Snodelike Saken
True crime meets middeleeuwen. Tweewekelijks bespreken Sander en Femke middeleeuwse misdaad mysteries. Vermoorde graven, taveerne ruzies gone wrong, omgelegde koningen en magie complotten: ook in de middeleeuwen zijn er mensen die het criminele pad bewandelen. Wij duiken in de bronnen van zowel roemruchte zaken van de elite als misdadige misstappen van het gewone volk en reconstrueren de zaak van crime scene tot vonnis.
Afleveringen
#91: Valse Olaf
Het is zomer in het jaar 1402 en we zijn in de stad Gdansk, in het hedendaagse Polen. We staan in de haven onder de beroemde, 30 meter hoge kraanpoort en we zijn deel van een enthousiaste menigte. Voor ons ontvouwt zich een schouwspel dat zelfs in deze wereldstad uiterst zeldzaam is, Olaf Haakonson, de koning van Noorwegen en Denemarken keert na een verblijf in de stad terug naar zijn koninkrijken
#90: Juliane de Fontevrault
Het is begin februari 1119 en het is een koude ochtend in Breteuil, Normandië. Het kasteel van Breteuil wordt op dat moment al enige tijd belegerd door koning Hendrik I, de koning van Engeland. De belegerde in Breteuil, de persoon op wie Hendrik het heeft gemunt, is zijn bloedeigen dochter, Juliane.VoetnotenMeer weten over Juliane de Fontevault?- Warren Hollister, C. Henry I. London: Yale Universi
#89: Roofridder
Het is 1201 en we zijn in het kasteel aan de Engels-Schotse grens. Rond de grote tafel in het midden van de zaal zitten ruw uitziende mannen. Ze praten luid, lachen en voelen duidelijk de effecten van meerdere kannen wijn die leeg op en om de tafel staan. In een hoek van de zaal ligt de kasteelheer Robert en zijn vrouw Anabel. Ze zijn gebonden aan handen en voeten. Hun soldaten zijn dood of liggen
#88: De baarproef van Hans Spiess
Het is juli, hoogzomer, 1503 en we zijn in Ettiswil, een dorp in het kanton Luzern. Na lange tijd zich niet als een goede echtgenoot gedragen te hebben, hebben de heren van Luzern Hans Spiess opgedragen beter voor zijn vrouw Margret te zorgen. Hij belooft beter zijn best te doen en spendeert de avond en nacht met haar. De volgende ochtend vertrekt hij in alle vroegte. Wanneer de buren bij Margret
#87: uit de kluwen van de Baljuw
Wat verbindt een schipper uit Gent, een groep kooplieden uit Lissabon, een roofmoord in Haarlem en een schreeuwende ruzie in een herberg, met de twijfelachtige praktijken van Jan van Treslong, Baljuw van Rotterdam? Deze week behandelen we een zaak die in januari 1445 door het hof van Holland in Den Haag werd behandeld. Wat begint met een eenvoudige aanklacht van belediging wordt al snel gecomplice
#86: Gegokt en verloren
Het is begin 1409 en we zijn in Zelem, in het Kartuizer Sint-Jansbergklooster. Normaal een plaats van bezinning en absolute stilte. Toch zet het moment dat we nu gadeslaan een reeks gebeurtenissen in gang die ervoor zorgen dat het gedaan is met de rust in dit stille klooster. Vanuit het gebouw met de kamers voor de lekenbroeders zien we een man lopen. Hij is kaal, maar heeft een flinke baard en lo
#85: Dilemma van de Inquisiteur
Het is 1554 en we zijn in Cuenca, Spanje. Sánchez, een eenvoudige boer van middelbare leeftijd, weigert om te bidden voor het kruis of bij afbeeldingen van heiligen. Hij keert zich af van de passie van Christus en houdt vol dat diens dood een vergissing was. Hij weigert de biecht, de communie en ontkent de kracht van de doop. Hij zegt dat aflaten niks doen en hij ontkent de realiteit van de Heilig
#84: Koenraad van Utrecht
Het is 13 april 1099 en we zijn in Utrecht. Het is net Pasen geweest en bisschop Koenraad loopt in gedachten verzonken van de Mariakerk naar zijn bisschoppelijke woning. Hij heeft in de Mariakerk net mis voorgedragen. Thuis aangekomen gaat Koenraad over tot gebed, niet wetende dat dit de laatste minuten van zijn leven zullen zijn... VoetnotenMeer weten over de moord op bisschop Koenraad van Utrech
#83: Op de teentjes getrapt
Het is laat in de avond op 26 augustus 1379 en we zijn in Saint Nicholas Acon Lane in London. Op de stoep voor zijn residentie converseert Janus Imperial, een bankier uit Genua, met een groepje van zijn werknemers. Een onbeholpen Engelsman dringt zich dwars door het gezelschap heen en zet zijn voet bovenop één van de modieuze puntschoenen van Janus. Een woordenwisseling volgt, wapens worden getrok
#82: de naam is Eleanor
Het is zondag 6 december 1394 in Londen, om preciezer te zijn in Soper Lane. Zo tussen 20 en 21 uur bevindt zich een groepje stadswachten in deze duistere steeg om een oogje in het zeil te houden. Ze stoppen plotseling, wanneer ze verderop in het duister beweging zien en geluiden horen. Ze stevenen er op af: het is immers niet de bedoeling om je op dit uur buiten te begeven. Ter plaatse treffen ze
#81: de dodelijke horoscoop
Het is 28 juni 1441 en we bevinden ons in 'The King's Head,' een prestigieuze herberg in London. Eleanor Cobham, één der voornaamste edelvrouwen van het koninkrijk, geniet hier in voornaam gezelschap van een voortreffelijk diner. Halverwege deze avond vol prachtige muziek en stimulerende gesprekken slaat de sfeer om wanneer een boodschapper haar discreet een briefje toestopt. Eleanor o
#80: Mabilla van Bellême
Het is de nacht van 2 december 1082 en we zijn in het kasteel van Bures in Normandië. Het kasteel is een van de vele kastelen van Mabilla de Belleme en Roger de Montgomery, een vooraanstaand adelijk echtpaar. Mabilla stapt die avond moe, maar voldaan in haar bed. Maar de slaap zal niet lang niet duren. Plotseling wordt ze opgeschrikt door drie mannen in haar kamer. Nog voor ze om hulp kan schreeuw
#79: Elisabeth van Spalbeek
Het is april 1276 en we zijn in het kasteel van Vincennes. Er heerst een trieste stemming in het kasteel, want die ochtend, toen iemand van de hofhouding de kroonprins uit zijn bed wilde halen, bleek dat de 12 jarige Lodewijk niet meer leven was. Opmerkelijk nieuws ook, want de jongen was kerngezond. Is hier iets verdachts gaande en wat hebben visioenen van een bekende zieneres uit het bisdom Luik
#78: Moord in het Sultanaat van Delhi
Het is om en nabij het jaar 1385 en we bevinden ons in het Sultanaat van Delhi, in het hedendaagse India. Onder een brug over de rivier de Yamuna vindt men het stoffelijk overschot van een man. Iemand heeft zijn keel doorgesneden en zijn ontzielde lichaam van de brug geworpen. Malik al-din, politiechef van Delhi krijgt van zijn sultan, de machtige Firuz Shah, de opdracht om dit misdrijf op te loss
#77: Béla van Macsó. Een forensisch moordonderzoek
Het is midden november 1272 en we zijn aanwezig op het koninklijk hof op het Hazeneiland in Boedapest. Deze avond wordt de rust op het anders zo kalme hof ruw verstoord. Een heftige ruzie escaleert in een onverwachte lynchpartij. Bijna 750 jaar later wordt precies die lynchpartij het onderwerp van modern forensisch onderzoek.VoetnotenMeer weten over Béla van Macsó en het onderzoek?- Hajdu, T., N.
#76: De Man in de Loden Sarcofaag
Het is de zomer van 1981 en studenten van de Universiteit van Leicester zijn bezig met opgravingen bij een Benedictijner Priorij in St Bees, Cumbria. Onder wat vroeger het koor van de kerk was stuitten zij op een mysterieuze vondst: in een middeleeuwse grafkelder, voor het altaar, treffen zij man begraven in een loden sarcofaag… Wie was deze man? Hoe kwam hij om het leven? En waarom werd hij op de
#75: Het Leprozencomplot
Het is mei 1320 en we zijn in Toulouse, op een bijzondere plek: de leprozerie van Porte Arnaud-Bernard. Een behoorlijke groep mannen heeft zich hier in de grote zaal van het huis verzameld. Net hebben ze allemaal een eed afgelegd op een boek uit de kapel en beloofd aan niemand te onthullen van wat er zometeen besproken wordt. We zijn getuige van het uitrollen van een groots en gevaarlijk complot d
#74: De zoektocht naar Arent van Rilland
Het is 14 mei 1393, Hertog Albrecht van Beieren, Graaf van Holland en Zeeland, dicteert in Den Haag een belangrijk document aan zijn klerken. Het is een arrestatiebevel gericht aan ridder Hughe van Heenvliet, rentmeester Bewestenschelde, en aan de raden van Middelburg, Zierikzee en Reimerswaal. Een man genaamd Arent Janszoon van Rilland maakt, samen met zijn zoon en een bende handlangers, de water
#73: Catherine de Châteauneuf
Het is 29 november 1455 en we zijn in Montureux-le-Sec, in het kasteel van Montureux. Jacques de Haussonville, de kasteelheer, geniet bij het haardvuur van zijn diner. Hij is een beetje rozig van een lange dag jagen, maar zeer content. Hij kijkt nu al uit naar het dessert dat hem straks staat te wachten. Wist Jacques maar dat dat het laatste dessert zou zijn dat hij ooit zou eten...Het is 29 novem
#72: De Sophia Alberts Affaire
Het gaat al enige tijd niet goed met het gezin in het statige huis 'De Valck' aan de markt in Helmond. De dochter des huizes, Sophia, is een getroebleerd tienermeisje: ze is opstandig, steelt en heeft verkeerde vriendjes. Na een ernstige ruzie met haar ouders op 3 november blijkt zij spoorloos… Is het meisje weggelopen van huis of speelt hier meer?Voetnoten-Henk Roosenboom, Ontvoerd of gev
Zomerspecial: Boeken
In deze zomerspecial doen we het een beetje anders dan anders. Boeken staan centraal deze aflevering: welke verhalen inspireerden ons om studies over de middeleeuwen te gaan volgen, welke true crime boeken verbonden aan snodelike en misdadige zaken moet je echt lezen en welke middeleeuwse historische fictie mag niet op je nachtkastje ontbreken?In deze aflevering komt het allemaal langs: van koning
#70: Weert de dief!
We zijn in Kampen, 1469. Schoenmaker Henric Vriesken is nog maar net naar bed, als hij wordt overvallen in zijn huis. Henric. Terwijl het leven langzaam uit hem wegglijdt, beseft Henric nog net hoe de mannen over hem heen stappen en zijn woning in lopen, enthousiast over wat ze hier buit zullen maken…VoetnotenMeer weten over dieven in de late middeleeuwen? - Coomans, J. Dievenland. Amsterdam: De B
#69: Onbestemde passie
Het is een warme ochtend in oktober van 1394 en we zijn in de stad Manosque. Aan tafel zitten Johan Damoncii en zijn vrouw Margerita de Portu. Johan kijkt bedenkelijk naar het bord met stoofpot dat Margerita voor zijn neus heeft gezet. Hij proeft hier en daar wat amandelen maar de knoflook overheerst. De maaltijd valt hem zwaar, té zwaar lijkt het… Later op dezelfde ochtend valt Johan, terwijl hij
#68: Valse Boudewijn
Het is 1225 en in de bossen tussen Valencijn en Doornik is een mysterieuze vreemdeling actief die grote sommen geld uitdeelt. De geruchtenstroom komt snel op gang en verspreid zicht over de graafschappen Vlaanderen en Henegouwen. De man krijgt steeds meer volgers en bezegelt zelfs aktes. Zou het? Men lijkt er steeds zekerder van: de lang vermiste graaf Boudewijn is terug! Maar wat betekent dit?Voe
#67: De Humbercourt Ontvoering
Het is de ochtend van 13 december 1477 en we zijn in Hanswijk, een klein gehucht ten zuidoosten van Mechelen. Antoinette heeft de Onze-Lieve-Vrouwe kerk net verlaten wanneer ze omringd wordt door een groep booswichten. Omstanders zien hoe ze met tegenzin een wagen in wordt getrokken. Deze aflevering hebben we het over de spraakmakende ‘Humbercourt-ontvoering!’ Voetnoten:- Walter Prevenier, ‘Geforc
#66: De Kroon Roof
Het is de nacht van 21 op 22 februari, 1440 en we zijn in in het kasteel van Plintenburg. Drie personen begeven zich zo stil mogelijk door de kasteelgangen richting de schatkamer, waar ze met vijlen in de weer zijn om deze verzegelde ruimte in te komen. Na een succesvolle operatie verwijdert het drietal een zeer belangrijk object en verdwijnen ze de volgende ochtend, alsof er niets gebeurd is. Toc
#65: Heilig Bloed
Het is diep in de nacht van 28 op 29 Mei in het jaar 1242 en we zijn in de slaapzaal van het kasteel van Avignonet. Een harde dreun doet elf slapers abrupt ontwaken. Voor de deur van de zaal, die zij zorgvuldig vergrendeld hadden voor het slapen, staat iemand die met veel geweld probeert om toegang te verkrijgen. Harde klappen dreunen door de zware eikenhouten deur, het hout kraakt en iedereen hoo
#64: William Longespée
Het is 6 maart, 1226 en we zijn aanwezig bij een uitgebreid banket in Zuid Engeland. Onder de aanwezigen zijn verschillende toonaangevende figuren aanwezig, waaronder de graaf en gravin van Salisbury. Het lekkerste eten wordt voor hun neus gezet en het drinken vloeit rijkelijk - het is een gezellige avond. Maar die ochtend komt de graaf zijn slaapvertrekken niet uit. Wanneer gekeken wordt waar hij
#63: De Doughty Affaire
Het is 2 juli 1578, we bevinden ons aan de kust van de Atlantische Oceaan in een ruw en verlaten landschap. Hier, aan de rand van de bekende wereld, zien we een onverwacht tafereel: een tafel staat tussen de rotsen en het duingras. De tafel is keurig gedekt met tafelkleed, servies, kannen wijn, glaswerk en de restanten van wat overduidelijk een overdadig banket moet zijn geweest. Twee mannen gekle
#62: De man in de put
Regio Trondheim, Noorwegen. Op een rotsplateau dat boven de stad uit torent is een groep mensen aan het graven. Ze denken een eeuwenoude waterput te hebben gevonden. De put lijkt gevuld met niets anders dan een enorme laag stenen. Plots schrikt een van de mannen op. Wat hij vast wil pakken is niet de volgende steen, maar iets dat lijkt op een bot. Samen halen ze snel het restant van de omliggende
#61: de Vauderie van Arras
In het jaar 1460 in de omgeving van de Franse stad Arras zorgt een ondergrondse beweging van boze criminelen voor onrust. Deze lieden sluipen in het holst van de nacht hun huis uit, begeven zich heimelijk naar ontmoetingsplaatsen in het bos en doen hier dingen die het daglicht niet kunnen verdragen. In deze aflevering behandelen we het verhaal van nietsontziende en gedreven autoriteiten die een mi
#60: Eustaas de M.
Het is 24 augustus 1217 en we bevinden ons op een schip. Een groep mannen komt zwaar bewapend het ruim uit. Maar het zijn niet alleen de gebruikelijke wapens die ze dragen. Een van hen draagt ook een lans, met daarop een afgehakt bebloed hoofd bevestigd...
Voetnoten
Meer weten over Eustaas de Monnik en het literaire thema van de bedrieger?
- Burgess, G.S. Two Medieval Outlaws: Eustace the Monk and
#59: De Pashley Moord
Het is 13 maart 1327 en langs de weg nabij Coulsdon, Engeland, liggen de ontzielde lichamen van de 13-jarige Edmund de Pashley en zijn bediende, John Wallet. Ze zijn het slachtoffer geworden van een strijd om een erfenis waarvan de deelnemers elkaar bevechten voor de rechtbank maar ook geweld, diefstal en moord niet schuwen. En wat is de rol van de stiefmoeder van de jonge Edmund?
Voetnoten:
Meer
#58: De verdwijning van Martin Guerre
Het is 12 september 1560 en we zijn in Toulouse getuige van een rechtszaak. Voor de rechtbank staat een man die al lange tijd zijn uiterste best doet de rechters te overtuigen dat hij écht is wie hij zegt dat hij is. Hij is Martin Guerre, de man die in 1548 van de aardbodem verdween. Maar is het waar wat hij zegt?
Voetnoten
Meer weten over de verdwijning en terugkeer van Martin Guerre?
- Davis, N
#57: Hermine van Reims
Het is een koude winternacht in 1395 en we bevinden ons in de Franse stad Reims. Hier, in een kleine kamer in een pand grenzend aan de Val-des-Ecoliers priorij, woont Hermine. Ze is een arme weduwe van 48 jaar. Ze is niet alleen, zoals iedere nacht dringen helse demonen haar kamer binnen; ze mishandelen haar, jagen haar angst aan en proberen haar op indringende wijze te verleiden tot zondige activ
#56: De moordzaak Licoricia
Het is 1277 en we zijn in Winchester, Engeland. In de Shoemakers Street rent een meisje door de straat. Ze is in tranen, haar gezicht wit weggetrokken, alsof ze net iets verschrikkelijks heeft gezien. En dat is ook zo. Ze heet Bella, en zojuist heeft ze de ontzielde lichamen van haar eigen moeder Licoricia en haar dienster Alice aangetroffen op de vloer van haar moeders huis.
Voetnoten:
Meer weten
#55: Gif of Genen?
Het is vrijdag 22 juli, 1329, en Cangrande della Scala, de machtige heer van Verona, blaast zijn laatste adem uit. Nog geen drie dagen terug reed hij aan het hoofd van zijn zwaarbewapende ridders en soldaten, als overwinnaar, door de stadspoorten van Treviso. Kort na zijn intocht werd hij ziek: ernstige buikkrampen, knallende koppijn, misselijkheid en braken. De beste artsen van Italië schaarden z
#54: De Woolpit Kinderen
Het is hoogzomer, en we zijn in het plaatsje Woolpit. De inwoners van Woolpit zijn druk met de oogst in deze periode. Na een lange warme dag op de velden, begeven de dorpelingen zich langs de bundels van geoogste gewassen richting huis. Een beetje keuvelend wandelen ze, als ze plotseling iets opmerkelijks aantreffen tussen deze gewassen: twee kleine kinderen, een jongen en een meisje, verwilderd e
#53: EER
Het is 21 april 1566 en we bevinden ons in de zaal van het kasteel in Rignano, ten noorden van Rome. Hier ondervraagt Albano Rinalducci, commissaris van de Paus, een man genaamd Giacobo di Tito. De commissaris vraagt hem of hij weet waarom hij voor hem moet verschijnen. “Nee” antwoord Giacobo, hij heeft, zo stelt hij, geen idee. “Heb je kinderen en een vrouw?” is de volgende vraag. “Jazeker,” antw
#52: De Faliero Coup
We zijn in Venetië, in het Dogepaleis aan het San Marcoplein. Elke dag wordt dit gebouw door vele mensen bezocht. Maar hebben zij oog voor de portretten van de Doges van Venetië die in de Grote Zaal hangen, of specifieker: voor het portret van de 55ste Doge?
Op deze plek hangt een zeer bijzonder doek en een verwijzing naar een crimineel verleden. We bespreken de Faliero Coup.
Voetnoten
Meer leze
#51: Een eenzaam einde
Op een afgelegen plek in het bos nabij Rolfstorp in Zweden stuiten twee jonge kinderen op het stoffelijk overschot van een man in een ondiep graf. De plaatselijke autoriteiten storten zich op de zaak maar hebben bar weinig om mee te werken. Er is overduidelijk sprake van een moord maar ondanks de goede staat van het lichaam blijft de identiteit van het slachtoffer onzeker: een echte cold-case uit
#50: Dagboek van een Moord
Het is 2 maart 1127 en we bevinden ons in de Sint-Donaaskerk in Brugge, Vlaanderen. De graaf van Vlaanderen, Karel de Goede, deelt er die ochtend al biddend aalmoezen uit. Het zal zijn laatste ochtend zijn, want in deze weerloze positie wordt Karel door een groep mannen koelbloedig doodgestoken.
Met de moord op Karel de Goede is de misdadigheid in Vlaanderen alleen nog niet afgelopen. Gelukkig he
#49: Het Hoofdpijn Dossier
Het is februari 1409, onder vurig protest van een jonge vrouw verlaat een lange stoet mannen het erf van één van de meest prestigieuze herbergen aan de Oudegracht in Utrecht. In hun armen dragen ze grote pakketten, acht stuks in het totaal. Deze pakketten zijn gevuld met ruwe Engelse wol en ze zijn goed voor een fortuin van 600 gouden Engelse Nobelen! Maar was hier sprake van diefstal, een gerecht
#48: De koninklijke kraak
Begin mei 1303, het is avond en we zijn op het terrein van abdij van Westminster, vlakbij de stad Londen. Terwijl vanuit de abdij het gezang van de Benedictijnse monniken klinkt, hoor je buiten de abdijkapel, in de omgeving van de begraafplaats getik en geschraap...
Voetnoten
Meer weten over Richard of Pudlicott en deze magistrale overval?
- Doherty, P. The Great Crown Jewels Robbery of 1303: the
#47: De Affaires Beler & Willoughby
We gaan naar England, tussen de jaren 1326 en 1332 worden de Midlands geteisterd door talloze gewelddadige bendes. Onder luisterrijke namen zoals ‘De Folville Broeders,’ ‘De Sauvage Bende’ en ‘De Gebroeders Coterel’ maken jonge delinquenten zich schuldig aan inbraken, afpersingen, ontvoeringen en moorden. Zelfs de eerbiedwaardige rechters Roger Beler en Richard Willoughby waren niet veilig voor de
#46: De moord op Koningin Gertrudis
Het is maart en we zijn in Pest, Hongarije. Binnen in een groot gebouw zijn velen aanschouwers van enkele belangrijke gebeurtenissen.
Terwijl de Hongaarse koning Andras op campagne is in het buitenland, neemt zijn vrouw Gertrudis van Meranië de belangrijkste taken aan het hof waar, maar ze doet dit niet naar de zin van de Hongaarse adel.
Een van de Bans roept de koningin ter verantwoording. Ze la
#45: 'Wee je gebeente'
Het is de tweede helft van de twintigste eeuw. In het verlaten middeleeuwse dorpje Wharram Percy, in Yorkshire, Engeland, verrichten archeologen opgravingen bij een vijftiende-eeuwse hoeve. Onverwachts stuiten zij hier op een mysterieus raadsel: er worden menselijke resten gevonden; botten van meer dan één persoon worden uit de aarde geborgen. Breuken, sneden en tekenen van verbranding tonen aan d
#44: De Maffia monnik
Het is augustus 1337. We zijn in de abdij van Malmesbury, Engeland, waar het roerige tijden zijn. De abt en een van de belangrijkste broeders aan het hof worden beschuldigd van een misdaad. En niet zomaar een misdaad: de abdij heeft een schat ter waarde van zo’n 10.000 pond in het bezit, die niet aan de abdij toebehoort. Bovendien is deze schat onderdeel geweest van de goedgevulde oorlogskas van d
#43: Pijlsnel
Het is Augustus 1371 en in het Binnenhof in Den Haag wordt feest gevierd. Men viert de bruiloft van Eduard van Gelre en Catherina van Beieren. De feestelijkheden worden echter onderbroken wanneer Eduard in allerijl moet vertrekken. Korte tijd later treffen we hem op het slagveld bij de Slag bij Baesweiler. Hier neemt Eduard het samen met zijn bondgenoot Willem van Gulik op tegen Wenceslaus van Bra
#42: De Hamalandse Moordkwestie
Het is 5 oktober, 1016, wanneer een groep ruiters net vertrokken is vanaf de burcht Upladen. De ruiters begeleiden graaf Wichman van Vreden een stuk op de route terug naar huis. De reis lijkt voorspoedig van start te gaan, maar plotseling maakt een van de ruiters met zijn knecht zich los van de groep en snelt richting Wichman. Voor Wichman het doorheeft, wordt hij aangevallen en kort daarop laat h
#41: Moord op de Minnares
Eind januari 1450 kiest een jonge hoogzwangere vrouw ervoor 300 kilometer af te reizen richting Normandië, een risicovolle reis voor haar en haar ongeboren kind. Toch is de noodzaak om deze reis te maken voor de vrouw zo groot, dat het belang ervan zwaarder weegt. Het werkt in haar nadeel, want kort na aankomst bevalt ze van een kind dat helaas het levenslicht niet ziet. Enkelen dagen later wordt
#40: Wateringhe Affaire
Het is 3 mei 1473. Voor de kust van Vlaanderen dobberen twee schepen. Op de kleinste van de twee, een kogge uit Zierikzee, vindt een opmerkelijke interactie plaats. De Duitse kapitein van het tweede schip laat de kapitein van de kogge een plechtige eed zweren op de herkomst van zijn waren. Vervolgens laat hij zijn bemanning goederen uit het ruim roven. Hij rooft echter niet alles, alleen enkele pa
#39: De heiligen zwendel
In de maand mei van 1518 is iedereen in de rijksstad Fribourg in rep en roer. Er is een groot gerechtelijk onderzoek geweest naar twee inwoners van de stad. Op het oog gaat het om een normaal burgerlijk stel maar men fluistert dat ze zich schuldig hebben gemaakt aan oplichting. De vrouw speelt bovendien een rol in een veel groter bedrog, waarbij goddelijke voorzienigheid is geveinsd.
In zaak 39 b
#38: 'Quade Loen'
Het is 27 September 1480 en in de stad Naarden rent een man op volle snelheid, in zijn blootje door de straten. Wat bezielde deze man om in deze toestand, op een frisse septemberochtend, een dergelijke exercitie te ondernemen?
In zaak 38 bespreken we de zaak van “Quade Loen” een geweldpleger en aanrander die Holland in rep en roer bracht.
Het is 27 September 1480 en in de stad Naarden rent een man
#37: de Marisco zaak
We bevinden ons net buiten het koninklijk paleis van Westminster, in de nacht van 13 op 14 mei 1235. In het huis dat zich tegenover de hoofdingang van het paleis bevindt, voltrekt zich die nacht een koelbloedige moord. Een moord die een serie aan misdaden in gang zal zetten…
In zaak 37 bespreken we de deze moordzaak en het criminele pad van William de Marisco.
Voetnoten
Wil je meer weten over Will
#36: Een probleem uit de hel
Het is de nacht van 1 op 2 februari in het jaar 1377, in Romagna. We staan buiten de stad Cesena en het is duidelijk dat wat er op dit moment gebeurt binnen de stadsmuren, niet goed is. Soldaten houden de stadspoorten gesloten en binnen klinkt gegil en geschreeuw. In deze aflevering contrasteren we de levens van twee huurlingen in het Italië van de veertiende eeuw; de eerste, een oorlogsmisdadiger
#35: Beestachtig Crimineel
Leiden, mei, 1595. We verzamelen ons op het plein voor het Gravensteen in Leiden. Iedereen loopt uit om de straf tegen een crimineel voltrokken te zien worden. De crimineel in kwestie is klein van stuk en de angst in zijn donkerbruine ogen verraad dat hij totaal niet begrijpt wat hem te gebeuren staat. Toch voelt hij aan alles dat het niet iets positiefs zal zijn... In zaak 35 vertellen we je alle
#34: De Cheshire Schutters
Op een zaterdagmiddag in september van 1397 loopt William Laken door Fleet Street in London. In alle drukte en geroezemoes heeft hij niet in de gaten dat hij door twee uiterst snode types gevolgd wordt, noch dat zijn laatste uur geslagen heeft... Wat volgt is een brutale moord, op klaarlichte dag, slecht twee kilometer verwijderd van waar koning Richard II zijn parlement bijeen heeft geroepen.
Voe
#33: Het Witte Schip
Middernacht, 25 november 1120. Een schip in een opvallende witte kleur is zojuist vertrokken vanuit de haven van Barfleur, richting Engeland. Het is behoorlijk gezellig aan boord. Misschien wel iets te gezellig, want door onoplettendheid vaart het schip plotseling tegen een van de rotsen die voor de Normandische kust liggen en het water stroomt naar binnen. Het duurt niet lang voor het schip begin
#32: Pertyelike Saken
Leiden, in de nacht van 19 op 20 januari 1481: de stadswachter Ripperts staat alleen op wacht op de stadsmuur tussen de Rijnlandse Poort en de Maretoren. Het is één der koudste winters in recente jaren; het land ligt onder een dik pak sneeuw, de waterwegen zijn bevroren en zelfs voor de kust op de Noordzee ligt ijs. Ripperts is daarom vooral bezig met het warme haardvuur dat op hem wacht als zijn
#31: De Kadaver Synode
Rome, januari 897. We zijn in de Sint-Jan van Lateranen Basiliek, waar we getuige zijn van een van de meest spraakmakende kerkelijke processen ooit. Paus Stefanus VI, de aanklager, houdt een tirade tegen de man die tegenover hem op een troon zit, de beklaagde. Zijn verdediging, een 18 jarige diaken stamelt vol angst af en toe een antwoord richting Stefanus VI.
Wat is er gaande in het proces dat de
#30: Uit den naet schieten
Het is 12 januari, 1489 en Christiaen van der Naet zit op het terras van de herberg ‘Sint-Joris’ in het Vlaamse Deinze. Onder het genot van een drankje en een goed gesprek proberen hij en zijn vrienden om de zorgen van de laatste tijd voor een ogenblik te vergeten. Dit moment van rust en afleiding is onze Christiaen echter niet gegund: vanuit een zolderraam van de herberg werpt een jonge dame de i
#29: De Cantilupe Moordzaak
Het is eind mei 1375 en we zijn op het platteland in Lincolnshire. Op de velden bij Grayingham wordt een lichaam van een man van rond de 30 jaar oud aangetroffen. Het lichaam is in verre staat van ontbinding, maar aan de kleding en accessoires die hij draagt, is te zien dat dit om een man van goede afkomst moet gaan. Maar wie is hij en hoe komt hij overleden in een greppel langs de weg?
Voetnoten
#28: Godes Vrende unde al der Werlt Vyande
Het is 20 oktober in het jaar 1401; op een klein eilandje in de Elbe, in de schaduw van de machtige stad Hamburg staat een rij mannen zenuwachtig te wachten. Ze worden omringd door gewichtig kijkende soldaten en de sfeer is grimmig. Waar de mannen op wachten is de beul die hen één voor één onder handen zal nemen. De mannen worden zogenaamde “Vitaliënbroeders” ook wel “Likedelers” genoemd en in de
#27: De Kleding Kleptomaan
In de buurt van Mantes rijdt op een warme zomeravond in 1388 een zouthandelaar langs de graanvelden op weg terug naar Parijs. De laaghangende zon maakt hem loom en het gelijke gesjok van zijn paard zorgt ervoor dat hij wegdoezelt, waardoor hij zich weinig bewust is van zijn omgeving.
De volgende ochtend loopt een boer over het pad, op weg om geoogst graan te verzamelen. Naast de velden treft hij t
#26: Kopzorgen
Het is juni 1520 en een boze menigte heeft zich voor het keizerlijk paleis verzameld, ze scanderen leuzen en werpen stenen. De keizer weet zich geen raad. Voor het eerst van zijn leven is hij machteloos en heeft het volk, voor wie zijn wil ooit wet was, zich tegen hem gekeerd. In de hoop het tij te keren betreedt hij, omringd door gewichtig kijkende soldaten, het balkon. Het gejoel verstomt lang g
#25: De moord op Erik Klipping
Het is 22 november 1286 en we zijn in Finderup. In dit kleine Deense dorp, waar normaal weinig gebeurt, verblijft nu een vooraanstaand persoon voor de nacht. En niet zomaar een persoon: het is koning Erik V van Denemarken. Na een lange dag jagen besluiten hij en zijn kamerheer dat terug reizen niet meer haalbaar is, dus blijven ze deze nacht hier, in de schuur van de kerk. In de nacht sluipt plots
#24: De Geniepige Gnipperteinga
In de zestiende eeuw wordt een grot complex in de buurt van Bergkessel bewoond door de Duitse seriemoordenaar en verkrachter Christman Gnipperteinga. Zijn verhaal en daden zijn opgeschreven in een pamflet. Deze bron overdrijft naar alle waarschijnlijkheid de daden van Christman, waardoor we ons afvragen of Christman wel echt bestaan heeft. Historici denken dat er toch een stevige kern van waarheid
#23: Moord op de burgemeester
Het is 21 augustus 1425. We zijn in Utrecht, om precies te zijn op de Oudegracht. In Huis Proeysenburch ligt de burgemeester van de stad, Bernt Proys, al enkele dagen ziek op bed. Het is einde van de middag, zo iets na vijf uur. Vanaf de straat klinkt kabaal. Het is duidelijk druk buiten. Er zijn mensen op de been, ze schreeuwen. Plotseling lijkt de tumult van beneden te komen, vanuit het huis. Me
#22: Dossier Portinari
Het is 27 april 1473 voor de kust van Vlaanderen, wanneer er grote paniek ontstaat aan boord van San Giorgio. Deze Italiaanse galei is onderweg van de baai van Vlissingen naar London met een rijke vracht van aluin, dure pelsen, luxe textiel en andere kostbare goederen. Er heerst paniek aan boord omdat een groot oorlogsschip aan de horizon is verschenen; het vaart op onderscheppingskoers. Wanneer h
#21: Vier bruiloften en een brandstapel
We zijn aan het begin van de veertiende eeuw in Kilkenny. Dit stadje is het toneel van een van de meest opzienbarende zaken die we in deze eeuw in Ierland tegenkomen. In een korte periode zijn we getuige van een hele rits gebeurtenissen die er toe leiden dat een vrouw veroordeeld wordt tot de brandstapel.
In deze aflevering vertellen we je alles over een onvermoeibare bisschop met een missi
#20: Laster
Het is 22 maart in het jaar 1144, een leerlooier is op weg naar de kerk om het paasfeest te vieren wanneer hij in het bos buiten Norwich een lugubere vondst doet. Tussen de struiken ligt het lichaam van een 12-jarige jongen die overduidelijk door een misdrijf om het leven is gekomen. De geschokte man doet melding van zijn vondst en met hulp van mensen uit de omgeving wordt de familie van de jongen
#19: Het zwarte diner
Edinburgh, 24 november 1440. De jonge graaf William of Douglas wordt uitgenodigd bij een koninklijk banket bij de Schotse koning James II. Hij geniet van de lekkerste lekkernijen en fijne muziek. Opeens verschijnt er voor hem op tafel een wel heel bijzonder gerecht. Even later wordt William op de binnenplaats van Edinburgh Castle onthoofd. Wat is hier aan de hand?
Voetnoten
Meer weten over The Bl
#18: De moord op van Artevelde
In de nacht van 24 juli 1345 rijdt een man en zijn gevolg onopgemerkt Gent in. Tenminste, dat denkt hij. Terwijl hij veilig zijn huis op de Paddenhoek heeft bereikt, is een woedende menigte naar hem op weg. Ze breken door de poort en dringen zijn huis in. Niet lang daarna wordt zijn lijk door de straten gesleept als een ware overwinning. We vertellen je over de politieke dood van de Wijze Man van
#17: Vredige/Wrede Kerst
Het is kerstavond, 986. In de abdij op het eiland Iona zijn de monniken en abt druk bezig met deze belangrijke dag. Plots wordt de rust op brute wijze verstoord als een groep Denen het abdijcomplex binnendringt. Het eindigt in een bloedbad: de abt en vijftien monniken worden afgeslacht. Is dit typisch "Viking vandalisme" of spelen andere belangen? In onze kerstspecial zoeken we deze gruwelijke moo
#16: Student, schelm, dichter, schurk
Studenten en misdragingen: we kijken er niet van op. Ook in de middeleeuwen maken studenten het vaak bont. In de vijftiende eeuw wordt Parijs opgeschrikt door een groep schurkachtige studenten. Vooral één man lijkt niet meer terug op het rechte pad te krijgen. We schetsen het markante leven van François Villon.
Voetnoten
Meer weten over François Villon?
- Boni, A. Een provo genaamd Francois Villon
#15: De vermissingszaak Hamelen
Op 26 juni 1284 is een kleine vestingstad in het noorden van Duitsland in rep en roer. Vele kinderen zijn plotseling vermist, hun ouders zijn in alle staten. Waar zijn de kinderen heen? De vermissing heeft een enorme impact op de gemeenschap en laat in de eeuwen erna nog haar sporen na. We duiken in een beroemde vermissingszaak waarin we proberen werkelijkheid van sprookjes te onderscheiden
#14: Het Wonder van Willem 'de Schurftige'
Voor zaak 14 zijn we in de buurt van Swansea Castle op 27 november 1290. De misdadige William Cragh wordt opgehangen, later die dag van de galg verwijderd en naar de stad gebracht. Hier wordt hij officieel dood verklaard en daarmee is de kous af. Of toch niet? Enkele uren later blijkt William tekenen van leven te vertonen… wat is hier gaande?
Voetnoten
Meer weten over William Cragh?
- Bartlett, R.
#13: De Vlaardingse Toiletmoord
Op een koude februari nacht in 1076 wordt een man door de stormachtige wind buiten uit zijn slaap gehaald. Deze man, Godfried geheten, is de hertog van Lotharingen. Hij voelt dat de natuur roept en hij begeeft zich richting het gemak, niet wetende dat deze alledaagse bezigheid zijn einde zal worden. Tot op de dag van vandaag kan niet met zekerheid gezegd worden wie achter deze achterbakse daad zit
#12: Margaretha de Carrouges
Het is Parijs, in de winter van het jaar 1386: een bloederig lichaam wordt op een kar door de straten getrokken. Het is Jacques le Gris en hij is schuldig bevonden aan een afschuwelijk misdrijf. De kar is onderweg naar de Gibet of Montfaucon, waar Jacques aan de galg zal hangen totdat zijn lichaam is weggerot. Een onfortuinlijk einde voor een man die nog geen halve dag eerder door de Maarschalk va
