Maffe Meesterwerken
NPO Luister / Omroep MAX 75 afleveringen nov. 10, 2026
In de podcastserie Maffe Meesterwerken van Omroep MAX voor NPO Luister bespreken kunsthistorici Paul Rem en Cathelijne Blok niet de schilderijen, maar de -niet zo- gewone mensen die we terugvinden tussen de lijsten van toonaangevende werken. Ze vertellen verhalen die niet te horen zijn in musea. Wie is het meisje met de ballon van Banksy? Waarom glinsteren de ogen van de soldaat in de achtergrond van De Nachtwacht?
Afleveringen
#85 - Het langste stripverhaal ooit
Bijna zeventig meter doek, 58 scènes, en één pijl in een oog. Het Tapijt van Bayeux vertelt hoe Willem de Veroveraar in 1066 Engeland binnenviel en koning Harold versloeg bij Hastings. Het hangt dit jaar voor het eerst in bijna duizend jaar in Londen, en de Engelsen staan er massaal voor in de rij. Cathelijne is neemt Paul mee langs de eed, de komeet en het slagveld, en langs de vraag die onder he
#84 - De keizer die blij was met zijn groentekop
Perziken als wangen, een peer als neus, kersen als lippen en een baard van korenaren. Van een afstand een deftig borstbeeld, van dichtbij valt het uit elkaar in tientallen groenten, vruchten en bloemen. En de man die zo werd afgebeeld was niet zomaar iemand: het is Rudolf II, keizer van het Heilige Roomse Rijk. Paul neemt Cathelijne mee naar Vertumnus van Giuseppe Arcimboldo, het beroemdste groent
#83 - Plaats delict op het doek: ging deze schilder te ver?
Vlieland, november 1897. Tijdens een zware storm loopt de Noorse bark De Perlen vast. Negen opvarenden worden gered, de tiende spoelt dood aan op het strand. En terwijl de overlevenden nog onder paardendekens zitten te rillen, zit schilderes Betzy Akersloot-Berg al in een aangespoelde ton om het drama vast te leggen. Cathelijne neemt Paul mee naar haar Drenkeling op het strand, en naar het verhaal
#82 - Hij werd beroofd toen zijn toekomst werd voorspeld
Een rijke jongeman laat zijn hand lezen door een oude waarzegster. Hij hangt aan haar lippen, en heeft niet door dat de vrouwen om hem heen ondertussen zijn beurs stelen en zijn gouden ketting losknippen. Paul neemt Cathelijne mee naar De Waarzegster van Georges de La Tour: een misdaad, verpakt als theater. Ze hebben het over horoscopen en de dood, over waarom De La Tour bijna drie eeuwen vergeten
#81 - De vrouw die haar angsten in stippen veranderde
Paul en Cathelijne duiken in het leven van Yayoi Kusama, de Japanse kunstenaar die deze zomer op 97-jarige leeftijd overleed. Aanleiding is de grote overzichtstentoonstelling in het Stedelijk, met als middelpunt een van haar allerlaatste werken: een spiegelkamer vol gekleurde stippen die zich eindeloos lijkt uit te strekken.
Als tienjarig meisje zag Kusama de wereld om zich heen oplossen in stippe
#80 - De zus die honderd jaar lang de schuld kreeg
Vanuit het KMSKA in Antwerpen nemen Paul en Cathelijne je mee in het verhaal achter De Intrige (1890) van James Ensor, een van de meest raadselachtige en kleurrijke schilderijen uit de Belgische kunstgeschiedenis.
Op het doek staat een man die door een groep gemaskerde figuren wordt uitgelachen en beschuldigd, precies wat een 'intrige' tijdens het Vlaamse carnaval betekende. Al decennia wordt bew
#79 - Hoe de naam van deze schilder jarenlang een mysterie bleef
Vanuit het KMSKA in Antwerpen nemen Paul en Cathelijne je mee in het verhaal achter Twee meisjes als de heiligen Agnes en Dorothea (ca. 1650) van Michaelina Wautier.
Wautier deelde een atelier met haar broer en kreeg daardoor mogelijk toegang tot naakte modellen, iets wat vrouwelijke schilders in de zeventiende eeuw vrijwel nooit werd toegestaan. Toch hing dit schilderij lange tijd niet onder haar
#12 - Meesterlijke zomeraflevering: De partyprinses van Oranje
Paul en Cathelijne zijn met vakantie! Deze week hebben zij de leukste Maffe Meesterwerken uit het verleden uitgekozen. Met in deze aflevering:
In deze aflevering duiken Paul en Cathelijne in het verhaal achter het beeld van Prinses Marianne (1983) gemaakt door Marian Gobius in Voorburg. Prinses Marianne werd gezien als dé partyprinses van de Oranjes, maar waarom? Marianne werd gezien als iemand d
#11 - Meesterlijke zomeraflevering: Poetin op hakjes
Paul en Cathelijne zijn met vakantie! De komende 2 weken kiezen zij de leukste Maffe Meesterwerken uit het verleden uit. Met in deze aflevering:
In deze aflevering duiken Paul en Cathelijne in het staatsieportret van Lodewijk XIV (1701), geschilderd door de Franse barokschilder Hyacinthe Rigaud. Lodewijk XIV staat bekend als de ‘Zonnekoning’. Maar waarom eigenlijk? En wat had hij met de iconische
#10 - Meesterlijke zomeraflevering: Met een seksmarathon je zin krijgen
Paul en Cathelijne zijn met vakantie! De komende 4 weken kiezen zij de leukste Maffe Meesterwerken uit het verleden uit. Met in deze aflevering:
In deze aflevering duiken Cath en Paul in Scène uit het huwelijk van Messalina en Gaius Sillius van Nicolaes Knüpfer (ca. 1645 – 1650). Messalina zag eruit als een machtige en statige vrouw. Maar was ze ook zo machtig en statig als ze eruit zag? Of hadde
#9 - Meesterlijke zomeraflevering: Een vlot vol lijken en kannibalisme op zee
Paul en Cathelijne zijn met vakantie! De komende 4 weken kiezen zij de leukste Maffe Meesterwerken uit het verleden uit. Met in deze aflevering:
In deze aflevering bespreken Paul en Cathelijne Het vlot van Médusa (1818) van Théodore Géricault. Het is een gigantisch schilderij vol lichamen, woelige golven en wanhoop. Wat begon als een ramp op zee zonder reddingsboten, eindigde in kannibalisme en k
#8 - Meesterlijke zomeraflevering: Hoe het sekssymbool bijna ten onder ging aan haar roem
Paul en Cathelijne zijn met vakantie! De komende 4 weken kiezen zij de leukste Maffe Meesterwerken uit het verleden uit. Met in deze aflevering:
In deze aflevering bespreken Paul en Cathelijne het portret dat Kees van Dongen in 1964 maakte van Brigitte Bardot – toen de beroemdste vrouw van Frankrijk. Hoe schilder je een sekssymbool dat al miljoenen keren is bekeken? Wat doet verleiding op het doe
#7 - Meesterlijke zomeraflevering: Mondriaan op de dansvloer
Paul en Cathelijne zijn met vakantie! De komende 5 weken kiezen zij de leukste Maffe Meesterwerken uit het verleden uit. Met in deze aflevering:
Geen kleurvlakken, geen lijnen, geen hokjes — maar een man in een pak, met een snor en een zoekende blik. In deze aflevering kijken Cathelijne en Paul naar het zelfportret van Piet Mondriaan zoals je hem zelden ziet. Nog geen icoon, nog geen New Yorkse d
#6 - Meesterlijke zomeraflevering: Dit maakt de glimlach van Mona Lisa
Paul en Cathelijne zijn met vakantie! De komende 6 weken kiezen zij de leukste Maffe Meesterwerken uit het verleden uit. Met in deze aflevering:
Een glimlach die eeuwenlang vragen oproept, een schilderij dat miljoenen mensen per jaar aantrekt én een crimineel verleden heeft. In deze aflevering duiken Paul en Cathelijne in het geheim achter de Mona Lisa. Wie is die vrouw op het beroemdste schilder
#5 - Meesterlijke zomeraflevering: Deze schutter schoot haar kunst aan flarden
Paul en Cathelijne zijn met vakantie! De komende 7 weken kiezen zij de leukste Maffe Meesterwerken uit het verleden uit. Met in deze aflevering:
Deze week brengt Cathelijne een kunstenaar ter sprake die wel tien levens achter de rug heeft. Van kunstzinnige schietpartijen tot gigantische vrouwenlichamen - Niki de Saint Phalle veroorzaakte eigenlijk altijd wel ophef met haar werk.
Verder bespreken
#4 - Meesterlijke zomeraflevering: Gecanceld in de 19e eeuw
Paul en Cathelijne zijn met vakantie! De komende 8 weken kiezen zij de leukste Maffe Meesterwerken uit het verleden uit. Met in deze aflevering:
Met blosjes op de wangen gaan Paul en Cathelijne het hebben over een kunstwerk waar veel over te doen was. Een ware schande was het, al zou je dat nu niet meteen zeggen.
🖼️ Dit kunstwerk is te zien in The Met, in New York, en via deze (https://nl.wiki
#3 - Meesterlijke zomeraflevering: Het grootse leven van Peggy Guggenheim
Paul en Cathelijne zijn met vakantie! De komende 9 weken kiezen zij de leukste Maffe Meesterwerken uit het verleden uit. Met in deze aflevering:
Het leven van een van de beschermers van de kunsten ging niet altijd over rozen. Het was vooral absoluut niet saai! Ze heeft menig kunstenaar de hand boven het hoofd gehouden ook al kreeg ze veel op zich af; van de Titanic tot aan de oorlog.
Een inspira
#2 - Meesterlijke zomeraflevering: Het echte verhaal achter Van Gogh’s afgesneden oor!
Paul en Cathelijne zijn met vakantie! De komende 10 weken kiezen zij de leukste Maffe Meesterwerken uit het verleden uit. Met in deze aflevering
Het was een kwestie van tijd... Vincent van Gogh komt aan bod met zijn portret van ‘postbode’ Joseph Roulin. Verder komt er veel sensatie aan bod; van het echte verhaal achter het afgesneden oor van Van Gogh, tot aan Paul’s eigen escapades met Absint.
#1 - Meesterlijke zomeraflevering: Poseerde Mathilde Willink voor de plek waar ze zou sterven?
Paul en Cathelijne zijn met vakantie! De komende 11 weken kiezen zij de leukste Maffe Meesterwerken uit het verleden uit. Met in deze aflevering:
We bijten het spits af met ‘Portret van Mathilde’ van Carel Willink. Flamboyante kleding, aandacht van de tabloids en een dubieuze dood; het spectaculaire leven van Mathilde Willink is voer voor veel interessante onthullingen. Daarnaast ontdekken Paul
#78 - Is de kwakzalver de influencer van nu?
Vanuit het Depot van Museum Boijmans Van Beuningen nemen Paul en Cathelijne je mee in het verhaal achter de scène die zich afspeelt in De Kwakzalver (1652) van Gerard Dou.
Deze fijnschilder was geen verteller van grootse verhalen, maar van kleine, betekenisvolle momenten. Waarom schilderde Dou dit soort scènes? Wat betekende dit kunstwerk voor een zeventiende-eeuwse kijker? En wat leert dit schi
#77 - De gluurder die van het doek verdween
In deze aflevering zitten Paul en Cathelijne in het trappengat van het Depot van Boijmans Van Beuningen, voor Het bad van Diana (ca. 1635–1640) van Peter Paul Rubens. Wat we nu zien is echter maar een deel van het origineel: de linkerkant van het schilderij is ooit afgesneden. Wie durfde de naakte Romeinse godin te begluren? En waarom schilderde Rubens dit mythologische verhaal zo vaak?
Zelf ee
#76 - Het eerste naakt dat zich voor zichzelf schaamde
In deze aflevering zitten Paul en Cathelijne in het depot van Museum Boijmans Van Beuningen, voor het eerste beeld van Rodin in Nederland: Eva na de zondeval (1881). Met deze levensgrote sculptuur van gips vangt Auguste Rodin het moment van schaamte van Eva: niet de overtreding, niet de straf, maar de innerlijke schok. Wat zegt dit beeld over hoe men toen naar vrouwen keek? En waarom liet Rodin st
#75 - Bruegels ultieme bouwput
Vanuit het depot van Museum Boijmans Van Beuningen nemen Paul en Cathelijne je mee in het verhaal achter De Toren van Babel (ca. 1565) van Pieter Bruegel de Oude. Deze schilder was zo geobsedeerd door het Bijbelse verhaal uit het boek Genesis dat hij minstens drie versies heeft geschilderd. Bruegel wordt vaak weggezet als ‘Boeren-Bruegel’, maar klopt dat wel? En hoe heeft hij de zestiende-eeuwse b
#74 - De eerste selfie ooit
Vandaag nemen Paul en Cathelijne je mee naar Rome, aan de hand van Het zelfportret met het Colosseum (1553) van Maerten van Heemskerck. Deze invloedrijke renaissanceschilder uit het Noord-Hollandse Heemskerk trok naar Italië om de antieke ruïnes, beeldhouwkunst en architectuur te bestuderen. Om te bewijzen dat hij er écht was, schilderde hij zichzelf: een ouderwetse selfie, met het Colosseum op de
#73 - De geslaagde klok van de Biënnale van Venetië
Deze week nemen Paul en Cathelijne je mee naar het Oostenrijkse paviljoen van de Biënnale van Venetië 2026, naar de performancekunst Seaworld Venice van Florentina Holzinger. Een grote klok, maar niet zoals je die kent. In het midden hangt een vrouw, als levende klepel. Holzingers performances zitten vol extremen: naaktheid, fysieke uitputting, soms bloed, soms religieuze beelden. En precies dát
#72 - Waarom werd Suze Robertson de vrouwelijke Van Gogh genoemd? (vanuit Singer Laren)
In deze aflevering zitten Paul en Cathelijne recht voor het Portret van Siska (1890-1900) van Suze Robertson, die vrouwen schilderde zoals ze werkelijk waren. Robertson was een feminist avant la lettre en vocht voor haar plek in de kunstwereld. Als eerste vrouw kreeg ze toegang tot lessen naaktmodel schilderen. Hoe werd dit ontvangen door haar mannelijke medeleerlingen? En waarom werd Suze Roberts
#71 - Een vrouw die weigert onzichtbaar te zijn (vanuit Singer Laren)
In deze aflevering duiken Paul en Cathelijne in het leven van een wereldvrouw aan de hand van het Portret van Tonia Stieltjes van Jan Sluijters (ca. 1920). Een vrouw die opstond tegen onderdrukking en zich ontwikkelde van dienstbode tot vakbondsleider, van model tot muze, van onbekende tot icoon. Hoe veranderde een enkel portret de manier waarop wij kijken naar vrouwen, macht en vrouwen met macht?
#70 - Hoe Vincent Van Gogh een portret maakte van Cathelijne’s betovergrootvader (Live vanuit het Van Gogh Museum)
Naast het portret van Jozef Blok (1882) door Vincent van Gogh duikt Cathelijne in het leven van haar betovergrootvader. Samen met hoofdconservator van het Van Gogh Musuem Edwin Becker en Nederlands taalhistoricus en journalist Ewoud Sanders neemt ze je mee in de bijzondere relatie tussen Van Gogh en Blok. Waar komt de naam Boekenjood vandaan? En hoe is het werk tot stand gekomen?
🖼️Dit kunstwerk
#69 - Een uniek inkijkje in de wereld van de Singers
Vanuit de kamer van de directeur van Singer Laren nemen Paul en Cathelijne je mee in de geschiedenis van het museum. Wat zegt de aanwezigheid van mevrouw Pieters op het schilderij Mrs. Pieters with Mr. and Mrs. Singer in the Garden of Villa De Wilde Zwanen (1911-1915) over de bijzondere band tussen het echtpaar Singer en de kunstenaars die zij om zich heen verzamelden? En wat was de rol van Anna
#68 - Special: Hoe Jan Toorop zichzelf steeds opnieuw uitvond (vanuit Singer Laren)
Rechtstreeks vanuit Singer Laren, bij het Zelfportret met de rode baret (1881) van Jan Toorop, nemen Paul en Cathelijne je mee in de eindeloze zoektocht van een kunstenaar die nooit stilstaat. Een leven dat begon op Java, explodeerde in Brussel en Parijs en eindigde in een rooms-katholieke kerk. Hoe verschillen Toorops vlammende ogen op het zelfportret van 1881 van het portret dat hij precies dert
#67 - Waarom kun je niet wegkijken van dit enge schilderij
In deze aflevering duikt Cathelijne in het huiveringwekkende schilderij Saturn Devouring His Son van Francisco Goya. Een werk dat ooit in Goya’s eetkamer hing, geschilderd puur voor zichzelf, maar dat nu dagelijks bezoekers trekt in het Prado in Madrid. Waarom schilderde Goya zoiets gruwelijks voor zijn eigen ogen? Wat vertellen die angstige ogen van Saturnus, terwijl hij zijn kind verslindt? En w
#66 - Het 500 jarige onopgeloste kunstraadsel
Deze week duikt Paul niet in één kunstwerk, maar in een set van zes middeleeuwse wandtapijten: De dame en de eenhoorn (1484-1500). Wat betekenen de mysterieuze vrouw, de leeuw en de eenhoorn die op elk tapijt verschijnen? Terwijl die figuren herkenbaar zijn, blijft de reeks zelf omgeven door raadsels. Wat is de ontstaansgeschiedenis van de werken? En vooral: wat is de betekenis van het zesde kle
#65 - NPO Luister Podcast Festival Special: het iconische konijn uit Utrecht dat de wereld veroverde
Vanaf het NPO Luister Podcast Festival 2026 duiken Paul en Cathelijne in het verhaal achter de absolute Utrechtse queen: Nijntje. Aan de hand van het bronzen standbeeld van Marc Bruna (1994) nemen ze je mee in het leven en de erfenis van zijn vader, Dick Bruna, de geestelijke vader van dit beroemde konijn. Welke details verwerkte Bruna in zijn illustraties en op welke manier zorgde hij ervoor dat
#64 - NPO Luister Podcast Festival Special: Kitsch of meesterwerk?
Een heerlijk nieuw meesterwerk, vanaf het NPO Luister Podcastfestival 2026.
Een visser keert terug van zee. Zijn vrouw is dood. Twee kinderen wachten bij het graf. En dit tafereel, groot als een veldslag, zwaar als een smartlap, hing in 1856 in een museumzaal en liet niemand onbewogen.
In deze aflevering neemt Paul je mee naar Langs Moeders Graf van Jozef Israëls: het schilderij dat zijn maker b
#63 - Dit onopgemaakte bed werd verkocht voor 2,5 miljoen
Een onopgemaakt bed. Lege wodkaflesjes. Bloedvlekken op het kussen. In 1998 werd My Bed van Tracey Emin weggelachen als viezigheid, en later verkocht voor meer dan 2,5 miljoen pond. In deze aflevering neemt Cathelijne je mee naar het meest intieme kunstwerk van de twintigste eeuw. Waarom raakte een onopgemaakt bed een heel land zo diep? En wat zegt het over ons dat we schaamte liever verstoppen da
#62 - Hoe een moord in een badkuip leidde tot eindeloze faam
Wie vermoordde Marat met het mes in de badkamer? In deze aflevering nemen Paul en Cathelijne je mee naar een crime scene in de tijd van de Franse Revolutie, aan de hand van De dood van Marat van Jacques-Louis David (1793). Waarom veroorzaakte de moord op Marat zo’n revolutionaire opschudding? En waarom hangt een schilderij dat raakt aan de kern van wat Frankrijk is, niet in Frankrijk?
🖼️Dit kunst
#61 - De onschuldige blik die een horrorlegende tot leven wekte
Paul en Cathelijne duiken deze week in het portret van Mary Shelley. Iemand wiens werk we allemaal kennen. Deze onschuldig ogende vrouw bedacht namelijk een van 's werelds bekendste horroriconen: Frankenstein. Hoe liet Mary zich op haar achttiende inspireren door de wetenschap? En waarom bracht ze het griezelige meesterwerk aanvankelijk anoniem uit?
🖼️Dit kunstwerk is hier te zien (https://www.
#60 - Het iconische boerenportret dat in Amerika tot een rel leidde
In deze aflevering duiken Paul en Cathelijne in het verhaal achter misschien wel het beroemdste schilderij van de Verenigde Staten. Wie zijn die twee figuren echt? Man en vrouw of vader en dochter? En belangrijker: waarom voelden inwoners van Iowa zich zó beledigd dat er een protestgolf ontstond?
We bespreken hoe een ogenschijnlijk klein schilderij uitgroeide tot nationaal symbool. Eerst verguisd
#59 - Van de brandstapel tot een gouden standbeeld
Vandaag geen kelderstudio, maar een eettafel vol luiers, koud geworden koffie en groot nieuws: dit jaar trekken Paul en Cathelijne het land door voor opnames in musea. Maar eerst: Parijs.
Midden in de stad, op de Place des Pyramides, schittert ze in goud: Jeanne d’Arc te paard. Een iconisch ruiterstandbeeld uit 1874 van Emmanuel Frémiet. Monumentaal, glanzend, onaantastbaar. Maar wat vieren we hie
#58 - Waarom is dit beeld nog steeds inzet van een internationaal conflict?
Een aflevering over een gezicht dat al 3400 jaar blijft terugkijken. Paul en Cathelijne duiken in het verhaal achter het wereldberoemde borstbeeld van Nefertiti: koningin, machtsfactor en schoonheidsicoon. Wie was deze vrouw echt, waarom werd ze bijna gelijkwaardig aan de farao afgebeeld en hoe kan het dat haar portret vandaag de dag in Berlijn staat, tot grote woede van Egypte? Van religieuze rev
#57 - Deze kunstenares had dankzij haar netwerk geen LinkedIn nodig
Een zeer speciale aflevering vandaag, vanaf de roze wolk van kersverse moeder Cathelijne. Behalve de familie uitbreiding gaat het natuurlijk ook veel over kunst; er komt een luisteraarsvraag binnen van acteur Anna Drijver, en Paul en Cathelijne duiken in het mysterieuze verhaal achter het zelfportret van Catharina van Hemessen.
🖼️Dit kunstwerk is hier te zien (https://en.wikipedia.org/wiki/Self-
#56 - Wat maakt dit schilderij van een geweldig lelijk plein realistischer dan een foto?
In deze aflevering bespreken Cathelijne en Paul het schilderij De Dam te Amsterdam (ca. 1896 – 1898) van George Hendrik Breitner. Geen zonnig stadsgezicht, maar een realistische regenachtige Dam vol paarden, trams en mensen. Breitner schilderde de stad niet mooier dan ze was, maar echter. Fotografie hielp hem daarbij, iets wat toen nog radicaal was in de schilderkunst. Wat zegt deze grauwe Dam ove
#55 - Koos deze schilderende vorstin het verkeerde pad of voor zichzelf?
In deze aflevering duiken Paul en Cathelijne in het Zelfportret van Louise Hollandine van de Palts (ca. 1650 –1670). Een prinses met een duidelijke passie voor schilderen. Ze koos uiteindelijk voor een carrière als kunstenaar maar waarom mocht dat eigenlijk niet binnen het koningshuis? Ook veranderde Louise van religie, iets wat niet bepaald werd gewaardeerd. Waarom niet? Was het slechts een schil
#54 - Wat zegt dit piepkleine schilderij over onze Vader des Vaderlands?
In deze aflevering bespreken Paul en Cathelijne een klein schilderij van Johannes Bosboom: Kerkinterieur met figuren (1856). Op het eerste gezicht lijkt het een kerkelijk tafereel, maar achter dit kleine schilderij schuilt een veel groter verhaal: dat van Willem van Oranje. Zelf is hij afwezig op het schilderij, maar toch zou je kunnen spreken van een portret. Een aflevering vol suggestie en waaro
#53 - Wie zit er in het bad van Hitler?
In de eerste aflevering van het nieuwe jaar duiken Paul en Cathelijne in het werk van Lee Miller. Zij maakte een
van de meest iconische foto’s uit de twintigste eeuw: Lee Miller in Hitler’s bathtub (1945). Paul en Cathelijne nemen je mee in het ongelooflijke leven van de fotograaf, van Vogue-model tot oorlogsfotograaf, van surrealistische muze tot frontlinie getuige. Haar werk bracht de gruwel van
#52 - De hertogin die haar eigen soaps creëerde
De laatste aflevering van het jaar! In deze aflevering duiken Paul en Cathelijne in het werk de Hertogin van Alba in het wit (1795) van Francisco de Goya. De hertogin was rijk, eigenzinnig en onderwerp van meerdere portretten door Goya. Van statig in het wit gekleed tot serieus in het zwart tot een controversieel naaktportret. Wie was deze vrouw? Een aflevering vol hofintriges, roddels en een bijz
#51 - De grootste spoiler uit de kunstgeschiedenis
In deze speciale kerstaflevering duiken Paul en Cathelijne in het schilderij De aanbidding van de koningen (1520–1525) van Jan Mostaert. Ze nemen je mee in het eeuwenoude kerstverhaal van de geboorte van Jezus Christus. De koningen komen langs met opvallende kraamcadeaus: goud, wierook en mirre. Maar waarom juist deze geschenken? En hoe voorspelt en vertelt Mostaert het hele leven van Jezus in één
#50 - De partyprinses van de Oranjes
In deze aflevering duiken Paul en Cathelijne in het verhaal achter het beeld van Prinses Marianne (1983) gemaakt door Marian Gobius in Voorburg. Prinses Marianne werd gezien als dé partyprinses van de Oranjes, maar waarom? Marianne werd gezien als iemand die een tikje rebels was maar waarom was dat eigenlijk? De roddel gaat dat in de zogeheten Prinsessenboom mannen naakt naar de top klommen, maar
#49 - Horrorwinters en blote billen op het ijs
In deze aflevering bespreken Paul en Cathelijne het schilderij IJsvermaak (c. 1610) van Hendrick Avercamp, een beroemd winters tafereel in Nederland. Het werk is een echt zoekplaatje. Hoe langer je kijkt, hoe meer bizarre details je ontdekt. Van schaatsers tot blote billen en mannen plassend tegen een boot. Maar achter dit vrolijke tafereel schuilt ook een tragisch tijdsbeeld van de Kleine IJstijd
#48 - Brancusi: Van boerenjongen uit Roemenië naar kunstenaar in Parijs
In deze afleveringen nemen Paul en Cathelijne je mee in het zelfportret van Brancusi met zijn hondje Polair (1921-1925). Brancusi groeide op in Roemenië maar ging te voet naar Parijs. Waarom deed hij dat? Zijn atelier was voor veel mensen een bijzondere plek maar waarom was zijn atelier nou zo bijzonder? En wat voor invloed had hondje Polair op het leven van Brancusi?
🖼️Dit kunstwerk is hier te
#47 - Wat wil Hopper ons vertellen met dit schilderij vol tl-verlichting en eenzaamheid?
Vandaag duiken Paul en Cathelijne in het werk Nighthawks (1942) van Edward Hopper. Het is een van de beroemdste schilderijen van Amerika. Hopper portretteert een eenzaam diner op de late avond in New York. Maar waarom speelde eenzaamheid een rol in het diner? Heeft het diner zelf ooit bestaan of is het diner verzonnen? Het beeld maakt nog steeds veel emoties los. Maar waarom? En hoe heeft Edward H
#46 - Traumaverwerking of een drol met beentjes?
Vanuit het Kunstmuseum in Den Haag bespreken Paul en Cathelijne het werk Cell XXVI (2003) van Louise Bourgeois. Niet in de de studio dit keer, maar zittend naast de indrukwekkende metalen constructie vol tralies, textiel en spiegels. Wat vertelt deze ruimte over Bourgeois’ jeugd? En hoe hielp kunst Bourgeois met het verwerken van haar trauma’s en de acties van haar overspelige vader? En wat vinden
#45 - De ongelukkige vrouw van een gecancelde kunstenaar
Vanuit het Kunstmuseum Den Haag vertellen Paul en Cathelijne deze week over het Portret van Edith, die tijdens de opname naast hun hangt. Het is het enige werk van Egon Schiele dat in Nederland te zien is. Wat vertelt dit schilderij over zijn vrouw en muze? En wat vertellen haar houding en haar blik over de tijd en hoe het met haar ging? Heeft haar verdrietige blik iets te maken met haar man, die
#44 - Hoe dit staatsieportret van de Zonnekoning Poetin op hakjes kreeg
In deze aflevering duiken Paul en Cathelijne in het staatsieportret van Lodewijk XIV (1701), geschilderd door de Franse barokschilder Hyacinthe Rigaud. Lodewijk XIV staat bekend als de ‘Zonnekoning’. Maar waarom eigenlijk? En wat had hij met de iconische rode zool van de hakken van Christian Louboutin? En wat heeft onze koning Willem-Alexander te maken met Lodewijk XIV? Een verhaal vol macht en ij
#43 - De verborgen link tussen Sneeuwwitje en de Bloedgravin
In deze aflevering duiken Cathelijne en Paul in het verdwenen portret van Elisabeth Báthory, de Hongaarse gravin die de geschiedenis in ging als ‘de Bloedgravin’. Was ze een meedogenloze seriemoordenaar die zich baadde in het bloed van jonge meisjes? Of was ze het slachtoffer van een politiek complot? Haar reputatie leeft voort in vampierfilms, roddels en mythes. Een verhaal over macht, angst en h
#42 - Het geheim achter de bolle buik van mevrouw Arnolfini
In deze aflevering duiken Paul en Cathelijne in een portret vol symboliek. Ze hebben het over Portret van Arnolfini en zijn vrouw (1434) door schilder Jan van Eyck. Een werk voor symboliek. Cath en Paul bespreken de zwangerschap van de vrouw van Arnolfini. Want was zij zwanger of is hier sprake van een fashionstatement? En wat houdt zich schuil in de bolle spiegel achter het echtpaar? Cathelijne e
#41 - Hoe de vrouw op dit schilderij met een seksmarathon haar zin kreeg
In deze aflevering duiken Cath en Paul in Scène uit het huwelijk van Messalina en Gaius Sillius van Nicolaes Knüpfer (ca. 1645 – 1650). Messalina zag eruit als een machtige en statige vrouw. Maar was ze ook zo machtig en statig als ze eruit zag? Of hadden de bronnen toch gelijk over de legendarische seksmarathon die zij hield? Cath en Paul bespreken hoe vrouwen in die tijd geen politieke rechten h
#40 - Bewegend naakt of een vallende boekenkast?
In deze aflevering duiken Paul en Cathelijne in Naakt de trap aflopend No. 2 van Marcel Duchamp uit 1912. Een controversieel schilderij van een figuur in beweging. Het woord ‘naakt’ was in die tijd al genoeg om een schandaal te veroorzaken, want is er eigenlijk wel iets te zien? Waarom werd dit abstracte werk zo beladen? En wat zegt het over onze blik op lichamen, naaktheid en kunst?
🖼️Dit schild
#39 - Van gif en incest tot statige dame: het portret dat Lucrezia Borgia’s reputatie moest redden
In deze aflevering kijken Paul en Cathelijne naar het portret van Lucrezia Borgia, toegeschreven aan Bartolomeo Veneto. Lucrezia was berucht om incest, gif en schandalen, maar klopt dat beeld eigenlijk wel? Het schilderij laat namelijk een degelijke, statelijke vrouw zien. We duiken in de propaganda achter het portret en bekijken hoe schilderkunst werd ingezet om roddels te ontkrachten.
🖼️Dit sch
#38 - Het ideale TikTok-ravijn
In deze aflevering nemen Paul en Cathelijne je mee naar Wandelaar boven de nevelen (1818) van Caspar David Friedrich. Een man, een berg, een dikke laag mist en toch raakt het miljoenen mensen. Waarom blijven we zo gefascineerd door dit uitzicht met de rug naar ons toe? Waarom werd het een icoon van de Romantiek én van het digitale tijdperk? En hoe voelt het als je op de rand van het ravijn staat,
#37 - Middeleeuwse heksenpropaganda
In deze aflevering duiken Paul en Cathelijne in Heksen toveren tijdens heksensabbat (1510) van Hans Baldung Grien. Een prent vol naakte lichamen, rook en vliegende vrouwen. Deze prent voedde de angst voor en rechtvaardigde de heksenvervolgingen van die tijd. Wat zegt het afbeelden van vrouwen als heksen over mannelijke angsten? We onderzoeken hoe het beeld van ‘de heks’ werd ingezet om vrouwen te
#36 - Een vlot vol lijken en kannibalisme op zee
In deze aflevering bespreken Paul en Cathelijne Het vlot van Médusa (1818) van Théodore Géricault. Het is een gigantisch schilderij vol lichamen, woelige golven en wanhoop. Wat begon als een ramp op zee zonder reddingsboten, eindigde in kannibalisme en kritiek op de regering. Hoe droeg dit schilderij bij aan die maatschappelijke kritiek? En hoe verbeeld je als kunstenaar zo’n gruwelijke ramp?
🖼️D
#35 - Wie was de meesteres achter het succes van Dalí?
In deze aflevering van Maffe Meesterwerken ontrafelen Paul Rem en Cathelijne Blok het verhaal achter Dalí’s schilderij Galatea of the Spheres (1952). Ze bespreken Gala’s rol als muze, minnares, manager en misschien zelfs als marionettenspeler, en hoe zij een cruciale invloed had op Dalí’s werk én zijn imago. Ook hoor je hoe Dalí’s snor uitgroeide tot een kunstwerk op zichzelf, en hoe Gala hun leve
#34 - Het ontstaan van de 😱
In deze aflevering duiken Paul en Cathelijne in De Schreeuw van Edvard Munch, een schilderij uit 1893 dat begon als persoonlijke paniek en eindigde als universeel pictogram. Wat maakt dit angstige beeld zó herkenbaar, zelfs in emoji’s, memes, horrorfilms en Halloweenmaskers? We onderzoeken Munchs innerlijke onrust en de grote indruk die de natuur op hem maakte.
🎧 Actuele podcasts van MAX (
#33 - Een verborgen relatie in een verborgen portret
In deze aflevering bespreken Cathelijne en Paul Bild no. 90, het abstracte portret dat Jacoba van Heemskerck in 1918 schilderde van haar geliefde, mecenas en zielsverwant Marie Tak van Poortvliet. Geen gezicht, maar een aura in kleuren en vormen. Een verhaal over een verborgen relatie en de rol die Marie Tak van Poortvliet speelde in het succes van Jacoba van Heemskerck.
🖼️Dit schilderij is hier
#32 - Dit pauselijk portret komt rechtstreeks uit de Exorcist
In deze aflevering duiken Paul en Cathelijne in het werk Study After Velázquez’s Portrait of Pope Innocent X (1953) van Francis Bacon. Wat bezielde Bacon om een paus te schilderen als schreeuwende demoon? Bacon baseerde zijn versie van de paus op een eerder portret geschilderd door Diego Velázquez. We bespreken Bacons fascinatie voor Velázquez, Bacons traumatische jeugd en het schilderen als manie
#31 - Geen man, geen vrouw, maar gewoon Jackie
In deze aflevering bespreken Cath en Paul het portret dat Alice Neel in 1970 schilderde van Jackie Curtis en Ritta Redd. Jackie, performer en queer icoon uit de New Yorkse underground, was radicaal zichzelf. Wat heeft Jackie betekend, en wat betekent Jackie nog steeds, voor de queer beweging? En waarom is het waardevol om mensen te portretteren die anders uit beeld verdwijnen?
🖼️ Dit schilderij i
#30 - De blote familielunch van Manet
In deze aflevering nemen Paul en Cathelijne je mee naar Le déjeuner sur l’herbe van Édouard Manet, het beruchte schilderij dat in 1863 Parijs op zijn kop zette. Waarom was een picknick met twee geklede mannen en een naakte vrouw zo schokkend? En waarom was zij eigenlijk naakt? We duiken in de familiebanden en de manier waarop Manet het alledaagse leven durfde te schilderen. Wat vertelt dit schilde
#29 - Deze eenogige kunstenaar leerde schilderen met naakte naaisters
In deze aflevering duiken Cath en Paul in het zelfportret van Jo Koster uit 1939. Een vrouw die je met één oog aankijkt en daarmee haar kracht toont. Wie was deze eigenzinnige schilderes die koste wat kost naakt wilde schilderen, zelfs al mocht dat niet zomaar? Een gesprek over zichtbaarheid en onderdrukking. We ontdekken hoe Jo Koster zich staande hield in een door mannen gedomineerde wereld. En,
#28 - Hoe het sekssymbool op dit schilderij bijna ten onder ging aan haar roem
In deze aflevering bespreken Paul en Cathelijne het portret dat Kees van Dongen in 1964 maakte van Brigitte Bardot – toen de beroemdste vrouw van Frankrijk. Hoe schilder je een sekssymbool dat al miljoenen keren is bekeken? Wat doet verleiding op het doek? Versterkt het de mythe of breekt het haar open? Een gesprek over pandaogen, fauvisme en de prijs van bekeken worden.
🖼️ Dit portret is te bewo
#27 - Narcistische trekjes, of hoorde deze hofschilder gewoon thuis op het doek?
Cathelijne en Paul duiken in Diego Velázquez’ Las Meninas (1656) – een ogenschijnlijk braaf familieportret dat langzaam verandert in een spiegelpaleis, een toneelstuk op doek, een selfie avant la lettre — met een hofschilder die zichzelf zó centraal in beeld zet, dat je je afvraagt wie hier nou eigenlijk de hoofdrol speelt.
🖼️ Dit schilderij is permanent te zien in het Museo del Prado, Madrid.
#26 - Zo resoneert het trauma van een 13-jarige in zijn kunst
In deze aflevering duiken Paul en Cathelijne in het raadselachtige schilderij La réproduction interdite van René Magritte. De rijke Brit Edward James stond model voor dit surrelistische niet-portret. Waarom toont de spiegel in het portret alleen de achterkant van Edward James? Alles over het onwaarschijnlijke leven van Edward James en zijn band met Magritte en Dalí en wat dit kunstwerk te maken he
#25 - Hoe Mondriaan op de dansvloer zijn Boogie Woogie vond
Geen kleurvlakken, geen lijnen, geen hokjes — maar een man in een pak, met een snor en een zoekende blik. In deze aflevering kijken Cathelijne en Paul naar het zelfportret van Piet Mondriaan zoals je hem zelden ziet. Nog geen icoon, nog geen New Yorkse dansvloeren of De Stijl-manifesten, maar een jonge kunstenaar aan de vooravond van een revolutie. Over verdwijnen in je werk, schilderen als vorm v
#24 - Wie is de jongen in de schaduw op dit portret?
Rood fluweel, goudborduursel, witte kousen: Jan Pranger wist hoe hij zijn macht moest uitdragen. In dit 18e-eeuwse portret poseert hij zelfverzekerd voor het raam van Fort Elmina — het centrum van de Nederlandse slavenhandel aan de Afrikaanse westkust. Maar kijk beter: achter hem, deels in de schaduw, staat een zwarte jongen. Anoniem, opgedoft, stil. In deze aflevering ontrafelen Paul en Cathelijn
#23 - Deze celeb mocht geen naakt schilderen, maar wel kaas
Kaas, amandelen en krakelingen — het lijkt een knusse borrelplank, maar dit stilleven van Clara Peeters is allesbehalve onschuldig. In deze aflevering ontrafelen Paul en Cathelijne wat dit piekfijn gecomponeerde schilderij vertelt over status, smaak en vrouwelijke aanwezigheid in de 17e-eeuwse kunstwereld. Waarom signeerde Peeters op een mes? Wat zegt een glimmende kaas over je identiteit? En hoe
#22 - Een heilige nipple-gate in de 15e eeuw
Een Madonna met melkgladde huid, een borst die net iets te rond is en een wolk van rode en blauwe engeltjes — Jean Fouquet's schilderij is even hemels als ongemakkelijk. In deze aflevering duiken Paul en Cathelijne in het wonderlijke (en licht bizarre) portret van Maria als koningin én moeder. Waarom lijkt deze heilige zoveel op een Franse courtisane? Wie bestelde dit werk, en wat moest de middele
#21 - Kussende communisten op de Berlijnse muur
Een kus op de mond, tussen Sovjetleider Brezjnev en DDR-baas Honecker, vereeuwigd op een stuk Berlijnse muur. Is het liefde? Is het propaganda? In deze aflevering duiken Paul en Cathelijne in de iconische graffiti Bruderkuss van Dmitri Vrubel. Over ideologische intimiteit, communistische kitsch en waarom deze kus misschien wel meer zegt over de Koude Oorlog dan welk verdrag dan ook. Mét: scheurend
#20 - Wat maakt de glimlach van Mona Lisa zo onweerstaanbaar goed?
Een glimlach die eeuwenlang vragen oproept, een schilderij dat miljoenen mensen per jaar aantrekt én een crimineel verleden heeft. In deze aflevering duiken Paul en Cathelijne in het geheim achter de Mona Lisa. Wie is die vrouw op het beroemdste schilderij ter wereld? Waarom hangt ze eigenlijk in Frankrijk? En hoe komt het dat ze ooit twee jaar lang onder een bed in Parijs lag? Over wenkbrauwen di
#19 - De vriendin van Marie Antoinette op de vlucht vermomd in mannenkleding
Wat doe je als vrouw met talent in een mannenwereld vol poederpruiken en politiek gevaar? Elisabeth Vigée Le Brun schilderde zich een weg naar het hof van Versailles – en weer daarbuiten. In deze aflevering duiken we in het leven van een vrouw die haar schoonheid én haar brein wist te gebruiken. Over strategisch schilderen, selfies avant la lettre, en hoe je Marie-Antoinette een PR-make-over geeft
#18 - Hij verminkte z’n minnares, probeerde z’n broer te vermoorden en de paus zag het door de vingers
Hij maakte een van de spannendste beelden van de Barok, maar gaf ook zijn knecht een mes mee om zijn ex te verminken. Gian Lorenzo Bernini was geniaal, ijdel én gevaarlijk — en dat zie je allemaal terug in zijn David.
In deze aflevering: het beeld als action scene, de kunstenaar als narcist, en hoe je in de 17e eeuw wegkwam met letterlijk alles.
Dit kunstwerk is te zien in de Borghese Gallery, en
Aanbevolen
Veldheren Historia
VPRO Zomergasten
Transferzomer van PSV
Een Beetje Nederlands
HNM De Podcast
De Ongelooflijke Podcast
Daar bleef je voor thuis!
Plaats Delict
Learn Dutch Everyday
Mijn taalmaatje wil naar huis
Nieuw in Nederland - Learn Dutch A0-A2 with a novel
De route naar de Via Gladiola: de officiële podcast van de 4Daagse
