orthodontiepraktijk. Deze beugels winnen snel aan populariteit vanwege hun subtiele uiterlijk en het relatief eenvoudige plaatsingsproces. In tegenstelling tot traditio
EU klem tussen VS en China, in het oog van de handelsstorm
Aanstaande woensdag verloopt de pauze die de Amerikaanse president Donald Trump inlaste om handelsafspraken te maken. De op 2 april aangekondigde importheffing van 20% voor de EU maakte plaats voor 10%. Blijft dat zo, en waar zit een eventueel compromis? En los van de tarieven: wat betekent de Amerikaanse opstelling voor de wereldhandelsregels? Wordt het tijd dat Brussel intensiever gaat samenwerk
Viva España! Wat is het geheim achter het Spaanse groeiwonder?
We beginnen deze week met Spanje. De economie daar groeit al jaren stevig door. Spanje lijkt het economische groeiwonder van Europa. Is dat inderdaad zo? En waarom heeft het land dan zo veel problemen met de Navo-norm van 5% en wil het niet zo veel uitgaven aan defensie? Bij de post zit deze week een eigen interview met Klaas Knot, van Marijn samen met collega Arend Clahsen. We halen herinneringen
De plussen en minnen van een oorlogseconomie
We beginnen met de NAVO-top die volgende week plaatsvindt. Spannend natuurlijk, omdat we serieus meer geld moeten uitgeven en die verdediging moeten versterken. Wat doet het met je economie als je zoveel meer gaat uitgeven aan Defensie? Daar gaan we eens induiken. Navo-baas Mark Rutte heeft het over 5% maar dat mag ook 3,5% defensie zijn en 1,5% naar dingen waar de krijgsmacht van meeprofiteert, z
Een nationale investeringsbank: hét groeimiddel voor de polder?
We beginnen deze week met de toekomst van Nederland! Hebben we een nationale investeringsbank nodig om het land te redden? Daarvoor pleitte oud-minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem vorig weekend in Buitenhof. Hij zit in een denktank met andere prominente bestuurders, economen en mensen uit het bedrijfsleven die hier al eerder een oproep voor heeft gedaan. Idee is dat met een startkapita
Is de Japanse schuldenberg een tikkende tijdbom?
We gaan het deze week hebben over Japan. Dat land heeft een enorme schuldenberg, in procenten zelfs de grootste van de wereld. Is dat een tikkende tijdbom die een wereldwijde financiële crisis kan veroorzaken? En een aantal banken riep deze week hun mensen op niet de hele dag thuis te werken maar gewoon weer naar kantoor te komen. Is dat ook beter voor de productiviteit? Daar kwam toevallig n
Moet Marijn bang zijn voor de tweedehandsautomarkt?
We gaan het in deze Toegevoegde Waarde hebben over auto's, en in het bijzonder de markt voor tweedehandsauto's. We zijn er allebei doodsbang voor. Maar is dat wel terecht? En hoe gaat het eigenlijk met deze markt? En welke impact hebben tweedehands elektrische auto’s daarop? We hebben een mooie theorie gevonden waarin de grootste miskopen lemons heten. Bij de post zat een verhaal in The Econ
VS verliest AAA: hoe machtig zijn de rating agencies?
Vandaag duiken we in een groep bedrijven die vrij onzichtbaar zijn, maar ondertussen wel belangrijk zijn voor de financiële markten én in de politiek. Ik heb het over de rating agencies, zoals Moody's, die Amerika deze week een lagere kredietstatus gaf. Wat doen ze precies en hoe machtig zijn deze bedrijven nou? Bij de post En is Trump een marxist? Daar gaat een stuk over dat bij de po
Chaos als strategie: zet Trump onzekerheid in als wapen?
Deze keer hebben we het, weer, over Donald Trump. Want de wereld haalde deze week opgelucht adem toen de Amerikaanse president een pauze aankondigde in de handelsoorlog met China. Ondertussen houdt de onzekerheid aan, en wat zijn de economische gevolgen daarvan? Is het strategie en is onzekerheid Trumps wapen? Bij De Post zat een analyse die daarop aansluit, over Trumps visie op de vrije markt, of
Wat hebben Franse koeien te maken met Oost-Duitse tv's?
We waren vorige week allebei in Europa met vakantie. Marijn strandde in de voormalige DDR en zag in het plaatsje waar hij belandde, dat daar met de tv-fabriek ook de bedrijvigheid verdween. Daarvoor kwam populisme terug. Anna zag in het midden van Frankrijk iets vergelijkbaars. De plaatselijke boer daar moet stoppen en de omliggende dorpen vergrijzen. Waarom lopen bepaalde regio’s leeg? Is d
Waarom heeft De Nederlandsche Bank nog zoveel goud?
Toegevoegde Waarde gaat deze week over goud. Wel een beetje anders dan anders, want normaal gesproken hoor je mij in gesprek met mijn collega Marijn Jongsma, maar deze week zijn we allebei vrij. Daarom herhalen we een aflevering uit de allereerste serie van Toegevoegde Waarde die ik in 2023 maakte over de vraag: waarom heeft De Nederlandsche Bank eigenlijk nog goud? Goud is al eeuwenlang het meest
America First maar niet Alone? Een woelige week in Washington
Marijn was in Washington voor een bijeenkomst van het IMF, oftewel het Internationaal Monetair Fonds. Deze club van 191 landen — je zou kunnen zeggen de financiële brandweerman van de wereld — kwam afgelopen week in Washington bij elkaar voor de voorjaarsvergadering. Dat betekent altijd veel prognoses en economische analyses, maar dit jaar was het spannender dan anders
Is er een alternatief voor de dollar als wereldmunt?
De dollar ging vorige week onderuit en heeft sinds het begin van dit jaar al zo'n 10% van zijn waarde verloren. Die verzwakking van vorige week was opmerkelijk, omdat de rentes op Amerikaanse staatsobligaties stegen en stijgende rentes gaan meestal gepaard met een sterkere dollar. Dat roept de vraag op: verliest de wereld zijn vertrouwen in de munt? En is er een alternatief? Daar duiken we in
Beleefde Trump een Liz Truss-moment?
Donald Trump verraste woensdag vriend en vijand met het besluit om de allerhoogste heffingen voor 75 landen met negentig dagen uit te stellen. Welke rol speelt de obligatiemarkt hierin? En beleefde Trump hiermee een heus Liz Truss-moment? Anna Dijkman en Marijn Jongsma analyseren wat er gebeurde en wat er meegespeeld móet hebben. Net als elke week kijken ze of er interessant onderzoek of an
Toegevoegde Waarde: Wat is de optimale werkweek?
In deze aflevering van Toegevoegde Waarde neemt Anna Dijkman de arbeidsmarkt onder de loep. Een groot deel van onze tijd besteden we op en aan werk. Maar is de manier waarop we nu onze tijd indelen altijd het beste voor ons welzijn? En wat is het beste voor de economie en de arbeidsproductiviteit? Kortom, wat is de optimale werkweek? Om antwoord te krijgen op die vraag is Pieter Gautier te gast, a
Toegevoegde Waarde: Is de beurs een veredeld casino?
In deze aflevering van Toegevoegde Waarde hebben we het over de beurs. Aan de ene kant lonkt de belofte van rijk worden, het liefst zo snel mogelijk. Aan de kant dreigt het doemscenario om juist alles te verliezen en snel arm te worden. Op de financiële markten gaan honderden biljoenen euro's om, maar welke krachten spelen hier een rol? Kan je de markt als particuliere belegger verslaan of is de
Toegevoegde Waarde: Waarom staat de middenklasse onder druk?
In Toegevoegde Waarde gaat journalist Anna Dijkman samen met economen op zoek naar de verhalen achter de economie. In deze aflevering van Toegevoegde Waarde hoor je over de middenklasse. 90% van de mensen voelt zich middenklasse, in werkelijkheid behoort een veel kleiner percentage van de bevolking tot deze categorie. Wij zoeken uit wie ze zijn, of er steeds minder mensen tot de middenklasse behor
Toegevoegde Waarde: Waar gaat het mis op de vrije markt?
In Toegevoegde Waarde gaat journalist Anna Dijkman samen met economen op zoek naar de verhalen achter de economie. In deze aflevering van Toegevoegde Waarde hoor je alles over de vrije markt. Vaak verfoeid en waarschijnlijk even vaak geroemd. Maar wat houdt die vrije markt nou echt in? Waar komt het economisch denken vandaan en had Adam Smith echt de ikke-ikke-maatschappij in gedachten toen hij zi
Toegevoegde Waarde: Is het woningtekort op te lossen?
In deze aflevering van Toegevoegde Waarde hoor je alles over het Nederlandse woningtekort. De verwachting is dat het tekort van 390.000 woningen niet snel zal afnemen en eerder zal toenemen. Maar hoe weten we eigenlijk hoeveel woningen er precies nodig zijn? En kunnen we dat tekort überhaupt nog inlopen? Daar gaan we het over hebben met Stefan Groot, huizenmarkteconoom bij de Rabobank. Hij vertel
