Het Spreekuur
Erik Scherder, Leonard Hofstra, Brechje van Bladel / Corti Media & Quest 36 afleveringen nov. 12, 2026
In Het Spreekuur gaat maker Brechje van Bladel wekelijks in gesprek met neuropsycholoog Erik Scherder en cardioloog Leonard Hofstra. Samen duiken ze in vragen over gezondheid, van dementie en diabetes tot slaap, voeding, relaties en de invloed van muziek. De podcast biedt wetenschappelijk onderbouwde inzichten en praktische tips voor een gezonder hoofd en hart.
Afleveringen
Spreekuur Extra: Hoe kan ik mijn hoogbegaafde kind het beste ondersteunen?
Je kind is vermoedelijk hoogbegaafd, wat is dan wijsheid als ouder? Moet je dit laten vaststellen? Ga je op zoek naar een andere onderwijsvorm? Of is dat allemaal niet nodig? Marjolein Stouwdam, begeleider van hoogbegaafden, legt uit wat zij ouders in deze situatie adviseert. Het Spreekuur is een samenwerking tussen Corti Media en Quest.See omnystudio.com/listener for privacy information.
#58: Hoogbegaafdheid 2.0: meer dan een IQ van 130
Sociale aansluiting met je collega’s missen, nooit tevreden zijn met jezelf door je perfectionisme of lastig uitdaging vinden in de dingen die je doet. Eerder leerden we al van Erik dat hoogbegaafdheid niet alleen een gave kan zijn, maar soms ook best uitdagend is. Marjolein Stouwdam begeleidt en adviseert al jarenlang mensen die neurodivergent zijn en laat in dit Spreekuur zien wat de kenme
Spreekuur Extra: Ben ik hoogbegaafd of heb ik autisme?
Je psycholoog twijfelt tussen hoogbegaafdheid en autisme. Hoe kan dat? Liggen die twee zo dicht bij elkaar? En wat zijn dan de verschillen? Marjolein Stouwdam, begeleider bij hoogbegaafdheid, legt uit waarom een diagnose stellen soms makkelijker is gezegd dan gedaan. Het Spreekuur is een samenwerking tussen Corti Media en Quest.See omnystudio.com/listener for privacy information.
#57: Jacht op (jeugd)herinneringen & sterretjes bij duizeligheid
Je jongste levensjaren zijn de belangrijkste fundamenten voor de rest van het mensenleven. Toch kunnen we ons niks herinneren van die eerste jaren. Zijn we al die herinneringen vergeten of hebben we ze nooit gehad? En hoe werkt het met de zogenaamde ‘core memories’ en veranderen herinneringen door de tijd heen? Erik Scherder geeft antwoord op al deze vragen. En komt het je bekend voor
Spreekuur Extra: Hebben we vaker ADHD door sociale media?
Zorgen al die ultrakorte video’s op onze tijdlijnen voor meer ADHD-diagnoses? Gedragswetenschapper Annabeth Groenman legt uit waarom dat niet per se het geval is. Het Spreekuur is een samenwerking tussen Corti Media en Quest.See omnystudio.com/listener for privacy information.
#56: Timing van je maaltijd & de kracht van opruimen
Maaltijden hebben een enorme impact op je energie gedurende de dag. Maar hoe kan je die dan het beste indelen? En hoe werkt dat wanneer je in de nacht moet werken of in de ochtend sportief de dag wilt beginnen? Want het laatste wat je wilt, is eindigen met een after dinner dip of steken in je buik. En het leidt geregeld tot gedoe in huis, rommel. De een lijkt het nooit te zien liggen, terwij
Spreekuur Extra: Kan mijn kind ADHD-medicatie gebruiken?
ADHD-medicatie heeft de reputatie om met drugs vergeleken te worden. Is het dan wel geschikt voor kinderen? Gedragswetenschapper Annabeth Groenman vertelt hoe het traject van een ADHD-diagnose eruit ziet en hoe je de medicatie het beste kan gebruiken. Het Spreekuur is een samenwerking tussen Corti Media en Quest. See omnystudio.com/listener for privacy information.
#55: Werkt ADHD bij vrouwen anders dan bij mannen?
Een neurologische aandoening waardoor je emoties, denkpatronen en concentratie net iets anders werken dan bij anderen - dan hebben we het natuurlijk over ADHD. In aflevering 35 legde Erik al uit hoe die neurologische aandoening precies werkt in de hersenen, maar onlangs werd duidelijk dat vrouwen pas op veel latere leeftijd een correcte ADHD-diagnose krijgen dan mannen. Hoe kan dat? Zorgt de hormo
Spreekuur Extra: Wat is het juiste moment voor een verpleeghuis?
Wat doe je als je kinderen denken dat het beter voor je is om naar een verpleeghuis te verhuizen, terwijl jij daar nog niet aan toe bent? Ouderenarts Bert Keizer legt uit hoe we het zorgsysteem voor ouderen in ons land hebben ingericht. Het Spreekuur is een samenwerking tussen Corti Media en Quest.See omnystudio.com/listener for privacy information.
#54: Lopend vergaderen & lekkende hartkleppen
De leesvaardigheid van Nederlandse jongeren holt achteruit: recent onderzoek toont aan dat bijna 40% niet goed kan lezen. Hoe heeft dat zover kunnen komen? En wat voor impact heeft het op ons brein dat we steeds minder lezen en schrijven? Gelukkig heeft Erik een verrassend simpel medicijn. Naast begrijpend lezen, proberen we ook het hart weer beter te begrijpen. Wanneer je van je cardioloog hoort
Spreekuur Extra: Mag iemand met dementie euthanasie krijgen?
Het beoordelen van een euthanasieverzoek is vaak al lastig, maar wordt nog ingewikkelder wanneer iemand dementerend is. In dit extra Spreekuur legt huisarts en filosoof Bert Keizer uit voor welke afwegingen hij dan komt te staan. Het Spreekuur is een samenwerking tussen Corti Media en Quest. See omnystudio.com/listener for privacy information.
#53: De dood op recept - hoe werkt euthanasie?
Normaal gesproken doet een arts alles om je in leven te houden. Maar wat als een patiënt juist vraagt om te sterven? Huisarts en filosoof Bert Keizer is te gast bij Leonard en Brechje om alles te vertellen over euthanasie. Wanneer mag een arts een leven beëindigen? Hoe weet je zeker dat iemand écht niet meer verder wil - en kan - leven? En als het zover is, hoe gaat een zelfgekoze
Spreekuur Extra: waar zijn de anti-rookcampagnes gebleven?
Hoe kan het dat we als Nederland beginnen achter te lopen als het gaat om het beschermen van mensen tegen de slinkse tactieken van de tabaksindustrie? Longarts Wanda de Kanter geeft antwoord. Het Spreekuur is een samenwerking tussen Corti Media en Quest.See omnystudio.com/listener for privacy information.
#52: De prikkel van een pacemaker & de voordelen van vervelen
Een kastje dat je hart een extra zetje geeft - dat is wat een pacemaker doet, maar hoe dan precies? Wanneer heb je zoiets nodig? En kun je daarna gewoon weer alles doen zoals je gewend bent? Leonard legt deze week alles uit over extra prikkels voor het hart. Erik laat daarentegen zien dat onze hersenen soms juist wat minder prikkels zouden mogen krijgen. Een loos momentje op de bank, vijf minuten
Spreekuur Extra: wat doet roken met je ongeboren of pasgeboren kindje?
Longarts Wanda de Kanter legt uit hoe schadelijk het precies is als je blijft doorroken tijdens de eerste weken van de zwangerschap, of juist net na de bevalling. Het Spreekuur is een samenwerking tussen Corti Media en QuestSee omnystudio.com/listener for privacy information.
#51: De vape-epidemie: een levensgevaarlijk massa-experiment
Dacht je dat roken verleden tijd is? Think again! Nieuwe cijfers laten zien dat maar liefst 40% van de jongeren rookt, een aantal dat voor het eerst in decennia weer oploopt door de introductie van de vape. Of eigenlijk moeten we zeggen: de e-sigaret, want ook de naam ‘vape’ is bedacht om roken weer sexy te maken. Samen met de allereerste Spreekuur-gast, niemand minder dan longarts en
#50: PTSS: hoe een trauma je hersenen & vaten kan afremmen
Het idee dat een trauma alleen tussen je oren zou zitten, is volgens velen gelukkig achterhaald. Maar op welke manieren zoiets kan doorwerken in je lichaam, is minder bekend. Heftige, levensveranderende gebeurtenissen kunnen namelijk sporen nalaten in je hersenen én je hart – zelfs als het acute gevaar allang voorbij is. Welke blijvende veranderingen kan een trauma in de hersenen aanb
#49: Hoteldebotel & vlinders in je buik: is verliefdheid gezond?
Geen concentratie, weinig eetlust en alleen maar bij die ene persoon willen zijn: wanneer je een flinke verliefdheid te pakken hebt, kan dat best ingrijpend zijn. Toch kan de roze wolk waar je je op bevindt, een hoop verbloemen. Zijn deze gevoelens, waar je zelf weinig invloed op hebt, nou gezond voor je? En wat vertellen ze je over de rest van je relatie? Erik en Leonard duiken in de wereld van s
#48: Sprakeloos na een beroerte - wat is afasie?
Wat als je na een hersenbloeding of - infarct ineens niet meer kunt zeggen wat je denkt? Je weet precies wat je wil vertellen en welke woorden je daarvoor nodig hebt, maar ze komen er niet uit. Erik legt uit hoe het kan dat je na een beroerte ‘afasie’ kan ervaren: het wegvallen van taalvaardigheden als spreken, schrijven en lezen. En kan je er weer van herstellen? Want hoewel schade aa
#47: Geen vlees, wel kippenvel
Steeds meer mensen kiezen ervoor om minder of helemaal geen dierlijke producten te eten. Maar loop je door een vegetarisch of veganistisch dieet geen voedingsstoffen als eiwitten, ijzer en vitamine B12 mis? Leonard licht voor je uit wat de wetenschap zegt over omnivoren, pescotariërs, vegetariërs en veganisten. Daarnaast beantwoordt Erik de luisteraarsvraag: waarom krijgen we kippe
#46: De unieke verbinding tussen je hart & je brein
Hoe goed kennen het hart en de hersenen elkaar eigenlijk? In deze aflevering laten Erik en Leonard je het snijvlak zien tussen hun twee specialismen. Hoe communiceren onze twee belangrijkste organen met elkaar? En is alles wat (on)gezond is voor het hart, dat ook voor de hersenen? Zo leer je bijvoorbeeld dat emoties in de hersenen je hartslag kunnen bepalen en hersenschade kan leiden t
#45: Van hoogbegaafdheid tot vaatgezondheid
Hoogbegaafdheid wordt vaak geassocieerd met een hoog IQ, uitzonderlijke schoolprestaties en minder sterke sociale vaardigheden. Maar klopt dat beeld eigenlijk wel? Wat kunnen we doen om hoogbegaafde mensen beter te begrijpen en tot hun recht te laten komen? Erik bespreekt hoe de verbindingen in én tussen de hersenhelften van iemand met hoogbegaafdheid verschillen en waarom een label zowel e
#44: Supersterk door creatine of door... stress?
Online vliegen de beloftes over creatine je om de oren: het wondermiddel zou zorgen voor grotere spieren, betere sportprestaties en zelfs meer herseneffectiviteit. Maar, wat is het poeder eigenlijk? En voor wie is het gebruik ervan nu echt zinvol? Daarnaast duiken we in een bijzonder pijnstillend fenomeen in de hersenen: wanneer je je in een levensbedreigende of extreem stressvolle situatie bevind
#43: De menopauze: meer dan opvliegers & slapeloosheid
Hartkloppingen, een lager libido en de welbekende ‘brainfog’. De menopauze is voor veel vrouwen een ingrijpende periode, maar wat voltrekt zich precies in je lichaam? Wat doet de plotselinge daling van oestrogeen - buiten deze welbekende symptomen - met je lichaam? Waarom neemt het risico op hart- en vaatziekten bijvoorbeeld toe? En wat weten we inmiddels over hormoontherapie? Samen me
#42: Slaapschuld aflossen & emotieverwerking - wat gebeurt er tijdens je slaap?
We brengen zo’n eenderde van ons leven slapend door. Niet gek, als je bedenkt dat je brein die tijd hard nodig heeft om op te ruimen en de emoties van de dag te verwerken. Hoe verlopen die nachtelijke processen precies? Erik en Leonard beantwoorden verschillende luisteraarsvragen, zoals: kun je een paar slechte nachten later weer ‘bijslapen’? Wat is het effect van nachtdiensten,
#41: Poetsen, flossen & kauwen - het belang van goede mondzorg
Je poetst trouw twee keer per dag en gaat elk jaar naar de tandarts. Maar wist je dat de gezondheid van je mond meer is dan alleen een stralende glimlach? Zo staat je tandvlees in directe verbinding met je bloedbaan, waardoor bacteriën niet alleen in je mond voor ontstekingen kunnen zorgen, maar ook in de rest van je lichaam - met een grotere kans op hartfalen of zelfs alzheimer als gevolg. E
#40: Hittegolven & vakantiestress: hoe hou je het hoofd (en hart) koel?
Het is warm. Héél warm. Met hitterecords die elk jaar opnieuw verbroken worden en warme periodes die steeds langer aanhouden, ligt een zonnesteek, hitteberoerte of zelfs een hartinfarct op de loer. Leonard legt uit wat een hittegolf met je lichaam doet en waar het behoefte aan heeft tijdens de heetste dagen van het jaar. Gelukkig staat de zomervakantie voor de deur voor wat ontspanni
#39: Plastics & placebo’s
Het placebo-effect, bestaat dat echt of zit het tussen onze oren? Erik laat zien dat er wel degelijk iets in de hersenen gebeurt als je een pil zonder werkzame stof slikt, of een operatie ondergaat waarbij niets wordt uitgevoerd. Op welke manier kunnen we zo’n effect dan slim inzetten? En: microplastics zijn overal. In het water, ons eten en dus ook in ons lichaam. Wat betekent dat voor onze
#38: Overslaande harten & overprikkelde hersenen
Bij een grote schok wordt gezegd dat je hart ‘even stil kan staan’. Maar, is dat echt wat er aan de hand is? En kan zo’n overslaande hartslag op iets serieuzers wijzen als een hartritmestoornis? Leonard legt je uit hoe je een onregelmatige hartslag en een stoornis als boezemfibrilleren kan herkennen en wat de risico’s zijn. Daarnaast krijg je in het geval van een hersenschu
#37: Zwarte gaten na een flinke borrel & verkouden na het sporten
Na een avond flink stappen word je wakker met een flinke hoofdpijn: je hebt een gezellige avond achter de rug, maar beseft je dat je niet precies weet hoe je thuis bent gekomen. Tijdens je zoektocht naar een glas water en een paracetamol vraag je je af: hoe kan het dat veel alcohol ervoor zorgt dat je dingen vergeet? En ook voor de andere kant van de medaille blijken grote ambities niet altijd goe
#36: Razendsnel afvallen met Ozempic; een houdbare oplossing?
In 2018 doet een nieuw medicijn zijn intrede; het middel, dat je één keer per week injecteert, werd oorspronkelijk ontwikkeld voor mensen met diabetes type 2, maar blijkt ook een krachtige eetlustremmer. Gebruikers vallen in korte tijd soms tientallen kilo’s af en onderzoek laat zelfs zien dat ook het hart- en vaatstelsel ervan profiteren. Het duurt dan ook niet lang voordat af
#35: Lastig prikkels filteren & andere denkpatronen - wat is ADHD?
Tegenwoordig lijkt het wel alsof steeds meer mensen ADHD-symptomen vertonen: we zijn snel afgeleid, hebben moeite met overzicht houden en vinden het lastig om volledig tot rust te komen. Waar komt deze toename precies vandaan? Kunnen we ADHD met de kennis van nu gewoon beter herkennen, of is er iets anders aan de hand? Erik & Leonard laten je zien welke rol onze moderne leefstijl hierin speelt
#34: Continu alarmbellen in je hoofd - een angststoornis ontleed
Angst is één van onze belangrijkste emoties, die we van oudsher nodig hebben om te kunnen overleven. Zo leert het je wanneer je in gevaar bent en bijvoorbeeld maar beter kan wegrennen van de giftige slang die voor je ligt. Maar wat gebeurt er als je brein niet meer goed in staat is om gevaar juist in te schatten en steeds vaker onterecht de alarmbellen in je hoofd laat afgaan? Deze w
#33: Wat zegt je postcode over je gezondheid?
De plek waar je woont zegt meer over je gezondheid dan je misschien denkt. Zo worden mensen in de ene wijk gemiddeld jaren eerder ziek dan hun buren in de wijk ernaast, terwijl daar maar een paar straten tussen liggen. Waar komt die gezondheidsongelijkheid vandaan? Erik en Leonard laten zien dat de verklaring daarvoor niet zo makkelijk te geven is. Vaak blijkt een samenspel van langdurige (financi
#32: Cafeïne uit een blikje of een schilderij in een museum - waar put jij energie uit?
Een energiedrankje als snelle oppepper voor het sporten of juist uren ronddwalen door een museum; deze week onderzoeken we twee verschillende bronnen van energie. Want hoewel je energiedrankjes je binnen no-time weer volledig kunnen opladen, blijkt daar toch een ongezond mechanisme aan ten grondslag te liggen. Leonard vertelt hoeveel blikjes per dag geoorloofd zijn en wat het effect van een overda
#31: Doomscrollen door gezondheidsmythes op sociale media
Even op de bank ploffen om een appje te beantwoorden en voor je het weet is het weer zover: je bent een half uur verder en inmiddels op Instagram beland, scrollend langs het laatste nieuws, uitgesproken meningen en goedbedoelde gezondheidsadviezen. Onderzoek wijst uit dat we als Nederlanders ruim 2 uur van onze dag op sociale media besteden, maar hoe werkt die eindeloze stroom content eigenlijk do
#30: Zweten in de sauna of toch klappertanden in een ijsbad?
Opgietingen in sauna’s of juist ijskoude dompelbaden - je lichaam aan heftige temperatuurverschillen blootstellen is populair! Maar: heeft al dat zweten en bibberen eigenlijk wel effect? Leonard denkt terug aan zijn duik in de Noordelijke IJszee en Brechje vertelt over haar saunaroutine. Erik gooit het over een andere boeg en neemt je mee in de wetenschap van het vergeten: is het bijvoorbeel
#29: Een nieuwe versie van jezelf met het hart van iemand anders
Wanneer je hart niet meer voldoende functioneert, is het mogelijk om een nieuw hart te krijgen via een transplantatie. Hoe gaat zo’n ingreep in zijn werk? En kan je zomaar van iedereen een hart krijgen? Leonard vertelt hoe de allereerste harttransplantatie verliep, uitgevoerd door de roemruchte dokter Barnard, en welke problemen daarbij kwamen kijken. Want hoewel de operatie nog relatief sim
#28: Te oud voor een nieuwe hobby & salty over zout
Klopt het dat je steeds lastiger nieuwe vaardigheden onder de knie krijgt als je ouder wordt? En hoe gezond is een dagelijks snufje zout over je avondeten? Erik en Leonard buigen zich over twee luisteraarsvragen en laten je zien dat hoewel een nieuwe hobby op latere leeftijd misschien meer inspanning kost, het best de moeite waard kan zijn om de centra in je hersenen scherp te houden. Daarentegen
#27: Van de ene op de andere dag halfzijdig verlamd
Een hersenbloeding of herseninfarct; dat kennen we in de volksmond als een ‘beroerte’, maar wat gebeurt er dan precies in je brein? En hoe kan het dat ook het hart hier een aandeel in heeft? Erik en Leonard leggen uit hoe een bloeding of stolsel in je hersenen kan ontstaan, waarom het van levensbelang is dat je dan zo snel mogelijk in het ziekenhuis belandt en hoe een beroerte door ver
#26: Marathons, discodutjes & relatieproblemen
Wat doet een marathon rennen met je lichaam? Kun je een powernap inzetten om een slechte nacht te compenseren - of is dat juist funest voor je slaapritme? En is het gezonder om in een relatie te zitten, of kan je maar beter single blijven? In dit vragenvuur nemen Erik & Leonard je mee in de wetenschap achter je hartslag, dutjes en relaties. Je hoort hoeveel slagen ons hart meegaat, of een lage
#25: Hoe goed kennen we het vrouwenhart?
Bestaan er verschillen tussen de harten van vrouwen en mannen? En wat merken vrouwen van het feit dat medisch onderzoek zich jarenlang vooral op het mannenlichaam heeft gefocust? Het wordt steeds duidelijker dat vrouwen veel gezondheidsklachten niet op dezelfde manier ervaren als mannen. Ook over de verschillen in hartklachten hebben we de afgelopen jaren veel nieuws geleerd. Leonard legt uit hoe
#24: Hoe reageert je lichaam op rouw?
Dat het verlies van een dierbare een enorme emotionele impact heeft zal geen verrassing zijn, maar welke fysieke gevolgen merk je van een rouwproces? Erik legt uit dat de dood van iemand uit je omgeving een traumatische gebeurtenis kan zijn, waardoor je cognitieve functies tijdelijk achteruitgaan. In combinatie met een verminderde rem op je emoties en een beloningssysteem dat in overdrive raakt, i
#23: Aerial yoga, de kleine hersenen & een cardiologische sluipmoordenaar
Maken mindfulness en meditatie je gezonder? Waar gebeurt er allemaal in de kleine hersenen, het onderdeel van je brein met de meeste zenuwcellen? En zijn cholesterolverlagers een goed idee, of niet? Erik, Leonard en Brechje bespreken de voordelen van meditatie, de functies van het cerebellum en hoe medicijnen als statines je kunnen helpen in de strijd tegen een hartinfarct.See omnystudio.com/liste
#22: Het effect van stress op je ongeboren baby & levensreddende reanimatie
Kun je je stress al doorgeven aan je kind vóórdat het geboren is? En wat zijn de do’s en don’ts tijdens een reanimatie? Zo blijkt dat langdurige stress tijdens een zwangerschap het kinderbrein wel degelijk kan beïnvloeden. Maar, zo waarschuwt Erik, daarbij is het belangrijk om onderscheid te maken tussen gezonde spanning en schadelijke stress. Leonard vertelt wat je
#21: Een appeltje voor de dorst
Dat genoeg water drinken van levensbelang is weten we inmiddels wel, want we worden doodgegooid met goedbedoelde waarschuwingen. Maar: waarom is dat nou eigenlijk zo belangrijk? Wat gebeurt er dan in je lijf als je te weinig drinkt? En kan je dan het beste een vruchtensapje, frisdrank of gewoon water in je glas gieten? Erik en Leonard vertellen wat water met ons hart en onze hersenen doet en geven
#20: De puberteit: een turbulente groeispurt voor hart en hersenen
De puberteit: Voor het eerst verliefd, een achtbaan van emoties en onverklaarbare honger om half elf ’s avonds. Er verandert veel met een lichaam tijdens de puberteit. Wat gebeurt er dan in het hart en de hersenen van die pubers? Groeit het hart bijvoorbeeld net zo snel mee met het lichaam in deze periode? Waarom is het niet goed voor je ontwikkeling om te snel volwassen te worden? En wat vo
#19: Onherkenbare gezichten & mummies met aderverkalking
Hadden mensen in de middeleeuwen dezelfde hartproblemen die we nu kennen? En hoe kan het dat iemand die je vorige week nog zag, je in de supermarkt straal voorbij loopt? Net als vorige week vuurt Brechje een paar korte, nieuwsgierige vragen af op Erik en Leonard. Die leiden je langs het oude Egypte, de zoutvlaktes van Peru en de besneeuwde Alpen; hadden mensen toen dezelfde gezondheidsklachten als
#18: Van snijzaal tot smartwatch
Hoe is het eigenlijk om hersenen vast te houden? Kan je smartwatch een hartritmestoornis opsporen? En gebruiken we écht maar 10% van ons brein? Dit Spreekuur gooien we het over een andere boeg: drie korte vragen over drie totaal verschillende onderwerpen. Erik kijkt terug op de magische keren dat hij het brein heeft mogen vasthouden en legt uit waarom het onmogelijk is om maar gedeeltelijk
#17: Pijn: je grootste vijand of noodzakelijke vriend?
Pijn is het meest directe signaal dat je lichaam kent. Het kan scherp of zeurend zijn, plotseling opkomen of jaren aanwezig blijven. Soms weet je precies waar het vandaan komt, soms heb je geen idee. Maar wat is pijn nu precies: hoe komt het tot stand, hoe voel je het? En waarom kan het je leven volledig beheersen, terwijl het je ook beschermt? Erik legt uit hoe pijn ontstaat in de hersenen en wat
#16: De winterdip: aanstellerij of echt een ding?
Het is januari: de dagen zijn kort, je wekker gaat in het donker en ook wanneer je thuiskomt, is de zon alweer verdwenen. De perfecte omstandigheden voor een ‘winterdip’; je hebt minder energie en voelt je een beetje neerslachtig. Maar: is die winterdip nou écht een ding, of praten we het onszelf vooral aan?Leer in deze aflevering wat een gebrek aan zonlicht doet met je suprachiasmatische kern, of
#15: Ouder worden is inleveren - toch?
Ouder worden: we doen het allemaal, maar liever niet te snel. Brechje is bijna 30 en worstelt met het gevoel dat er een nieuwe levensfase voor haar aanbreekt. Maar: is ouder worden het afscheid van allerlei mogelijkheden — of juist de start van nieuwe ervaringen?Wat blijkt? Enkel de manier waarop je naar je leeftijd kijkt, heeft al invloed op je gezondheid. Wie zichzelf oud denkt, gaat ook oud lev
#14: De wetenschap achter een verslaving
Waarom is het soms zo moeilijk te stoppen met dingen waarvan we weten dat ze niet goed voor ons zijn? Verrassend genoeg is daar best een logische verklaring voor als je naar je lichaam kijkt. In deze aflevering leer je wat er gebeurt in het brein wanneer je verslaafd bent: hoe je beloningssysteem wordt gekaapt, welke rol dopamine daarbij speelt en hoe je hersenen en hart zich aanpassen aan bijvoor
#13: Hoe houd je je goede voornemens vol?
Het einde van het jaar nadert, dus tijd om de goede voornemens weer uit de kast te trekken en af te stoffen: meer sporten, minder schermtijd, gezonder eten, stoppen met roken. Ze klinken vaak zo simpel, maar waarom zijn goede voornemens zo moeilijk vol te houden?Erik legt uit wat er in je brein gebeurt wanneer je een gewoonte probeert te doorbreken en waarom we door stress snel terugvallen in oud
#12: Eenzaam of alleen: dit gebeurt er in je lijf
Wat gebeurt er in je lichaam wanneer je een hechte groep om je heen hebt? En wat doet het met je hart en hersenen als dat sociale vangnet wegvalt? In deze aflevering duiken Erik, Leonard en Brechje in het verrassend krachtige effect van community op je gezondheid.Leonard vertelt over een beroemde studie die laat zien dat niet geld, niet bewegen en zelfs niet voeding de sleutel is tot gezond oud wo
#11: Nieuwe prikkels, nieuwe paden
Het is één van de indrukwekkendste eigenschappen van je lichaam: het vermogen om zich aan te passen aan de talloze situaties waar je tijdens je leven in terechtkomt. Want - hoe volwassen je ook bent - je brein en hart kunnen altijd nieuwe verbindingen aanmaken.Zo laat Erik zien hoe het leren van een nieuwe taal of hobby bepaalde ‘hubs’ in je hersenen activeert en versterkt - en dat onderprikkeling
#10: Een onderschat ommetje
Bewegen op de meest laagdrempelige manier die er is: wandelen. Je doet het elke dag, maar staat er waarschijnlijk niet bij stil dat die simpele beweging een hoop doet voor je gezondheid. Hoe zorgt een dagelijks blokje ervoor dat ons hart en brein beter gaan werken? En hoe zit het precies met die beroemde 10.000 stappen per dag? Zijn die écht noodzakelijk om er gezondheidsvoordelen uit te halen?Dez
#9: Verdwaald in je eigen geest - hoe werkt dementie?
Tijdens een boodschappenrondje ineens de weg naar huis niet meer weten, of een vriendin die steeds stiller wordt in groepsgesprekken omdat ze de draad kwijt is. Dementie is een ingrijpende hersenziekte die niet alleen het leven van de patiënt, maar ook van de naasten compleet verandert.Wat gebeurt er in de hersenen wanneer deze progressieve achteruitgang begint? En is het te voorkomen, of in elk g
#8: De rekening die jij betaalt voor je drankje
Voor veel mensen hoort alcohol bij de leuke momenten in het leven: gezellig een wijntje bij een diner met vrienden, een biertje tijdens de derde helft in de kantine of een cocktail in de zon op het terras. Dat dat gevolgen voor je gezondheid heeft, weten we wel - maar wegen die op tegen het plezier dat je eraan beleeft? En één glas per dag zou toch ook juist gezond voor je zijn?Erik en Leonard leg
#7: De kracht van optimisme
Waarom is het glas voor de één half leeg, terwijl de ander ‘m toch echt halfvol ziet? Deze week hebben we het over de kracht van optimisme. Want de manier waarop jij naar de wereld kijkt, heeft niet alleen invloed op je stemming, maar ook op je lichaam!Maar toch: hoopvol blijven wanneer je aan de lopende band slecht nieuws voorgeschoteld krijgt - makkelijker gezegd dan gedaan. Wanhoop niet langer,
#6: Muziek als medicijn
Tot rust komen na een drukke werkdag, een extra zetje richting de sportschool of dat onvergetelijke nummer op een begrafenis of bruiloft: muziek is overal in ons leven. Vaak heb je het niet eens in de gaten, maar je lichaam reageert duidelijk op datgene dat jij aanzet op je koptelefoon of speaker.Welk effect hebben klanken op je stemming, hartslag en ademhaling? En maakt het dan nog uit welke muzi
#5: Zin in chocolade…
De koekjes in de kast. Een zak chips op de bank. Of die reep chocola die alweer op is, voordat je er erg in hebt. Herkenbaar? Waarom krijgen we elke dag weer die onweerstaanbare trek in een snack? En wat gebeurt er eigenlijk in je lichaam als je je ingeeft aan die ‘sugar crave’? Erik en Leonard leggen je uit dat zulke verlangens eigenlijk afstammen uit onze oertijd en dat die suikers misschie
#4: Worden we dommer door AI?
Razendsnel informatie vinden met een chatbot, je wildste fantasie omtoveren tot een levensechte video, en slimme algoritmes die betere diagnoses stellen dan artsen – AI is overal, en de mogelijkheden lijken eindeloos.Maar: is dat wel een goed idee voor ons brein? Erik is sceptisch: voor hem staat AI voor ‘Afnemende Intelligentie’. Als we ons denken te veel uitbesteden aan technologie, worden onze
#3: Diabetes type 2 - een nieuwe pandemie?
Grote kans dat je steeds vaker hoort dat iemand in je omgeving de diagnose diabetes type 2 krijgt. Waar de ziekte ooit vooral als ouderdomskwaal werd bestempeld, stijgen de cijfers inmiddels razendsnel - zelfs onder kinderen. De Diabetesvereniging spreekt daarom inmiddels van een officiële pandemie.Hoog tijd dus om meer te leren over deze ‘sluipmoordenaar’, die volgens Erik en Leonard vaak ondersc
#2: Je genen versus je levensstijl
Elke dag gevarieerd eten, wekelijks een paar keer sporten en alcoholgebruik binnen de perken houden - we werken hard om gezond te blijven. Maar: heeft dat wel zin als je weet dat er bepaalde ziektes in je familie zitten?In deze aflevering vertellen Erik en Leonard wat doorslaggevender is voor je gezondheid: de genen die je bij je geboorte hebt meegekregen, of de levensstijl die je er elke dag op n
#1: Wakker liggen van stress
Stress - dat ken je waarschijnlijk als iets negatiefs: gehaaste ademhaling, een onrustig gevoel en misschien zelfs wakker liggen tot in de vroege uurtjes. Erik legt echter uit dat een beetje spanning, zoals tijdsdruk of een sportwedstrijd, helemaal nog niet zo slecht voor je is.Samen met Leonard verkent hij de verschillende vormen van stress: gelukstress, chronische stress, maar ook iets bijzonder
Het Spreekuur
Je hart en je brein: misschien wel je meest kostbare bezit! In Het Spreekuur praat Brechje van Bladel wekelijks met neuropsycholoog Erik Scherder en cardioloog Leonard Hofstra over hoe je die gezond houdt. Van grote thema’s als dementie en diabetes tot de impact van muziek, het belang van slaap, voeding en verbinding.See omnystudio.com/listener for privacy information.
