Vandaag in de Geschiedenis
In deze podcast neemt tv-historicus Coks Donders je elke maandag in ongeveer een kwartier mee langs opmerkelijke, bijzondere, vreselijke en fenomenale gebeurtenissen die op die dag in de geschiedenis plaatsvonden. De verhalen zijn kort, toegankelijk en vaak verrassend, bedoeld om je dag met een historisch weetje te beginnen. De afleveringen worden wekelijks gepubliceerd en de podcast is ook te volgen via Instagram.
Afleveringen
#85. 19 oktober - Hannibal: de grootste vijand van Rome
Hannibal Barkas geldt als een van de beroemdste generaals uit de oudheid. Hij trekt met zijn leger vanuit Spanje over de Alpen Italië binnen, neemt oorlogsolifanten mee en brengt Rome bij Cannae een van de zwaarste nederlagen uit zijn geschiedenis toe.Toch weet hij Rome niet definitief te breken.Jaren later draait de situatie volledig om. De Romeinse bevelhebber Publius Cornelius Scipio brengt de
#84. 12 oktober - Babylon: het einde van een wereldrijk
Babylon is in de zesde eeuw voor Christus een van de indrukwekkendste steden ter wereld. Onder Nebukadnezar II groeit het uit tot het centrum van een machtig rijk.Maar na zijn dood begint de politieke situatie te schuiven. Onder koning Nabonidus ontstaan spanningen, terwijl in het oosten een nieuwe grootmacht opkomt: het Perzische Rijk van Cyrus de Grote.Op 12 oktober 539 v.Chr. valt Babylon vrijw
#83. 5 oktober - James Bond verovert het witte doek
Op 5 oktober 1962 gaat in Londen Dr. No in première: de eerste film uit wat zal uitgroeien tot de officiële James Bondreeks.Maar Bond begint al bijna tien jaar eerder, aan de schrijftafel van Ian Fleming. Zijn geheime agent 007 is gevormd door Flemings oorlogservaringen, zijn liefde voor luxe en avontuur én het veranderende zelfbeeld van Groot-Brittannië na de Tweede Wereldoorlog.Met Sean Connery
#82. 28 september - Willem de Veroveraar en de beroemdste veldslag uit de Britse geschiedenis
In 1066 sterft de Engelse koning Edward de Belijder zonder kinderen. Meteen ontstaat de vraag wie hem moet opvolgen.De machtige Engelse edelman Harold Godwinson wordt tot koning gekroond. Maar aan de overkant van het Kanaal vindt Willem, hertog van Normandië, dat de Engelse kroon aan hém is beloofd.Wanneer Willem op 28 september 1066 met zijn leger in Engeland landt, begint een strijd die niet all
#81. 21 september - De geboorte van communistisch China
In september 1949 is de Chinese Burgeroorlog nog niet helemaal voorbij, maar de machtsverhoudingen zijn gekanteld. Op 21 september begint in Beijing de politieke conferentie waarin Mao Zedong en zijn bondgenoten de nieuwe Chinese staat vormgeven.Hoe kwamen de communisten zo ver? Welke rol speelden Chiang Kai-shek, de Lange Mars en de oorlog tegen Japan? En waarom vormt 1949 nog altijd een breuklij
#80. 14 september - Johan van Oldenbarnevelt en de strijd om de Republiek
Johan van Oldenbarnevelt helpt de jonge Republiek der Nederlanden jarenlang overeind te houden. Hij werkt nauw samen met prins Maurits, speelt een grote rol bij de VOC en het Twaalfjarig Bestand en groeit uit tot een van de machtigste bestuurders van zijn tijd.Maar juist met Maurits raakt hij uiteindelijk verwikkeld in een vernietigende strijd over macht, geloof en de vraag wie er in de Republiek
#79. 7 september - Napoleon en de Slag bij Borodino
Napoleon trekt in 1812 Rusland binnen met een gigantisch leger en verwacht uiteindelijk één beslissende veldslag. Die krijgt hij bij Borodino.De Fransen winnen het slagveld en Napoleon marcheert daarna zelfs Moskou binnen. Toch wordt juist deze overwinning het begin van een catastrofe.Hoe kan een leger een slag winnen en toch de hele veldtocht verliezen?
#78. 31 augustus - Jack the Ripper slaat voor het eerst toe
Iedereen kent Jack the Ripper. Maar wie hij werkelijk was?Op 31 augustus 1888 wordt Mary Ann Nichols vermoord gevonden in Whitechapel. Haar dood wordt het begin van een reeks moorden die Londen in haar greep houdt en een onbekende dader verandert in een wereldwijd beruchte naam.In deze aflevering duiken we in het Victoriaanse Londen waarin Jack the Ripper kon toeslaan: de armoede van Whitechapel,
#77. 24 augustus - De plundering van Rome
Bijna 800 jaar lang was geen vijandelijk leger Rome binnengedrongen. Tot 24 augustus 410.Die dag trekken de Goten onder leiding van Alarik de Eeuwige Stad binnen en wordt Rome drie dagen lang geplunderd. Voor tijdgenoten is de schok enorm: hoe kan de stad die de wereld heeft veroverd nu zélf worden veroverd?Wat is er in 410 aan de hand? Wie is Alarik, waarom staat hij voor de poorten van Rome en w
#76. 17 augustus - Frederik de Grote: de oorlogvoerende fluitspeler
Hij hield van filosofie, speelde fluit en correspondeerde met Voltaire. Tegelijkertijd was hij een briljant militair leider die van Pruisen een Europese grootmacht maakte. En dan was er ook nog zijn opmerkelijke bemoeienis met de aardappel.Op 17 augustus 1786 sterft Frederik de Grote. In deze aflevering duiken we in het leven van een koning vol tegenstrijdigheden: verlicht denker én absoluut vorst
#75. 10 augustus - De Beeldenstorm begint
Op 10 augustus 1566 begint bij Steenvoorde een golf van vernielingen die de geschiedenis ingaat als de Beeldenstorm. Beelden worden van hun sokkels getrokken, altaren vernield en kerken beschadigd. Binnen korte tijd verspreidt de onrust zich door de Nederlanden.Maar waarom waren protestanten eigenlijk zo fel tegen katholieke beelden? Waarom kwamen duizenden mensen bijeen voor illegale hagenpreken?
#74. 3 augustus - Columbus vertrekt naar het westen
Op 3 augustus 1492 vertrekken de Santa María, de Pinta en de Niña vanuit Palos. Aan boord: Christoffel Columbus, overtuigd dat hij Azië kan bereiken door naar het westen te varen.Hij vergist zich.Niet omdat de aarde plat zou zijn – dat wisten geleerden in zijn tijd allang beter – maar omdat hij de afstand tot Azië ernstig onderschat. In plaats daarvan bereikt hij een werelddeel waarvan Europeanen
#73. 27 juli - Oorlog zonder vrede: de Koreaanse Oorlog
Op 27 juli 1953 wordt bij Panmunjom een wapenstilstand getekend die de gevechten in Korea stillegt. Maar vrede komt er niet. Er wordt geen vredesverdrag gesloten, Korea blijft verdeeld en de oorlog eindigt technisch gezien nooit echt.In deze aflevering gaan we terug naar het einde van de Tweede Wereldoorlog, wanneer Korea wordt bevrijd van Japanse overheersing maar vrijwel meteen wordt opgedeeld i
#72. 20 juli - The Eagle has landed: de maanlanding
Op 20 juli 1969 landt Apollo 11 op de maan. Voor het eerst bereiken mensen een ander hemellichaam.Maar de maanlanding begint niet pas bij Neil Armstrongs beroemde voetstap. Ze begint in de Koude Oorlog, waarin de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie strijden om macht, prestige en de toekomst. Na Spoetnik en Joeri Gagarin wil president John F. Kennedy dat Amerika vóór het einde van de jaren zestig ee
#71. 13 juli - Julius Caesar: hij die te groot werd voor Rome
Op 13 juli 100 v.Chr. wordt in Rome Gaius Julius Caesar geboren, volgens de traditionele datering. Een jongen uit een oude patricische familie, met een naam die later bijna groter wordt dan Rome zelf.Maar Caesar wordt niet geboren als onaantastbare machthebber. Hij groeit op in een Republiek die al begint te kraken. Rome is uitgegroeid tot een wereldmacht, maar haar politieke instellingen zijn geb
#70. 6 juli - Frida Kahlo: de vrouw achter het icoon
Op 6 juli 1907 wordt in Coyoacán, toen nog een dorpse plek aan de rand van Mexico-Stad, Magdalena Carmen Frida Kahlo y Calderón geboren. De wereld zal haar leren kennen als Frida Kahlo.Vandaag is Frida een icoon: bloemen in het haar, felle kleuren, grote sieraden en een blik die niemand ontwijkt. Maar achter dat herkenbare beeld zit een veel complexer leven. Frida groeit op in de Casa Azul, krijgt
#69. 29 juni - Het Paar van Weerdinge wordt gevonden
Op 29 juni 1904 stuit veenarbeider Hilbrand Gringhuis tijdens het turfsteken in het Weerdingerveen op een bijzondere vondst: twee lichamen, donker en leerachtig, uitzonderlijk goed bewaard door het veen.Ze worden bekend als het Paar van Weerdinge. Lange tijd denkt men dat het om een man en een vrouw gaat, misschien zelfs een prehistorisch echtpaar. Maar later onderzoek maakt dat beeld ingewikkelde
#68. 22 juni - Galileo Galilei buigt voor Rome
Op 22 juni 1633 moet Galileo Galilei in Rome zijn ideeën herroepen. De man die de telescoop op de hemel richtte, wordt door de Inquisitie gedwongen afstand te nemen van het idee dat de aarde om de zon draait.Maar de zaak-Galileo is ingewikkelder dan het bekende beeld van wetenschap tegenover geloof. Het conflict draait vooral om gezag: wie mag bepalen hoe de Bijbel wordt uitgelegd, hoeveel ruimte
#67. 15 juni - Magna Carta: middeleeuwse wereldgeschiedenis
Op 15 juni 1215 bezegelt koning Jan zonder Land de Magna Carta, een document dat later zou uitgroeien tot een van de beroemdste teksten uit de geschiedenis.Maar in 1215 is het geen feestelijke geboorte van de democratie. Het is een noodoplossing in een politieke crisis. Jan heeft gebieden in Frankrijk verloren, zijn baronnen zwaar belast, ruzie gemaakt met de kerk en zoveel wantrouwen opgebouwd da
#66. 8 juni - Laki: de vergeten vulkaanramp
Op 8 juni 1783 begint op IJsland een van de meest ingrijpende vulkaanuitbarstingen uit de historische tijd: Laki.De aarde scheurt open in het zuiden van het eiland. Maandenlang komen lava, as en vooral giftige gassen vrij. Niet de lava, maar de nevel en neerslag worden het dodelijkst: gras raakt vergiftigd, vee sterft massaal en IJsland belandt in een hongersnood die bekend wordt als de Móðuharðin
#65. 1 juni - Marilyn Monroe: ambitieus en onbegrepen
Op 1 juni 1926 wordt Norma Jeane Mortenson geboren, de vrouw die de wereld later zal kennen als Marilyn Monroe.In deze aflevering duiken we in het leven achter het icoon. Van haar onrustige jeugd in pleeggezinnen en tehuizen tot haar ontdekking als model, haar doorbraak in Hollywood en haar gevecht om serieus genomen te worden als actrice.Marilyn Monroe werd een van de beroemdste vrouwen van de tw
#64. 25 mei - Oscar Wilde: veroordeeld om wie hij liefhad
Op 25 mei 1895 wordt Oscar Wilde veroordeeld tot twee jaar gevangenisstraf met dwangarbeid. Niet voor geweld, niet voor diefstal, maar omdat hij relaties had met mannen.In deze aflevering duiken we in het leven van Wilde: zijn jeugd in Dublin, zijn opkomst als briljante schrijver en societyfiguur, zijn verhouding met Lord Alfred Douglas, de rechtszaken die hem ten val brengen en de Victoriaanse mo
#63. 18 mei - De Slag bij Iconium
Op 18 mei 1190 komt het leger van Frederik Barbarossa aan bij Iconium, het huidige Konya in Turkije. De Duitse keizer is onderweg naar Jeruzalem, dat enkele jaren eerder door Saladin is veroverd.Maar de route over land blijkt loodzwaar. Het kruisvaardersleger is uitgeput, de voorraden raken op en Iconium wordt ineens veel meer dan een stad onderweg.In deze aflevering duiken we in de Derde Kruistoc
#62. 11 mei - De arrestatie van Adolf Eichmann
Op 11 mei 1960 wordt Adolf Eichmann opgepakt in een buitenwijk van Buenos Aires. Eichmann was een van de sleutelfiguren in de uitvoering van de Holocaust. Hij stond niet bekend als kampcommandant of militair leider, maar als organisator: de man van deportaties, treinen, schema’s en aantallen.In deze aflevering duiken we in zijn rol binnen het naziregime, hoe hij in Argentinië terechtkwam, hoe de M
#61. 4 mei - Audrey Hepburn: een wereldster op alle vlakken
Op 4 mei 1929 wordt Audrey Hepburn geboren. Later zal ze uitgroeien tot een van de grootste filmiconen van de twintigste eeuw, maar haar verhaal begint niet in Hollywood.Het begint in Europa, in een familie met Nederlandse adellijke wortels en banden met het fascisme, een afwezige vader en uiteindelijk de Tweede Wereldoorlog. Audrey groeit deels op in Arnhem en maakt de bezetting en de daarbij hor
#60. 27 april - Magellaan: de man die ons de wereld gaf
Op 27 april 1521 sterft Ferdinand Magellaan op het eiland Mactan in de Filipijnen. Niet in Europa, niet op zee, maar aan de andere kant van de wereld — midden in een conflict met lokale krijgers.Zijn naam is onlosmakelijk verbonden met een van de grootste ondernemingen uit de geschiedenis: de eerste poging om de wereld rond te varen.In deze aflevering volgen we zijn reis vanaf Portugal, via Spanje
#59. 20 april - Oliver Cromwell grijpt de macht in Engeland
Op 20 april 1653 ontbindt Oliver Cromwell het Engelse parlement: een gebeurtenis die laat zien hoe complex en tegenstrijdig revoluties kunnen zijn.In deze aflevering duiken we in een periode waarin Engeland alles op z’n kop zet. Eeuwenlang werd het land geregeerd door koningen, die hun macht ontleenden aan God. Maar onder Charles I komt dat systeem onder druk te staan. Spanningen met het parlement
#58. 13 april- Thomas Jefferson: vader van de Verenigde Staten
LET OP: er zit een lichte galm in deze aflevering, dit omdat de podcast op een andere plek is opgenomen. Excuses mocht het je storen.-----Op 13 april 1743 wordt Thomas Jefferson geboren in Virginia. Hij groeit op in een wereld waarin vrijheid en ongelijkheid naast elkaar bestaan: een samenleving gebouwd op idealen, maar ook op slavernij.In deze aflevering volgen we Jefferson van zijn jeugd op een
#57. 6 april - De eerste moderne Olympische Spelen
Op 6 april 1896 beginnen in Athene de eerste moderne Olympische Spelen. Wat start als een bescheiden evenement met 241 atleten uit 13 landen, groeit uit tot een wereldwijd fenomeen dat miljarden mensen samenbrengt.Maar de oorsprong van deze Spelen ligt meer dan 2000 jaar terug, in het oude Olympia. Daar werden atletiekwedstrijden georganiseerd ter ere van Zeus, waarbij zelfs oorlogen tijdelijk wer
#56. 30 maart - Vincent van Gogh: van Zonnebloemen tot Zundert
Op 30 maart 1853 wordt in het Brabantse Zundert Vincent van Gogh geboren. Vandaag kennen we hem als een van de beroemdste schilders ter wereld, maar tijdens zijn leven is daar weinig van te merken.In deze aflevering volgen we zijn levensverhaal: van een zoekende jonge man die verschillende beroepen probeert, tot een kunstenaar die pas laat zijn roeping vindt. We duiken in zijn jaren in Nederland,
#55. 23 maart - Ridders op Malta
Op 23 maart 1530 wordt het eiland Malta geschonken aan een ridderorde: de Johanniters. Op het eerste gezicht een opmerkelijke beslissing — waarom geef je een strategisch eiland aan een groep ridders zonder land?In deze aflevering gaan we terug naar de oorsprong van deze orde, die begint als een hospitaalorde voor pelgrims in Jeruzalem en uitgroeit tot een militaire macht van formaat. We volgen hun
#54. 16 maart - My Lai: bloedbad in de Vietnamoorlog
Op 16 maart 1968 trekken Amerikaanse soldaten het Vietnamese dorp My Lai binnen. Wat volgt, groeit uit tot een van de beruchtste oorlogsmisdaden van de Vietnamoorlog.Honderden ongewapende burgers – mannen, vrouwen en kinderen – worden gedood door militairen van het Amerikaanse leger. Lange tijd blijft het bloedbad verborgen voor de buitenwereld, tot journalisten en klokkenluiders het verhaal naar
#53. 9 maart - Barbie: een omstreden icoon
In 1959 verschijnt op een speelgoedbeurs in New York een pop die er totaal anders uitziet dan wat kinderen tot dan toe kennen. Geen baby om te verzorgen, maar een volwassen vrouw met een eigen garderobe, een eigen stijl en — in potentie — een eigen leven. Haar naam: Barbie.Wat begint als een opvallend stuk speelgoed groeit uit tot een wereldwijd cultureel fenomeen. Barbie wordt astronaut, dokter,
#52. 2 maart - Adrianus VI: de enige Nederlandse paus
Adrianus VI is een uitzondering in de pauselijke geschiedenis. Geboren als Adrianus Floriszoon Boeyens in Utrecht groeit hij uit tot theoloog, docent en adviseur van keizer Karel V. In 1522 wordt hij, tegen de verwachtingen in, gekozen tot paus.Hij treft een kerk in crisis. De kritiek van Maarten Luther verspreidt zich snel door Europa, het vertrouwen in Rome staat onder druk en hervormingen zijn
#51. 23 februari - De Slag om de Alamo
Op 23 februari 1836 omsingelt het Mexicaanse leger onder generaal Santa Anna de Alamo in San Antonio de Béxar. Binnen bevinden zich Texaanse opstandelingen — onder hen namen die later legendarisch worden.Dertien dagen lang houden ze stand. De uitkomst lijkt onvermijdelijk, maar de betekenis van de slag groeit juist ná de val van de missie.Dit is een verhaal over kolonisatie en immigratie. In deze
#50. 16 februari - De grafkamer van Toetanchamon wordt geopend
Toetanchamon regeert nog geen tien jaar over Egypte wanneer hij rond 1323 v.Chr. sterft. Hij is jong, zijn regering is kort en zijn naam lijkt aanvankelijk geen blijvende indruk achter te laten op de geschiedenis.Totdat, ruim drieduizend jaar later, een graf in de Vallei der Koningen vrijwel intact wordt teruggevonden.In deze aflevering reconstrueren we het leven van de jonge farao: de religieuze
#49. 9 februari - Aletta Jacobs, de vrouw die alles veranderde
Op 9 februari 1854 wordt Aletta Jacobs geboren in het Groningse Sappemeer. Een meisje in een tijd waarin vrouwen geen universiteit mogen bezoeken, geen arts kunnen worden en geen stemrecht hebben. Op papier lijkt haar toekomst vast te liggen... en juist daar begint haar verhaal.In deze aflevering volgen we hoe Aletta Jacobs zich, tegen de vanzelfsprekendheden van haar tijd in, een weg baant naar k
#48. 2 februari - De nazi's verliezen de Slag om Stalingrad
Tussen de zomer van 1942 en februari 1943 verandert Stalingrad in het zwaartepunt van de Tweede Wereldoorlog. Wat bedoeld was als een snelle Duitse overwinning aan de Wolga mondt uit in een maandenlange uitputtingsslag, waarin geen van beide partijen zich nog kan terugtrekken zonder gezichtsverlies.In deze aflevering duiken we in de Slag om Stalingrad: waarom Hitler deze stad koste wat kost wilde
#47. 26 januari - De stichting van Sydney
Wat gebeurde er écht toen de Britse Union Jack werd gehesen aan de oevers van Port Jackson? Voor de Britten was het een nieuwe kolonie, een oplossing voor overvolle gevangenissen. Voor de Eora, Gadigal en andere Aboriginal-groepen was het het begin van verlies van land, ziekte en verdringing.🎧 Dus luister nu en ontdek de geschiedenis achter een beladen datum.
#46. 19 januari - De Bataafse Republiek ontstaat
In deze aflevering duiken we in de Bataafse Republiek: een korte, vaak vergeten periode in de Nederlandse geschiedenis, maar een die enorme gevolgen had.In 1795 vlucht stadhouder Willem V naar Engeland en roepen revolutionairen — met steun van Frankrijk — de Bataafse Republiek uit. Frankrijk is niet alleen bondgenoot, maar ook machtsfactor. De Bataafse Republiek balanceert voortdurend tussen hervo
#45. 12 januari - Agatha Christie: bestverkopende auteur ooit
Agatha Christie overleed op 12 januari 1976.Ze liet een oeuvre achter dat miljoenen mensen kennen — maar een leven dat verrassend weinig wordt verteld.In deze aflevering kijken we niet alleen naar haar boeken, maar naar de vrouw erachter.Een vrouw die haar tijd scherp observeerde, die sociale rollen doorzag, en die begreep hoe dun de lijn is tussen vertrouwen en wantrouwen.Haar verhalen draaien ze
#44. 29 december - Het bloedbad van Wounded Knee
Op 29 december 1890 vindt bij Wounded Knee Creek in South Dakota een van de meest beruchte massaslachtingen uit de Amerikaanse geschiedenis plaats. Meer dan 250 Lakota Sioux — naar schatting zelfs meer dan 300 — worden gedood door het Amerikaanse leger. Meer dan de helft van hen is vrouw of kind.In deze aflevering reconstrueren we hoe het zover kon komen. We kijken naar de systematische vernietigi
#43. 22 december - De afgelaste executie van Dostojevksi
Op 22 december 1849 staat een 28-jarige schrijver op een plein in Sint-Petersburg. Geblinddoekt. Voor een vuurpeloton. Hij is ervan overtuigd dat hij gaat sterven.Die man is Fjodor Dostojevski.In deze aflevering vertellen we het verhaal van zijn bijna-executie en hoe deze ene winterochtend zijn leven, geloof en schrijverschap voorgoed veranderde.
#42. 15 december - Johannes Vermeer: meester van het licht
Op 15 december 1675, 350 jaar geleden, sterft Johannes Vermeer in Delft.43 jaar oud. Arm. Onbekend.In deze aflevering vertellen we het verhaal van een schilder die langzaam werkte, bijna vergeten werd, en pas eeuwen later werd herkend als meester van het licht. Over stilte, schulden, een weduwe met elf kinderen — en schilderijen die de tijd overleefden, ook toen zijn naam verdween.Hoe hij werd her
#41. 8 december - De Decembermoorden
In deze aflevering nemen we je mee naar Paramaribo, 8 december 1982. Een nacht waarin vijftien journalisten, juristen, militairen en activisten werden weggevoerd naar Fort Zeelandia — en niet meer thuiskwamen.We vertellen hoe Suriname, nog maar zeven jaar onafhankelijk, terechtkwam in politieke chaos, hoe de macht van Desi Bouterse groeide, en hoe de spanningen opliepen tot de beruchte Decembermoo
#40. 1 december - Rosa Parks weigert op te staan in de bus
Op 1 december 1955 verandert een eenvoudige busrit in Montgomery, Alabama de loop van de Amerikaanse geschiedenis. Rosa Parks, 42 jaar oud, weigert haar zitplaats af te staan aan een witte passagier. Geen grote woorden, geen dramatisch gebaar, alleen de waardigheid en vastberadenheid van een zwarte vrouw in een gesegregeerd Amerika.In deze aflevering duiken we in het leven van Rosa Parks, de werel
#39. 24 november - Freddie Mercury blaast zijn laatste adem uit
Geboren als Farrokh Bulsara in Zanzibar, opgegroeid tussen culturen, tradities en muziek, vluchtte hij in 1964 met zijn familie naar Engeland. Daar veranderde hij niet alleen zijn naam — maar ook zijn lot.In deze aflevering hoor je hoe Freddie Mercury zichzelf opnieuw uitvond, hoe Queen ontstond, waarom “Bohemian Rhapsody” bijna níét werd uitgebracht, hoe hij worstelde met identiteit, liefde en ge
#38. 17 november - Elizabeth I bestijgt te troon
ALLEREERST:Het geluid van deze aflevering is van mindere kwaliteit dan je van ons gewend bent. Excuses daarvoor. De gemiddelde luisteraar zal er nauwelijks iets van merken, maar geluidspuristen zullen het zeker doorhebben. We trekken na wat er gebeurd is. Nogmaals: sorry.Wie er de humor van inziet, hoort met een beetje overtuigingskracht de kwaliteit van weleer, alsof Juliana een toespraak via de
#37. 10 november - Nieuw-Amsterdam wordt definitief New York
Tien jaar na de Engelse verovering wordt het verlies van Nieuw-Amsterdam officieel bekrachtigd in het Verdrag van Westminster. Wat ooit begon als een Nederlandse handelspost, wordt definitief Engels bezit: New York.In deze aflevering hoor je hoe dit moment niet alleen het einde markeerde van de Nederlandse invloed in Noord-Amerika, maar... toch ook weer niet.
#36. 3 november - Laika: het eerste wezen in de ruimte
Op 3 november 1957 werd een kleine straathond uit Moskou de eerste levende reiziger in de ruimte. Haar naam was Laika.De Sovjet-Unie wilde bewijzen dat leven buiten de aarde mogelijk was — en dat zij de ruimtewedloop zouden winnen.Laika ging de ruimte in, maar overleefde het niet. In deze aflevering hoor je over de wetenschap achter de missie, over de ingenieurs die spijt kregen en over hoe een st
#35. 27 oktober - James Cooke: de man die ons de wereld gaf
Op 27 oktober 1728 werd James Cook geboren, in een klein Engels dorp waar de zee altijd hoorbaar was.Hij zou uitgroeien tot de grootste zeevaarder van zijn tijd — de man die Nieuw-Zeeland en Australië op de kaart zette, de Stille Oceaan doorkruiste en grenzen verlegde die eeuwenlang als ondoordringbaar golden.In deze aflevering hoor je hoe Cook uitgroeide van boerenzoon tot briljant navigator, hoe
#34. 20 oktober - De val van Khadaffi
Op 20 oktober 2011 komt er een einde aan een van de langst regerende dictators van de moderne tijd: Muammar Khadaffi.Na maanden van opstand, burgeroorlog en NAVO-bombardementen wordt hij in zijn geboortestad Sirte omsingeld door rebellen. Daar, in een stoffige afvoerbuis, eindigt een regime dat meer dan vier decennia standhield.In deze aflevering hoor je hoe Libië ten onder ging aan dezelfde krach
#33. 13 oktober - De vliegramp die tot kannibalisme dwong
Op 13 oktober 1972 stort een Uruguayaans vliegtuig neer in de Andes, onderweg naar Chili.Aan boord: een rugbyteam, hun familie en vrienden.Van de 45 passagiers overleven er 33 de crash. Maar dan begint de echte strijd pas. Die tegen de kou, tegen de bergen, en tegen hun eigen geweten.In deze aflevering hoor je hoe 16 van hen het uiteindelijk wisten te overleven na 72 dagen in de bevroren wildernis
#32. 6 oktober - De Moulin Rouge opent zijn deuren
In deze aflevering reizen we naar Parijs aan het eind van de 19e eeuw: een stad vol licht, verlangens en tegenstellingen.Aan de voet van de Sacré-Cœur opent een opvallend rood windmolenhuis zijn deuren: de Moulin Rouge.We vertellen het verhaal van de oprichters Oller en Zidler, de eerste cancan-danseressen, en de kunstenaar Toulouse-Lautrec, die met zijn affiches het Parijse nachtleven vereeuwigde
#31. 29 september - Het Bloedbad van Babi Jar
29 september 1941. In Babi Jar, een ravijn bij Kiev, voltrok zich een tragedie die de wereld niet mag vergeten. In slechts twee dagen tijd vermoordden Duitse troepen meer dan 33.000 Joden.Maar even huiveringwekkend als het bloedbad zelf, was het decennialange zwijgen erna. De Sovjetautoriteiten negeerden de massamoord, terwijl dichters, schrijvers en componisten alles op alles zetten om de stilte
#30. 22 september - 'Friends' komt op tv
Een lesje sitcomgeschiedenis in vogelvlucht! Op 22 september 1994 ging in de Verenigde Staten een nieuwe comedyserie van start: Friends. Niemand vermoedde toen dat deze show niet alleen tien seizoenen lang miljoenen kijkers zou boeien, maar ook het gezicht zou worden van de jaren ’90.Maar om te begrijpen waarom Friends zo’n fenomeen werd, moeten we terug naar de oorsprong van de sitcom zelf. Van d
#29. 15 september - Marco Polo: de man die Azië naar Europa bracht
Hij vertrok als jonge Venetiaan richting het onbekende Oosten – en keerde jaren later terug met verhalen die Europa zouden verbazen. Marco Polo reisde naar het hof van de machtige Kublai Khan en beschreef een wereld die voor zijn tijdgenoten haast mythisch leek.Maar wie was Marco Polo werkelijk? Een ontdekkingsreiziger, een handelaar, of misschien wel een meesterlijke verhalenverteller? Zijn memoi
#28. 8 september - Richard Leeuwenhart: de man en de mythe
Hij was een koning die nauwelijks in zijn eigen rijk verbleef, maar wiens naam tot ver buiten de grenzen gevreesd én bewonderd werd: Richard Leeuwenhart. Een heerser die meer thuis was op het slagveld dan in een paleis, en die de geschiedenis inging als de ultieme ridder-koning.In deze aflevering van Vandaag in de Geschiedenis duiken we in het bewogen leven van Richard I van Engeland: zijn jeugd v
#27. 1 september - Duitsland valt Polen binnen: de start van WO II
Iedereen weet: op 1 september 1939 begint de Tweede Wereldoorlog met de inval in Polen. Maar wisten de Polen zelf wat hen te wachten stond? En waarom keken Frankrijk en Groot-Brittannië in eerste instantie vooral toe, terwijl ze hun hulp aan Polen hadden toegezegd?In deze aflevering van Vandaag in de Geschiedenis ontdek je hoe die dag écht verliep: vol misleiding, propaganda en een aanval die de w
#26. 25 augustus - New Orleans: stad van piraten en voodoo
New Orleans is een stad als geen ander. Bekend om jazz, Mardi Gras en de Cajun en Creoolse keuken. Maar achter de feestelijke façade schuilen ook verhalen over slavernij, rampen, voodoo en piraterij. Vandaag in de Geschiedenis, op 25 augustus 1718, wordt de stad gesticht.In deze aflevering nemen we je dus mee naar het hart van Louisiana. We ontdekken hoe New Orleans uitgroeide tot een smeltkroes v
#25. 18 augustus - Dzjengis Khan: de machtigste heerser aller tijden
18 augustus 1227 markeert de dag waarop Dzjengis Khan overleed, de man die van de Mongoolse steppen het grootste aaneengesloten wereldrijk ooit wist te bewerkstelligen. Zijn invloed reikte verder dan oorlog: hij organiseerde handel, stimuleerde culturele uitwisseling en legde wetten vast die eeuwenlang voelbaar zouden blijven.Vandaag in de Geschiedenis vertelt het verhaal van Dzjengis Khan: van zi
#24. 11 augustus - Alcatraz: de beroemdste horrorgevangenis
Op 11 augustus 1934 arriveerden de eerste gevangenen op een rots in de baai van San Francisco die berucht zou worden: Alcatraz. In deze aflevering duiken we in de geschiedenis van ‘The Rock’ – van zijn oorsprong als militaire gevangenis tot de jaren als zwaarst bewaakte penitentiaire inrichting van de VS.Hoe ontstond de reputatie dat ontsnappen onmogelijk was? Wie waren de bekendste gevangenen? En
#23. 4 augustus - De arrestatie van Anne Frank
Op 4 augustus 1944 valt de Duitse Sicherheitsdienst het Achterhuis aan de Prinsengracht binnen.Acht onderduikers worden gearresteerd. Onder hen een vijftienjarig meisje dat haar gedachten al die tijd in een dagboek heeft toevertrouwd: Anne Frank.In deze aflevering van Vandaag in de Geschiedenis hoor je hoe die dag verliep, wat er gebeurde tussen de inval en hun deportatie, en welke raadselen het v
#22. 28 juli - Het begin van WO I (de Eerste Wereldoorlog)
Op 28 juli 1914 verklaart Oostenrijk-Hongarije de oorlog aan Servië. Wat begint als een regionaal conflict, groeit razendsnel uit tot een wereldoorlog die de loop van de 20ste eeuw zal bepalen, vandaag de dag beter bekend als: de Eerste Wereldoorlog.Geen zwaarden en paarden meer, maar tanks, mitrailleurs en loopgraven. Dit is de oorlog waarin voor het eerst de volle kracht van de industrie wordt i
#21. 21 juli - Bloody Friday: bloed, bommen en Belfast
Op 21 juli 1972 ontploffen in nog geen anderhalf uur tijd meer dan twintig bommen in Belfast. De stad wordt een oorlogstoneel — met rook, paniek en sirenes die door de straten gieren.In deze aflevering van Vandaag in de Geschiedenis hoor je hoe deze ‘Bloody Friday’ een keerpunt werd in het Noord-Ierse conflict. Over de idealen van de IRA, de verwoestende tol onder burgers, en het militaire machtsv
#20. 14 juli - Liberté, Egalité, Fraternité: de Franse Revolutie
Het is 14 juli 1789. In Parijs valt de Bastille, een eeuwenoud fort, toen een gevangenis. Gewone burgers, gewapend met hooivorken en woede, nemen het op tegen het regime van de Franse koning dat al eeuwen onaantastbaar leek. Hoofden rollen, jarenlang ruiken de straten naar bloed.In deze aflevering van Vandaag in de Geschiedenis nemen we je mee naar het startschot van een revolutie die de wereld vo
#19. 7 juli - Jeanne d'Arc: de tiener die Frankrijk veranderde
Op 7 juli 1456, vijfentwintig jaar na haar dood op de brandstapel, wordt Jeanne d’Arc alsnog in ere hersteld. Het boerenmeisje dat stemmen hoorde, legers aanvoerde en de loop van de Franse geschiedenis veranderde, krijgt eindelijk haar eerherstel.In deze aflevering van Vandaag in de Geschiedenis hoor je hoe een tiener zonder opleiding het vertrouwen van koningen won, hoe de kerk haar als ketter ve
#18. 30 juni - Hitlers zuivering: de Nacht van de Lange Messen
Op 30 juni 1934 zet Adolf Hitler een dodelijke machtsgreep in gang die zijn positie voor altijd zal verstevigen. Onder het mom van een dreigende staatsgreep zuivert hij zijn eigen partij, de NSDAP, en laat hij oude strijdmakkers die hem aan de macht hielpen één voor één oppakken, wegvoeren of executeren.Het is een actie die het ware gezicht van Hitlers regime onthult: meedogenloos, berekenend, en
#17. 23 juni - De liefdesbaby van Cleopatra en Caesar
Op 23 juni 47 voor Christus komt in Alexandrië een jongen ter wereld die zijn bestaan te danken heeft aan de beroemdste liefdesaffaire van de oudheid. Zijn naam: Caesarion. Zoon van Cleopatra, koningin van Egypte, en Julius Caesar, de machtigste man van Rome.Als kind van twee werelden groeit hij op met een koninklijke toekomst – maar ook met een levensgevaarlijk etiket. In zijn aderen stroomt niet
#16. 16 juni - Tupac Shakur: Rapper, rebel, revolutionair
Op 16 juni 1971 wordt Tupac Amaru Shakur geboren – rapper, dichter, activist, icoon. In deze aflevering van Vandaag in de Geschiedenis duiken we in het leven en de dood van een van de invloedrijkste artiesten van de 20e eeuw.Van zijn poëtische teksten en rauwe maatschappijkritiek tot de bendeoorlogen, de gevangenis en zijn mysterieuze dood in 1996. Wie was de man achter de mythe? En waarom blijft
#15. 9 juni - Nero: de val van een krankzinnige keizer
Op 9 juni 68 na Christus stierf keizer Nero — de man die naar verluidt een lier tokkelde terwijl Rome in vlammen opging. Zijn naam werd een synoniem voor waanzin, wreedheid en absolute macht.In deze aflevering van Vandaag in de Geschiedenis duiken we in het theatrale leven van een keizer die liever optrad dan regeerde. Een man die zijn moeder en broer liet vermoorden, zijn zwangere vrouw doodschop
#14. 2 juni - Queen Elizabeth wordt gekroond
Nog nooit zat een koningin zó lang op de troon - waar dan ook ter wereld - als deze bazin der bazinnen: Queen Elizabeth. Ter ere van haar keren we in Vandaag in de Geschiedenis terug naar 2 juni 1953, een datum die met gouden letters in de boeken geschreven staat.Want terwijl prinses Elizabeth nog maar tien jaar oud is, voltrekt zich een drama binnen de Britse monarchie: haar oom Edward doet afsta
#13. 26 mei - Europa krijgt haar eigen vlag
Twaalf sterren op een blauw vlak: de vlag van Europa. Wie kent ’m niet? Op 26 mei 1986 werd hij officieel omarmd door de Europese Gemeenschap, een verbond van toen elf staten. Maar waar komen die twaalf sterren dan vandaan? En waarom is de vlag blauw?In deze aflevering van Vandaag in de Geschiedenis staan we stil bij dat stukje stof dat ook jóuw vlag is, of je dat nou wilt of niet. Kijk maar op je
#12. 19 mei - De onthoofding van Anne Boleyn
Dit is het verhaal van de vrouw die de loop van de Engelse geschiedenis voorgoed veranderde. Koningin Anne Boleyn was de aanleiding voor het ontstaan van een nieuwe kerk, die tot op de dag van vandaag wordt geleid door de Britse monarch. En ze schonk de wereld een van de machtigste troonopvolgers die Engeland ooit kende.Maar op 19 mei 1536 wordt Anne onthoofd, op het binnenplein van de Tower of Lo
#11. 12 mei - Florence Nightingale: engel en oorlogsheld
Op 12 mei 1820 werd Florence Nightingale geboren — de vrouw die met haar lamp door de kille ziekenhuisgangen van de Krimoorlog liep, en die in haar eentje de moderne verpleegkunde uitvond.In deze aflevering van Vandaag in de Geschiedenis staat het verhaal van Nightingales stille revolutie plaats: hoe ze als welgestelde Britse vrouw de frontlinies opzocht, hoe ze vocht tegen de verschrikkingen van
#10. 5 mei - Bevrijdingsdag: dag van vrede én chaos
Op 5 mei 1945 capituleert de Duitse bezetter: Nederland is bevrijd. Of toch niet helemaal?In deze aflevering van Vandaag in de Geschiedenis staan we stil bij de bevrijding van Nederland — een moment dat vaak met hoofdletters in de geschiedenisboeken staat, maar in werkelijkheid chaotisch, ongelijk en verwarrend verliep.Want terwijl er in Midden-Nederland nog werd onderhandeld over vrede, was het z
#9. 28 april - De executie van Benito Mussolini
Op 28 april 1945 vond de Italiaanse dictator Benito Mussolini een roemloos en macaber einde: hij werd geëxecuteerd door partizanen en zijn lichaam werd vervolgens ondersteboven opgehangen op een plein in Milaan — uitgejouwd en bespuugd door het volk dat hij ooit in zijn greep hield.In deze aflevering van Vandaag in de Geschiedenis volgen we zijn duizelingwekkende val: van de man die Italië meesleu
#8. 21 april - De stad Rome wordt opgericht
Op 21 april 753 voor Christus werd de stad Rome gesticht door Romulus, na een bloedige broedermoord op zijn broer Remus. Althans, dat is wat de overlevering ons vertelt.In deze aflevering van Vandaag in de Geschiedenis duiken we in het bloedstollende begin van Rome: van de legendarische broeders tot een bruisend wereldrijk. Wat is feit, wat is mythe? We ontrafelen het ontstaan van de stad, van de
#7. 14 april - De nacht dat de Titanic zinkt
Het grootste schip ter wereld. Een ingenieurswonder, een drijvend paleis – en zogenaamd onzinkbaar. Maar in de ijskoude nacht van 14 op 15 april 1912, sloeg het noodlot toe. De Titanic raakte een ijsberg, brak doormidden en verdween in de donkere diepte van de Atlantische Oceaan. Meer dan 1500 mensen vonden de dood.In deze aflevering reconstrueren we die noodlottige nacht. Wie zaten er aan boord?
#6. 7 april - De (vergeten) Slag bij Shiloh
Op 6 april 1862 barstte de tot dan toe bloedigste veldslag van de Amerikaanse Burgeroorlog los. Meer dan 20.000 soldaten vonden de dood of raakten gewond in een conflict dat zelfs doorgewinterde strijders sprakeloos maakte. Maar wat deze Slag bij Shiloh écht uitzonderlijk maakt, is niet alleen het brute geweld. In het donker, tussen het gekreun van gewonden en de stank van bloed, verscheen er iets
