Scientias Podcast
Scientias 73 afleveringen nov. 6, 2026
Dé podcast van Scientias.nl over alle wetenschappen, de achtergronden en meer. Met Diederik Jekel en Krijn Soeteman. Met regelmaat ontvangen ze een gast om dieper op een specifiek onderwerp in te gaan. Ook bespreken ze het opvallende wetenschapsnieuws van de week.
Afleveringen
Het wonderjaar: hoe AI de wetenschap voor altijd veranderde, deel 1 - Scientias Podcast 95
AI-systemen lossen tegenwoordig wiskundige problemen op waar onderzoekers soms al tientallen jaren mee worstelen. OpenAI publiceerde onlangs honderden door AI gegenereerde wiskundige manuscripten en claimde zelfs een doorbraak bij een van de beroemde millenniumproblemen. 25 november 2026: onze eerste live-opname in Hal West, koop kaartjes hier: https://halwest.amsterdam/voorstelling/scientias-podc
Wetenschappers maken fouten en foutjes (en wij ook) - Scientias Podcast 94
Fouten maken hoort bij wetenschap. Maar hoe goed zijn wetenschappers en wetenschapsjournalisten eigenlijk in het toegeven van hun eigen fouten? In aflevering 94 van de Scientias Podcast kijken Diederik Jekel en Krijn Soeteman kritisch naar hun eigen werk. Van een overdreven uitspraak over het Europese stroomnet en een verkeerde uitleg van digitale audio tot vergissingen over dinosauriërs en s
Met Nerds om de tafel van Scientias - Scientias Podcast 93
In deze aflevering hebben Diederik en Krijn twee gasten van de podcast Met Nerds om Tafel, ook bekend als MNOT. Het gesprek is met Randal Peelen en Jurian Ubachs en we hebben het over zowel echte Scientias-onderwerpen als onderwerpen voor echte nerds. Een mooie cocktail met voor ieder wat wils. En eerste live-opname van de Scientias Podcast 25 november 2026: https://halwest.amsterdam/voorstelling/
Nobelprijs voor neutrino's: hoe IceCube het heelal onderzoekt - Scientias Podcast 92
Diep onder het ijs van Antarctica bevindt zich een gigantische detector die de meest ongrijpbare deeltjes van het heelal probeert te vangen: neutrino's. De Belgische natuurkundige Francis Halzen kreeg er dit jaar de Nobelprijs voor Natuurkunde voor. Diederik en Krijn duiken in de werking van IceCube en bespreken ook de Nobelprijzen voor Scheikunde en Geneeskunde. En waarom bewegen we eigenlijk zov
Neutrino's! Wat zijn het eigenlijk? In aanloop naar de Nobelprijs Natuurkunde, no. 1 - Scientias Podcast 91
Diederik Jekel en Krijn Soeteman bespreken de Nobelprijs voor natuurkunde 2026 voor Francis Halzen. Eerst kondigen zij een samenwerking met Met Nerds om Tafel en een livepodcast in Amsterdam aan. Daarna leggen zij uit waarom neutrino's een nieuwe manier zijn om het heelal te bestuderen: ze zijn elektrisch neutraal en hebben slechts zelden wisselwerking met materie. Via velden, fundamentele krachte
Wat hebben doping, mineraalwater en PFAS met elkaar te maken? - Scientias Podcast 90
Hoe meet je een paar nanogram PFAS in een liter water? In deze aflevering beantwoorden Diederik en Krijn een luisteraarsvraag over de extreem kleine hoeveelheden die tegenwoordig in drinkwater kunnen worden aangetoond. Het antwoord voert langs Robert Boyle, Bunsen en Kirchhoff, chromatografie, massaspectrometrie en Clair Patterson. Uiteindelijk komen al die ideeën samen in de manier waarop la
PFAS in ons drinkwater en hoe werkt Geur eigenlijk? - Scientias Podcast 89
In deze aflevering praten Diederik en Krijn over PFAS in het Nederlandse drinkwater. Wat zijn PFAS precies, waarom gebruiken we ze op zoveel plaatsen en wanneer vormen ze een risico? (en waarom we er echt zo snel mogelijk mee moeten proberen te stoppen). Daarna beantwoorden ze een luisteraarsvraag: hoe werkt geur eigenlijk? Van Aristoteles en het reukvermogen van zalmen tot herinneringen die door
Navier-Stokesvergelijking opgelost door AI? - Scientias Podcast 88
Wie krijgt het miljoen? En heeft AI nou wel of niet de Navier-Stokesvergelijking opgelost, een van de millenniumproblemen, opgesteld door het Clay Mathematichs Institute of Cambridge, Massachusetts (VS). Diederik legt uit aan Krijn hoe het nou eigenlijk zit met die vloeistofdynamica, een nogal pittige tak van de natuurkunde. Luister hier naar de 88ste aflevering van de Scientias Podcast. 00:00:00
Spectaculaire methode om exoplaneten te vinden met nieuwe telescoop, deel 2 - Scientias Podcast 87
In aflevering 87 gaan we verder met de Nancy Grace Roman Space Telescope. Dit keer draait alles om de vraag wat deze ruimtetelescoop daadwerkelijk gaat ontdekken. Diederik legt uit waarom onze huidige methoden om exoplaneten te vinden een groot deel van alle planeten missen. Via gravitationele microlensing kan Roman juist planeten met wijde banen en zelfs losgeslagen planeten zonder moederster ops
Nieuwe ruimtetelescoop met bizar precieze appartuur, deel 1 - Scientias Podcast 86
In aflevering 86 duiken we in de Nancy Grace Roman Space Telescope, NASA’s nieuwe ruimtetelescoop met een ongekend breed blikveld. Waarom is zo’n telescoop nodig naast Hubble en James Webb? We bespreken de reis naar L2, de zoektocht naar donkere energie en donkere materie en de Hubble-spanning. Daarna gaan we terug naar de geschiedenis van de telescoop, van Lipperhey, Galileo en Kepler
Black out en hoe we in Europa 6 minuten verloren - Scientias Podcast 85
In aflevering 85 lossen Diederik en Krijn het mysterie op van de Europese klokken die in 2018 zes minuten achterliepen. Daarna reconstrueren ze stap voor stap hoe oscillaties, oplopende spanning, verkeerd ingestelde beveiligingen en uitvallende productie-eenheden de stroomuitval in Spanje en Portugal veroorzaakten. Tot slot bespreken ze hoe grid-forming omvormers, batterijen, synchrone compensator
Spookstroom in het netwerk en vliegen achter een eclips - Scientias Podcast 84
In aflevering 84 bespreken Diederik en Krijn de zonsverduistering van 12 augustus 2026. Kan een vliegtuig met de schaduw van de maan meevliegen en zo de totaliteit verlengen? Daarna duiken ze opnieuw in het elektriciteitsnet. Met spoelen, condensatoren en reactief vermogen leggen ze uit hoe wisselstroom werkt en waarom de stroomuitval in Spanje en Portugal zo uit de hand kon lopen. https://scienti
Wat is waar en het stroomnet deel 3: Stroom door Nederland - Scientias Podcast 83
In deze aflevering beantwoorden Diederik Jekel en Krijn Soeteman een luisteraarsvraag over het verschil tussen het ontbreken van bewijs en bewijs voor afwezigheid. Aan de hand van piramideclaims, buitenaardse hypothesen en de maanlandingen bespreken ze hoe toetsbare voorspellingen een hypothese sterker of juist minder geloofwaardig kunnen maken. Daarna vervolgen ze de geschiedenis van het Nederlan
De Wet van Murphy en Het stroomnet deel 2: War of the currents - Scientias Podcast 82
In deze aflevering onderzoeken Diederik Jekel en Krijn Soeteman de oorspronkelijke betekenis van de wet van Murphy als ontwerpprincipe voor veilige systemen. Via de spectaculaire raketsleeproeven van John Stapp gaat het verhaal naar de ontwikkeling van generatoren, elektromagneten en het elektriciteitsnet. Edison, Tesla en Westinghouse spelen vervolgens de hoofdrol in de felle strijd tussen gelijk
De grootste machine ooit: het stroomnet, deel 1 - Scientias Podcast 81
Wat gebeurt er als het elektriciteitsnet plotseling uitvalt? In deze aflevering duiken Diederik en Krijn in de geschiedenis en werking van de grootste machine die de mens ooit heeft gebouwd. Van Faraday, Tesla en Edison tot de uitdagingen van een moderne stroomstoring. Ook beantwoorden we een luisteraarsvraag over mijnbouw op de maan. Wordt de maan daardoor lichter? 00:00 Intro: het stroomnet als
DNA in de rechtszaal - Scientias Podcast 80
Hoe betrouwbaar is DNA-bewijs eigenlijk? In deze aflevering duiken Diederik Jekel en Krijn Soeteman in de wetenschap achter forensisch onderzoek. Ze bespreken de geschiedenis van sporenonderzoek, van vroege autopsies en gifdetectie tot vingerafdrukken en moderne DNA-profielen. Boekaanbeveling: The Poisoner's Handbook, Debrah Bluhm (en ook In de naam van de roos van Umberto Eco) 00:00 De wetenschap
De Maanlanding een HOAX? - Scientias Podcast 79
Dat dit niet zo is, tja, daar twijfelt Diederik niet aan, maar waarom twijfelt hij daar niet aan? Dat legt hij aan Krijn uit in deze aflevering van de Scientias Podcast 0:00 Is de maanlanding echt gebeurd?2:43 Waarom zoveel mensen twijfelen6:59 Is de scepsis over de maanlanding toegenomen?12:27 Vertrouwen in wetenschap en deskundigen16:27 Hoe complotdenken werkt20:01 Waarom complotverhalen aantrek
Aflevering 7: Apollo 17, de Laatste Voetafdrukken - Scientias Podcast 78
In deze aflevering duiken we in twee totaal verschillende verhalen die toch iets gemeen hebben: hoe feiten, toeval en wetenschap soms veel vreemder zijn dan fictie. We hebben het over een virale video over de Twin Towers, de hardnekkigheid van complotdenken en de kracht van materiaalkunde. Daarna reizen we door naar Apollo 17, de laatste bemande maanmissie, waarin geoloog Harrison Schmitt een ontd
Apollo 15 & 16 – De Kleine Grote Wetenschap - Scientias Podcast 77
In deze aflevering duiken Diederik Jekel en Krijn Soeteman opnieuw in het Apollo-programma. Dit keer staan Apollo 15 en Apollo 16 centraal, de missies waarin de maanreizen pas echt wetenschappelijke expedities werden. Met langere verblijven, een maanauto, nieuwe experimenten en wetenschappers die vanaf de aarde live meekeken, veranderde de maan ineens in een rijdend laboratorium. 00:00 Intro: Apol
Epidemiologie, wat is dat eigenlijk? Met Erna van Balen - Scientias Podcast 76
In deze aflevering spreekt Krijn Soeteman met epidemioloog en wetenschapsjournalist Erna van Balen over wat epidemiologie is, hoe je door misleidende gezondheidsclaims heen prikt en veel meer. Diederik is op vakantie en volgende week weer terug! https://scientias.nl/vreemde-taal-komt-er-beter-borreltje/ https://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1177/0269881117735687 https://scientias.nl/kan-se
Apollo 14 – De Wederopstanding van Fra Mauro - Scientias Podcast 75
Wat heeft het Apollo-project ons wetenschappelijk gezien opgeleverd? 00:00:00 Intro en zomereditie00:01:35 Waarom wetenschap belangrijk was voor Apollo00:02:29 Apollo 13 en de mislukte landing bij Fra Mauro00:04:37 Waarom Fra Mauro zo interessant is00:05:02 Oriëntatie op de maan: Tycho, Copernicus en Fra Mauro00:06:25 Giovanni Battista Riccioli en de maan00:09:12 Riccioli, Galileo en vallende
Apollo 13 – Het Wetenschappelijke 'Wat als?' - Scientias Podcast 74
Wat heeft het Apollo-project ons wetenschappelijk gezien opgeleverd? 00:00:00 Intro: Apollo 13 en de vraag wat de missie wetenschappelijk opleverde00:01:53 Maanstenen als ijkmeting voor het zonnestelsel00:07:51 Van Apollo 11 en 12 naar Apollo 1300:08:19 Het ongeluksgetal 13 en de start van het verhaal00:10:30 De zuurstoftank: een fout die jaren eerder begint00:14:59 Een vergeten veiligheidsschakel
Apollo 12 – Precisie op de Oceaan van Stormen - Scientias Podcast 73
Wat heeft het Apollo-project ons wetenschappelijk gezien opgeleverd? 00:00:00 Intro: Apollo 12 en de wetenschap achter de maanmissies00:04:23 Na Apollo 11: waarom Apollo 12 al klaarstond00:06:10 Het noodplan voor een mislukte maanlanding00:09:22 Apollo 12 wordt de precisie- en wetenschapsmissie00:11:15 Lanceren door geladen wolken00:13:03 Twee blikseminslagen en chaos in Mission Control00:14:59 Jo
Apollo 11: One small step for man, one giant leap for Science! - Scientias Podcast 72
Wat heeft het Apollo-project ons wetenschappelijk gezien opgeleverd? 00:00:00 Intro: Apollo 11 en de wetenschap achter de missie00:03:03 De onverwachte link met het Manhattanproject00:03:58 Waarom wetenschap zo belangrijk werd voor Apollo00:05:47 Twee onbekende hoofdrolspelers: Urey en Shoemaker00:07:54 Harold Urey, zwaar water en isotopen00:09:43 Het Miller-Urey-experiment en het ontstaan van lev
Wat hebben we aan Apollo gehad, nr. 1: de start in Rusland en Duitsland - Scientias Podcast 71
In deze aflevering praat Diederik over de voorgeschiedenis van Apollo. Hoe kwamen raketpioniers als Tsiolkovsky, Oberth en Wernher von Braun op het spoor van ruimtevaart? Welke rol speelden de V2, Operation Paperclip, Sputnik en Kennedy’s maanbelofte? En waarom was de keuze voor Lunar Orbit Rendezvous zo bepalend voor de reis naar de maan? Luister deel 1 in deze Apolloreeks over ruimte
Over oudheidkunde, nepvondsten en AI: wat weten we écht over het verleden? - Scientias Podcast 70
Wat weten we eigenlijk écht over de oudheid? En hoe voorkom je dat archeologie verandert in mooie verhalen, mediahypes of zelfs regelrechte misleiding? In deze aflevering spreekt Krijn Soeteman met oudheidkundige, wetenschapsjournalist en schrijver Jona Lendering over de wereld achter archeologische vondsten, historische claims en wetenschappelijke onzekerheid. Van de Dode Zee-rollen tot ve
Van herhaling tot echt programmeren: computers - Scientias Podcast 69
In deze aflevering praten Diederik en Krijn over de geschiedenis van programmeren en kunstmatige intelligentie. Ze volgen de ontwikkeling van machinecode naar programmeertalen, van de eerste computers tot moderne AI. Ze besteden bijzondere aandacht aan pioniers als Kathleen Booth, Grace Hopper, Margaret Hamilton, Karen Spärck Jones en Fei-Fei Li, ofwel de vrouwen die programmeren mogelijk maa
De belangrijkste vrouwen achter je computer en Apollo en Artemis - Scientias Podcast 68
In deze aflevering neemt Diederik Jekel ons mee naar de oude Apollo-missie en waarom de Artemis-missies zoveel moeilijker lijken. Daarna gaan we diep in op de belangrijkste vrouwen in de wereld van de computer en dan met name het programmeren: eerst letterlijk met fysieke kabels en later in code. 00:00:00 Intro: Apollo, Artemis en de computersaga00:01:12 Luisteraarsvraag: Apollo versus Artemis00:0
GPS in je huis en Tsjernobyl deel 2 - Scientias Podcast 67
In deze aflevering deel twee van het verhaal over Tsjernobyl, of Tsjornoby in het Oekraïns. De afloop is iedereen bekend, het verhaal er naartoe misschien minder. Maar voor we verdergaan met de ramp van 26 april 1986 eerst over GPS in je huis en hoe dat werkt. Fragment Russisch nieuws: https://youtu.be/SFugxoT-OCE?is=meWwbrloKGcZt-bCFragment NOS Journaal: https://youtu.be/hXNdZOSpEIE?is=6pgMW
Tsjernobyl deel 1 en hoe selecteren we wetenschapsnieuws? - Scientias Podcast 66
In deze aflevering van de Scientias Podcast nemen Diederik Jekel en Krijn Soeteman je mee in het indrukwekkende verhaal van Tsjernobyl, veertig jaar na de kernramp die de wereld veranderde. Ze staan stil bij wat er gebeurde, hoe de gevolgen nog altijd voelbaar zijn en waarom dit verhaal relevant blijft. Ook praten ze over een artikel over long covid naar aanleiding van reacties van lezers. 00:00:0
Hoe de ondergang van bepaalde wiskunde de redding van computers werd - Scientias Podcast 65
Een lijst die zichzelf moet bevatten als hij zichzelf niet bevat en zichzelf niet mag bevatten als hij zichzelf wel bevat. Het klinkt als een flauwe woordgrap, maar rond 1900 stortte de hele wiskunde er bijna door in. En uitgerekend die ineenstorting leverde ons, via een omweg langs Kurt Gödel en John von Neumann, de moderne computer op. Eerst hebben Diederik en Krijn het over de Artemis II-m
Teylers Museum en waarom het zo'n belangrijke plek is voor de wetenschap - Scientias Podcast 64
Diederik en Krijn zijn in Teylers Museum te gast. Ze spreken met Trienke van der Spek over het zijn van conservator op zo'n mooie plek. Voordat ze daaraan beginnen vertelt Diederik het verhaal van Pieter Teylers en vele andere oude bekenden uit de Nederlandse wetenschapsgeschiedenis passeren de revue. Aan het eind nog even een kleine shoutout naar de huidige tentoonstelling over Gevaarlijke Boeken
Antarctica en hoe maak je een computer deel 5 - Scientias Podcast 63
Het vierde deel over ASML en hoe nu chips gebouwd worden. Daarnaast een belangrijk onderzoek over Antarctica en waarom het daar ineens zoveel sneller opwarmt... Shownotes: Waarom Antarctica zo snel smelt: https://scientias.nl/onderzoekers-snappen-eindelijk-waarom-het-zee-ijs-op-antarctica-zo-snel-smelt/ http://dx.doi.org/10.1038/s41558-026-02601-4 00:00:00 Intro00:00:54 Antarctica en waarom het zo
Bijzondere planeet ontdekt en hoe ASML de wereld maakt, computers deel 4 | Scientias Podcast 62
In deze aflevering van de Scientias Podcast duiken Diederik Jekel en Krijn Soeteman in twee totaal verschillende, maar even fascinerende werelden. Eerst reizen we de ruimte in, naar een bizarre exoplaneet die mogelijk een compleet nieuw type planeet vertegenwoordigt. Een wereld met een waterstofrijke atmosfeer, zwaveldioxide en temperaturen die eerder aan de hel doen denken dan aan een plek waar l
AI en de taal van het leven en hoe maak je een computer deel 3 | Scientias Podcast 61
In deze aflevering praten Diederik Jekel en Krijn Soeteman over het schrijven van het boek van leven. DNA, met behulp van taalmodellen. Verder hebben ze het over het ontstaan van de computer en duiken nu diep in het ontstaan van de transistor, de halfgeleider. Aflevering 58 en 59 nog niet geluisterd? Check die dan eerst: 58: https://scientias.nl/het-verhaal-van-de-computer-deel-1-en-zwaartek
In de schatkamer van Boerhaave | Scientias Podcast 60
Diederik en Krijn zijn in het depot van Rijksmuseum Boerhaave. Ze hebben het over wie Herman Boerhaave eigenlijk was. Uiteraard ontbreken zijn tijdgenoten ook niet, zoals Antoni van Leeuwenhoek en Carl Linnaeus. Maar ook Claude Auguste Crommelin en ze spreken met Bart Grob, conservator hedendaagse wetenschap van het museum. Rijksmuseum Boerhaave: https://www.rijksmuseumboerhaave.nl/ Depot/c
Kamerlingh Onnes en de Computer-deep dive, deel 2 | Scientias Podcast 59
Een gloeilamp werd de belangrijkste basis van onze hedendaagse computer. Hoe dat zit hoor je in het tweede deel van deze podcast. We beginnen met een ode aan Heike Kamerlingh Onnes die ooit als eerste het koudste stukje in het hele heelal wist te creëren. En daarna dus waar transistors vandaan komen en hoe we als mens ooit bedachten dat het zo werkt. En dat is echt een gaaf verhaal. Shownotes
Het verhaal van de computer, deel 1 en zwaartekracht meten in de ruimte? | Scientias Podcast 58
Het verhaal van... LISA, het plan om een zwaartekrachtgolvendetector in de ruimte te bouwen. En een nieuwe deep dive in het verhaal achter de computer. Achter eigenlijk alles wat we gebruiken. Onze levens beheerst en beheert. Maar zoals je van ons gewend bent beginnen we bij het begin. Rekenlinialen, de eerste echt mechanische rekenmachines (check zeker de shownotes) en dat wij ooit zelf het
Waarom brandwonden beter genezen bij mensen en laatste deel over Einstein telescoop | Scientias Podcast 57
In deze aflevering praten Diederik Jekel en Krijn Soeteman over waarom brandwonden bij mensen vermoedelijk beter genezen dan bij dieren. En deel drie in de zwaartekrachtgolvendetectorserie: is het het waard om zoveel geld te betalen voor de Einstein Telescoop? Shownotes: https://scientias.nl/gek-genoeg-hebben-brandwonden-een-belangrijke-rol-gespeeld-in-de-evolutie/ Tsjirp: https://www
Hoe bouw je een zwaartekrachtgolvendetector? | Scientias Podcast 56
In deze aflevering legt Diederik uit hoe je een zwaartekrachtgolfdetector bouwt. Voor hij dat doet legt hij uit hoe je aan de hand van tandglazuur kunt bepalen waar iemand geboren is. Allebei supervette onderwerpen! Shownotes: Kortingscode voor https://www.highlightdelft.nl/ is SCIENTIAS10 (alleen voor dagtickets) Einstein Telescoop: https://www.einsteintelescope-emr.eu/ 00:00:00 Start00:0
Maanmissie Artemis II en de Einstein Telescoop | Scientias Podcast 55
In de categorie: grootse projecten hebben Diederik en Krijn het deze week over de aanstaande ruimtemissie (Artemis II) naar de maan. Of beter: om de maan heen. En dan vooral: waarom ga je eerst om de maan heen en dan weer terug zonder te landen? Daarna gaan ze van start met een nieuwe deep dive, namelijk eentje een bad vol zwaartekrachtsgolven in. Hoe we dat kunnen meten, hoe de beoogde Einstein T
Over fononen, evolutie, stikstof én de oerknal | Scientias Podcast 54
Diederik legt in deze podcast heel veel uit over elektronica die overal inzit, maar waar je nooit van gehoord hebt. MEMS, of Micro Electro Mechanical Systems. Fononen, ja, met een n. Fotonen komen ook even langs. Daarnaast gaan we enkele luisteraarsvragen beantwoorden, onder andere over stikstof, de oerknal en evolutie van vissen. 00:00:00 Intro00:03:06 Piepkleine bevinkjes op een chip: surface ac
Evolutie deel 8: Abiogenese en hoe een defibrillator niets met een hartstilstand te maken heeft | Scientias Podcast 53
Hoe kan leven ontstaan uit... dode dingen? Het is de grote vraag en in deze podcast legt Diederik Jekel uit hoe we daar nu over denken. Dit is voorlopig de laatste aflevering in de evolutiereeks. We hopen dat jullie er net zoveel plezier aan beleefd hebben. Daarnaast hebben Diederik en Krijn het over het falen van de defibrillator in films! See omnystudio.com/listener for privacy information
Evolutie deel 7: Waar komt de aarde vandaan | Scientias Podcast 52
In aflevering 52 duiken Krijn Soeteman en Diederik Jekel in twee grote vragen. Eerst: wat zijn PFAS precies en waarom zijn ze zo hardnekkig? PFAS is een verzamelnaam voor duizenden fluorhoudende koolstofketens met een extreem sterke koolstof-fluor-binding. Daardoor zijn ze water- en vetafstotend en zitten ze in onder meer anti aanbaklagen, textiel en verpakkingen, maar ze breken ook nauwelijks af
Evolutie deel 6: Maar waar komen de deeltjes dan vandaan? | Scientias Podcast 51
In aflevering 51 gaat Diederik diep in op het ontstaan van het... ontstaan. Vanaf de oerknal naar het moment dat de elementen ontstonden tot ongeveer nu. Verder nog iets over waterstof en waarom we die stof misschien extra goed in de gaten moeten gaan houden qua broeikasgas. Dit is deel 6 over evolutie! Deel 5 is podcast 49 want nummer 50 was even een kerstspecial. Shownotes:- Scientias-artikel: W
Kerst-mis 2025 | Scientias Podcast 50
In de 50ste Scientias Podcast vertelt Krijn het verhaal van onze imaginaire beestenboel met een plekje voor Baudolino. Diederik heeft het over de voor hem grootste wetenschappelijke doorbraak én hij spreekt een heuse kerstrede uit. Shownotes:Baudolino, Umberto Eco: https://nl.wikipedia.org/wiki/BaudolinoBlog van Jona Lendering met verhaal van Hans Overduin: https://mainzerbeobachter.com/202
Evolutie deel 5: Moderne Evolutie | Scientias Podcast 49
Deze aflevering gaat over de moderne evolutietheorie. Darwin en de zijnen wisten veel, maar ook heel veel niet. Wil je alles weten over de moderne theorie? Luister deze aflevering of begin bij aflevering 45 voor alles over Darwin. 00:00:00 Intro 00:00:55 Terugblik evolutie00:05:57 Francis Colton00:10:26 Men geloofde wel in evolutie, niet in het mechanisme erachter00:13:06 Evolutie is niet voo
Evolutie deel 4: We Are Family Filogenetica | Scientias Podcast 48
We Are Family van Sister Sledge uit 1979 schalt misschien nu door je hoofd, want ja, eigenlijk zijn we allemaal een beetje familie van elkaar. Diederik legt uit hoe dat allemaal kan en vooral: hóe we dat eigenlijk weten. Weer een heel spannend stukje van de puzzel rond evolutie. Shownotes Shoutout naar Cees en Mijn Biologie: https://mijnbiologie.nl/n-12-3-soorten-veranderen/ Pagina van Pie
Evolutie deel 3: DNA et cetera | Scientias Podcast 47
Dit is deel 3 van een reeks over evolutie, verteld door Diederik Jekel en host Krijn Soeteman. Het is een prachtig verhaal en in de vorige aflevering, nr 46, hadden we het over fossielen en die zijn echt superbelangrijk in het hele verhaal rond de kennis van leven op aarde. Deze aflevering gaat over hoe we het bestaan van DNA ontdekt hebben. Daarna volgt nog filogenetica, de moderne kijk op
Evolutie deel 2: Diepgravende fossielen | Scientias Podcast 46
Dit is deel 2 van een reeks over evolutie, verteld door Diederik Jekel en host Krijn Soeteman. Het is een prachtig verhaal en in de vorige aflevering, nr 45, hadden we het over Darwin en hoe hij op zijn idee kwam. Deze aflevering staat helemaal in het teken van fossielen en die zijn echt superbelangrijk in het hele verhaal rond de kennis van leven op aarde. Daarna volgen nog wat DNA zegt ove
Evolutie deel 1: Darwin en hoe kwam hij tot zijn idee? | Scientias Podcast 45
Dit is deel 1 van een reeks over evolutie, verteld door Diederik Jekel en host Krijn Soeteman. Het is een prachtig verhaal en we beginnen bij Darwin en hoe hij op zijn idee kwam. Daarna volgen nog verhalen over fossielen, wat DNA zegt over evolutie en filogenetica, de moderne kijk op evolutie en horizontal gene transfer en endosymbiose, hoe het leven ontstaan is van dode deeltjes, waar komen
Een uitdijend heelal, uitdijende mensen en Ozempic | Scientias Podcast 44
In de 44ste aflevering van de Scientias Podcast hebben Diederik en Krijn het over de vraag hoe snel het heelal eigenlijk uitdijt. Daarnaast is het Wereld Diabetesdag en vertelt Diederik over deze vervelende ziekte. Verder gaat het over Ozempic en vergelijkbare medicijnen, ooit bedoeld voor diabetes, inmiddels populair als afvalmedicijn. Er ging even wat mis met het geluid van Krijn, dat is hoorbaa
De regenmakers of smog! | Scientias Podcast 43
Shownotes: Cloud seeding in New Delhi is mislukt: een domme stunt of kan het wel werken? https://scientias.nl/cloud-seeding-in-new-delhi-is-mislukt-een-domme-stunt-of-kan-het-wel-werken/ 00:00 Intro00:50 Aanvulling op het getal 42 van de Hitchhiker's Guide to the Galaxy04:40 Experiment in Delhi om regen te maken, smog en een portmanteau25:55 Luisteraarsvraag: misser rond perslucht, nee geen zuur
Hommage aan een van de leukste scifi-boeken ooit geschreven | Scientias Podcast 42
In deze aflevering hebben Diederik en Krijn het onder andere over de ruimtevlucht van Wubbo Ockels, inmiddels al weer 40 jaar geleden. Ook behandelen ze het iconische getal 42 en behandelt Diederik enkele luisteraarsvragen van de afgelopen tijd! Shownotes: https://www.youtube.com/watch?v=hFq8qiU7IUs Fragment van het aftellen van de space shuttle met Wubbo Ockels erin. Wubbo Ockels 40 jaar geleden
Hardnekkige klimaatmythes en wantsen met voetschimmel | Scientias Podcast 41
In deze aflevering van de Scientias Podcast verdiepen Diederik Jekel en Krijn Soeteman zich in de complexiteit van klimaatverandering. Ze onderzoeken de wetenschappelijke grondslagen ervan, de rol van menselijke activiteit en het belang van het ontkrachten van gangbare mythes. Ze bespreken ook recente ontdekkingen in de insectenbiologie en hoe deze schildwants zich weet te wapenen tegen bepaalde w
Het mysterie achter kruipend droogijs op Mars | Scientias Podcast 40
In deze aflevering praten Diederik Jekel en Krijn Soeteman over Mars, hoe we weten wat we weten en uiteindelijk het nieuws dat ontdekt is hoe bepaalde geulen 'gegraven' zijn. Verder duiken ze eens dieper de wetenschapscommunicatie in, niet in de laatste plaats omdat Diederik én Anna Gimbère op donderdag 16 oktober 2025 de Irispenning in ontvangst mochten nemen voor hun excellen
Neutronensterren en hoe buitenaards leven er eigenlijk uitziet | Scientias Podcast 39
Diederik en Krijn nemen je mee in de wereld van neutronensterren naar aanleiding van een vinding van een Japanse ruimtetelescoop: https://scientias.nl/japanse-ruimtetelescoop-ontdekt-iets-merkwaardigs-bij-een-neutronenster-een-gelukstreffer (zie ook: https://doi.org/10.1038/s41586-025-09495-w ) Daarnaast vervolgt Diederik zijn verhaal over buitenaards leven. In deze aflevering gaat het over hoe da
Chaos! Hoe zit dat nou eigenlijk? | Scientias Podcast 38
Deze aflevering is wat anders dan anders: dit is de eerste opname van de podcast voor een live publiek tijdens het Podcastfestival op zondag 28 september 2025. Krijn interviewt wiskundige Nicos Starreveld,wiskundige en verantwoordelijk voor wetenschapscommunicatie en outreach bij Platform Wiskunde Nederland en de Universiteit van Amsterdam, over chaos en meer. 00:10 Intro00:43 Intro Ni
Diamanten die processen bevriezen en majoranadeeltjes | Scientias Podcast 37
In de 37ste Scientias Podcast duiken Diederik en Krijn naar grote diepte in de aarde, tot wel 350 kilometer, ze bespreken een boek met de titel 'De race om het majoranadeeltje' van Gerard Janssen én ze leggen uit hoe we nou eigenlijk weten hoe het binnenste van de aarde eruitziet. https://scientias.nl/meer-dan-mooi-diamanten-blijken-chemische-processen-te-bevriezen/ (en de link naar h
Buitenaards leven, mastodonten en mtDNA | Scientias Podcast 36
Diederik en Krijn hebben het over mastodonten en hoe mitochondriaal DNA gebruikt wordt om afstamming te bepalen. Ook gaat het over de zoektocht naar buitenaards leven, als deep dive na de ontdekkingen op Mars waar Diederik onlangs nog een short over maakte. https://scientias.nl/de-mastodonten-hebben-een-veel-complexere-geschiedenis-dan-gedacht-en-daar-kunnen-we-nu-nog-van-leren/ (link naar
CRISPR, Genen editten en dino’s | Scientias Podcast 35
Altijd al willen weten hoe CRISPR nou werkt? Hoe knippen we genen heel precies? Diederik legt het uitgebreid uit in de 35ste Scientias Podcast. Daarnaast heeft Krijn het over hoe we weten hoe twee dinofossielen aan hun einde kwamen. 00:00 Intro00:54 Nieuwe muziek: Lara, geen AI!01:11 Hoe weet je nou hoé een dino aan z'n einde kwam? Nou zo..06:25 Hoe weet je dan dat het een storm was waardoo
Schedels op z'n Grieks en elektrisch is het beste! | Scientias Podcast 34
In de 34ste Scientias Podcast gaan Krijn en Diederik in op onderzoek naar een heel oude schedel uit Griekenland en hoe je nou bepaalt hoe oud iets is. En nee, dat is niet zo makkelijk. Daarna duikt Diederik in de vraag wat er nou van klopt van het nieuwsbericht over de klimaatvriendelijkheid van elektrische auto's. 00:00 Intro01:33 Schedel van mensachtige: hoe oud is ie nou eigenlijk?17:55 El
Van lichtvervuiling naar fotosynthese in het donker | Scientias Podcast 33
In deze aflevering praten Diederik en Krijn over lichtvervuiling en wat dat voor vogels doet én over fotosynthese en waarom het zo lastig is dat na te maken. Vogels en lichtvervuiling: https://scientias.nl/vogels-staan-eerder-op-en-gaan-later-naar-bed-door-lichtvervuiling/ (link naar onderzoek: http://dx.doi.org/10.1126/science.adv9472 ) Kunstmatige fotosynthese? https://scientias.nl
Eindelijk naar oneindig! | Scientias Podcast 32
In deze 32ste aflevering van de Scientias Podcast komen we aan bij oneindig en hoe dat nou zit in de wiskunde. Heel interessant en misschien duizelingwekkend, maar wel op een fijne manier! Poepende pijlstromvogel (het ondezoek zelf: http://dx.doi.org/10.1016/j.cub.2025.06.058 ) 00:00 Intro Scientias Podcast 3200:58 Tipje van de sluier over oneindigheid02:36 Nieuwtje over gestreepte pijlstormvogel
Heel Erg Grote Getallen en hoe doe je iets dat altijd uniek zal zijn? | Scientias Podcast 31
Shownotes: Cacaoproductie: https://scientias.nl/die-lekkere-reep-chocola-veroorzaakt-een-hoop-co2-uitstoot-gelukkig-is-er-een-simpele-oplossing/ (het onderzoek zelf: https://doi.org/10.1038/s41893-025-01608-7 ) De link waar Diederik het over heeft, de berekening achter de Fermi-papiertjes voor de Trinity-test: https://arxiv.org/pdf/2103.05784 00:00 Intro 00:20 Diederik: we
Getallen en wiskundig bewijs | Scientias Podcast 30
In deze aflevering gaat Diederik uitleggen hoe het zit met wiskundig bewijs. De grote getallen die beloofd waren die komen volgende week! 00:00 Intro, toch?01:30 Diederik legt uit waar zijn liefde voor getallen vandaan komt03:24 Bach? Muziek? Getallen?03:49 Verhoudingen! Ja, die zijn belangrijk06:38 Foutje in vorige aflevering over 9*10^-3107:16 Getallen, cijfers, nummers... wat is het verschil?21
Grote getallen! Scientias (Zomer)Podcast 29
In de 29e Scientias Podcast duikt Diederik dieper in de wereld van de getallen. Opweg naar de oneindigheid laat hij je zien hoe je grote getallen kunt maken en dat allemaal op weg naar de oneindigheid. Een onderwerp waar menig wiskundige zichzelf gek op heeft gezwoegd. Ook als je niks met getallen hebt is deze serie helemaal voor jou en het is een feest voor de getallofielen onder ons.See omnystud
De geschiedenis van de getallen | Scientias (Zomer)Podcast 28
In de 28e Scientias Podcast duikt Diederik in de wereld van de getallen. Opweg naar de oneindigheid laat hij je zien dat getallen alles met cultuur te maken hebben. We beginnen lekker ontspannen met een duik in de geschiedenis en we gaan kijken waarom getallen zo van belang zijn. De volgende weken gaan we het hebben over hoe je grote getallen kunt maken, gaan we bijzondere getallen zien en dat all
Het einde van het periodiek systeem | Scientias (Zomer)Podcast 27
In deze Scientias-podcast komen we aan het einde van onze lange zoektocht naar een van de grootste intellectuele reizen die de mens ooit afgelegd heeft. De zoektocht waar alles van gemaakt is. We begonnen met de oude beschavingen en wat zij elementen vonden, via de uitvinding van de moderne scheikunde, kwamen we uit bij het periodiek systeem der elementen. Daarna zijn we diep de atoomkern in gegaa
Hoe maken we nieuwe elementen? | Scientias (Zomer)podcast 26
Vanwege de vakantie presenteert Diederik de aflevering alleen en is Krijn met welverdiende vakantie. Daarom gaan we deze aflevering alleen de diepte verder in met onze zoektocht naar waar alles van gemaakt is. De grootste zoektocht die de mens ooit ondernomen heeft gaat haar een-na-laatste hoofdstuk in. We gaan nu kijken of we de alchemistendroom kunnen verwezenlijken door elementen te veranderen.
Zomervakantie? En deel 3 van de elementaire deeltjes! | Scientias Podcast 25
00:00:00 Intro00:01:37 Luisteraarsvraag: 'hoe kunnen we CO2 uit de lucht halen en kunnen we hier brandstof van maken?'00:14:33 Het verhaal waar alles van gemaakt is: de elementen01:06:30 De trans-uraniumelementen. Tja, is het nou nooit af? Volgende week verder!01:07:10 Outtro en tot de volgende keer!See omnystudio.com/listener for privacy information.
Het ontstaan van de moderne scheikunde | Scientias Podcast 24
Diederik en Krijn duiken in een van de grootste kennismomenten van de menselijke geschiedenis, namelijk de elementen. 00:00 Intro de nerdy wetenschapsvrienden!01:30 Hoeveel atomen zitten er in een teug lucht? (veel)05:40 Ai maakt podcasts: NotebookLM, is het wat?09:56 Diepe duik 2: op zoek naar het periodiek systeem11:34 Antoine en Marie Lavoisier, schilderij en David12:58 1772: verbranding buskru
Waar is alles van gemaakt? | Scientias Podcast 23
In deze aflevering hebben Krijn en Diederik het over de Proba 3-missie van ESA en doet Diederik een deep dive in de geschiedenis van de elementen. Dit is deel 1 van 3. 00:00 Intro met je druïdenpak, de zonnewende, solstice03:42 Hoofdstukken en de langste dag: 21 juni04:40 De zonnewende, hoe zit dat eigenlijk?13:10 ESA maakt zonsverduistering: Proba 317:00 Waar bestaat alles uit? Periodiek sys
De Golfstroom en wat als die stilvalt… | Scientias Podcast 22
In deze aflevering praten Diederik Jekel en Krijn Soeteman over hoe het komt dat we nu denken dat er misschien wel een nieuwe ijstijd komt in Europa, terwijl de rest van de wereld heel sterk opwarmt. Complex? Zeker! Ga lekker zitten en luister naar Diederiks uitleg. Kunstmatige intelligentie en techreuzen aan banden: https://scientias.nl/ai-expert-luidt-noodklok-we-moeten-de-macht-van-techreuzen-
LSD, Kleine kernreactoren en de natuurkunde achter Schoof I | Scientias Podcast 21
In deze aflevering praten Diederik Jekel en Krijn Soeteman over wetenschapsnieuwtjes en zelfs de val van het Kabinet van Dick Schoof. LSD-schimmel https://scientias.nl/amerikaanse-studente-ontdekt-een-schimmel-waar-de-uitvinder-van-lsd-jarenlang-tevergeefs-naar-heeft-gezocht/ Volg ons op TikTok, Instagram, BlueSky, Mastodon en Facebook 00:00 Intro 00:38 Goed Nieuws voer het klimaat,
De toekomst van kernenergie | Scientias Podcast 20
In deze aflevering praten Diederik Jekel en Krijn Soeteman over wetenschapsnieuwtjes en achtergronden van de week. Deel drie over kernenergie: thorium! Natriumbatterij https://scientias.nl/deze-nieuwe-brandstofcel-maakt-elektrisch-vliegen-misschien-eindelijk-haalbaar/ Volg ons op TikTok, Instagram, BlueSky, Mastodon en Facebook 00:00 Intro 02:12 De Aardappel, het is een feestdag
De voor- en nadelen van kernenergie | Scientias Podcast 19
In deze aflevering praten Diederik Jekel en Krijn Soeteman over wetenschapsnieuwtjes en achtergronden van de week.Deel twee over kernenergienieuws over de journalistiek https://scientias.nl/40-miljoen-koppen-onthullen-dat-online-journalisten-in-de-afgelopen-20-jaar-iets-anders-zijn-gaan-doen/ https://scientias.nl/wetenschappers-pluizen-drollen-van-nederlandse-wolven-uit-om-erachter-te-komen-w
Hoe wérken kerncentrales nou eigenlijk? | Scientias Podcast 18
Diederik legt het uit! En meer, zoals bacteriën in cleanrooms, temperatuurrecords door klimaatverandering en omstreden wetsvoorstellen. De schoonste plekken op aarde… zijn zelfs niet helemaal schoon-schoon: https://scientias.nl/opmerkelijke-ontdekking-in-de-allerschoonste-kamers-op-aarde-26-soorten-bacterien-die-we-nog-nooit-eerder-hebben-gezien/ Omstreden wetsvoorstellen die toch accept
Waarom de nacht donker is, ook met sterren | Scientias Podcast 17
In deze aflevering praten Diederik Jekel en Krijn Soeteman over wetenschapsnieuwtjes en achtergronden van de week.We duiken in een luisteraarsvraag over de sterrenhemel.Diepzeekennis: https://scientias.nl/bizarre-statistiek-bijna-66-procent-van-het-aardoppervlak-hebben-we-nog-nooit-gezien/ Zoenen met gluten https://scientias.nl/mag-je-zoenen-na-een-broodje-gluten-dit-zegt-de-wetenschap/
Stroomstoring in Spanje! Hoe kan dat nou? | Scientias Podcast 16
In deze aflevering praten Diederik Jekel en Krijn Soeteman over wetenschapsnieuwtjes en achtergronden van de week.Hubble https://scientias.nl/35-jaar-hubble-een-mijlpaal-in-onze-blik-op-het-universum/Beukenbladziekte https://scientias.nl/wat-doet-de-beukebladziekte-en-waarom-is-het-bedreigend-voor-europa/ De wetenschap achter het nieuws. De stroomstoring in Spanje.Aurora-test: https://ww
