Geschiedenis Van
Een geschiedenisleerkracht probeert op moedige wijze de geschiedenis van allerlei onderwerpen en gebeurtenissen te ontrafelen. De podcast behandelt uiteenlopende historische thema's en probeert deze toegankelijk te maken voor een breed publiek.
Afleveringen
De Rode Duivels
Een duik in de geschiedenis van de Rode Duivels en de vraag over wie die ploeg nu eigenlijk vertegenwoordigt. Het hele land van in het begin? Burgerij? Arbeiders? Vlamingen. Antwoorden op die vragen en meer in deze aflevering van Geschiedenis van.
'Belgisch Rubber' IV: Afrikamuseum
Laatste aflevering in ons reeksje over koloniaal Kongo. Deze keer focussen we op koloniale propaganda en dan specifiek in de gedaante van het Afrikamuseum.
Bronnen en referenties voor de hele reeks:
• Adam Hochschild, King Leopold's Ghost (1998)
• David Van Reybrouck, Congo: een geschiedenis (2010)
• Ludo De Witte, De moord op Lumumba (1999/2021)
• Adam Hochschild, King Leopold's Ghost (1998)
• D
'Belgisch' Rubber III
Na Leopold II volgt Belgische Congo en uiteindelijk de onafhankelijkheid. Hoe dat precies in elkaar zat hoort u in deze aflevering van Geschiedenis van.
'Belgisch' Rubber II: Uitbuiting
'Belgisch' Rubber II: Uitbuiting by Geschiedenis Van
'Belgisch' Rubber I: Kolonisatie
De eerste in een reeksje van vier afleveringen over `'Belgisch' Rubber. Oftewel de kolonisatie van Kongo door Leopold II. Vandaag hebben we het in de eerste plaats over rubber zelf en de plannen van een zekere Leopold II.
Nootmuskaat
Nootmuskaat is nu niet meer dan een standaard keukenkruid maar dat was ooit anders. Monopolies, oorlogen en zelfs een genocide kunenn rechtstreeks verbonden worden met de specerij< Waarom en hoe hoor je in deze aflevering van Geschiedenis Van.
H1 M6 Mansa Musa
Hoe kan een man met een simpele bedevaart een hele economie doen wankelen? Dat is een vraag die we vandaag proberen te antwoorden.
H1 M6 China en de Mongolen
Als China zo groot en machtig was in de middeleeuwen, waarom werd het dan veroverd door de Mongolen? Antwoorden op deze vraag en meer in deze aflevering van Geschiedenis Van.
H1 M6 Istanbul of Constantinopel
Was het nu Istanbul of Constantinopel? Antwoorden op die vragen en meer in deze aflevering over de val van Constantinopel in 1453
H1 M5. De vrouw in de Middeleeuwen
Als we het over de middeleeuwen hebben, praten we zekden of nooit over de vrouw. Die was er natuurlijk wel maar wat deed ze, had ze macht en hoe dacht men over haal rol? Antwoordne op die vragen en veel meer in deze aflevering van Geschiedenis van. Met de stem van Annelies De Ville
H1 M5 Bouwkunst
Bouwkunst in de Middeleeuwen! Wat zijn nu de verschillen tussen romaanse en gotische architectuur en wat vertelt het in bouwstijl ons nu eigenlijk over de mensen van die tijd. Dat en meer in deze aflevering van Geschiedenis Van.
H1 M4 De Pest
Wat was de pest? Waarom kon die zoveel mensen ombrengen en wat waren de gevolgen voor Europa? Die vragen beantwoorden we in deze aflevering van Geschiedenis Van.
H1 M4 Middeleeuwse steden (Vlaanderen)
Waar komen steden vandaan en hoe veranderde de groei van de steden de politieke en economische verhoudingen?
H1 M4 Middeleeuwen en klimaatverandering
Vanaf het jaar 1000 ging de bevolking van Europa steil omhoog eigenlijk? Antwoorden op deze vraag in deze aflevering van Geschiedenis van.
H1M3 Middeleeuwen buiten Europa
Voor leerlingen derde middelbaar. Wat gebeurt er allemaal buiten Europa tijdens de middeleeuwenen waarom is dat belangrijk.
(Modern) Iran
Het script voor deze aflevering werd neergepend voor de Amerikaaanse aanval op Iran en het merendeel van de opname vond plaats voor de dood van Ayatollah Khamenei. Desalniettemin probeer ik in deze aflevering de context te scheppen van hedendaags Iran. We hebben het over staatsgrepen, olie, revoluties en veel, veel meer.
Tuberculose
Geschiedenis is alles en alles is gechiedenis. En dat geldt evengoed voor de dingen waarvan we niet onmiddellijk aannemen dat ze een geschiedenis hebben. Zoals ziektes dus. Vandaag hebben we het over Tuberculose. De meest dodelijke moderne ziekte die wortels heeft tot diep in de prehistorie.
Voor meer over Tuberculose zie: https://www.goodreads.com/book/show/220341389-everything-is-tuberculosis
KU Leuven II
Het tweede en laatste deel in ons reeksje over de KU Leuven.
KU Leuven I
Het eerste deel van een studie in vogelvlucht van de universiteit van Leuven.
Literatuur:
Edward De Maesschalck, Leuven en zijn colleges. Trefpunt van intellectueel leven in de Nederlanden (1425-1797), Gorredijk, 2021,
UGent
Vandaag duiken we in de geschiedenis van de Universiteit Gent. Voor meer achtergrond:
https://www.ugentmemorie.be/
https://mercatorfonds.be/nl/product/gent-een-geschiedenis-van-universiteit-en-stad-1817-1940#:~:text=Dit%20boek%20doet%20het%20verhaal,tot%20aan%20de%20Tweede%20Wereldoorlog.
H1M3 Amerika voor Colombus
Voor leerlingen van het derde middelbaar.
H1M3 Kruistochten
Voor de leerlingen van het derde middelbaar heb ik de leerstof van de cursus in podcastformaat gegoten. Ze focussen op het waarom van de kruistochten en of die zel, dan niet religieus van aard waren.
James Bond
James Bond lijkt een van die dingetjes te zijn die nooit veranderen, hij rookt, hij drinkt en schit slechterikken neer. Feit is dat hoe de man wordt voorgesteld, op het grote scherm en in romans vaker zel dan niet samenhing met de wereld rondom hem. Hoe dat precies in elkaar zit zie je in deze aflevering van Geschiedenis van.
Lucky Luke
Lucky Luke by Geschiedenis Van
Asterix
Dat de Asterix strips best leuk zij om te lezen wisten we al maar waar gaan ze nu eigenlijk over? Over de Romeinse bezetting van wat vandaag Frankrijk is? Of over de periode waarin ze geschreven werden? Antwoorden op die vragen en meer in deze aflevering van geschiedenis van.
Verdere lectuur:
https://www.theguardian.com/books/2020/mar/24/asterix-albert-uderzo-rene-goscinny
https://newcriterion.
Zeden en gewoonten in de Lage Landen
Vandaag nemen we een primaire bron onder de loep die het verhaal probeert te doen van de inwoners van de lage landen in de 15e eeuw. De 'Beschrijvinghe van alle de Nederlanden'. De Italiaanse schrijver heeft het in dit hoofdstuk over alcohol, vrije vrouwen, muziek en nog veelm veel meer.
Tekst. https://museumplantinmoretus.be/nl/beschrijvingen
Bier met Bert Kruismans
Oude bekende Bert Kruismans komt terug op de podcast om het te hebben over zijn nieuwe boek Bier. We hebben het over heksen, Heineken, paters en het belang van marketting. Dat en meer in deze aflevering van Geschiedenis van.
Stakingen
Zijn stakingen enkel een hedendaags fenomeen of hebben ze diepe zortels tot bij de Oude Grieken en Romeinen. Antwoorden op die vraag en veel meer in deze aflevering van Geschiedenis van.
Extra leesmateriaal:
ABVV-FGTB – Geschiedenis Overzicht van de Belgische arbeidersbeweging, met jaartallen en belangrijke momenten. https://abvv.be/geschiedenis
The Making of the English Working Class – E. P. T
Thanksgiving. Het echte verhaal.
Wat gaat er schuil achter de Thanksgivingmythe? Een mooi verhaaltje over culturele uitzisseling tussen kolonisten en inheemse volkeren? Of een momentje van rust in een veel bloediger verhaal dat later met de mantel der liefde werd toegedekt. Ontdek het in deze afleverig van Geschiedenis Van.
Extra`s: https://www.youtube.com/watch?v=mCnNBf9VajI&t=23s
https://www.youtube.com/watch?v=uNXDplgft_g&list
(Belgische) Gevangenissen
Waar komen onze Belgische gevangenissen vandaan en wat was eigenlijk de bedoeling erachter?
Bronnen:
https://www.researchgate.net/publication/374945475_Geschiedenis_van_de_gevangenisstraf_in_Belgie
https://www.researchgate.net/publication/330335915_History_of_the_Prison
11 november. Wapenstilstand
Het verhaal van de wapenstilstand van 11 november 1918. Waarom die op enkele maanden tijd onvermijdelijk geworden was en hoe die al de kiemen van de tweede wereldoorlog bevatte hoor je in deze aflevering van Geschiedenis Van
Halloween
Is Halloween niet meer dan een Amerikaanse import of liggen de wortels veel en veel dieper. Antwoorden op die vragen krijgt u in deze aflevering van Geschiedenis van.
Vakantie
Vakantie. Een doodnormaal aspect van ons bestaan of een relatief recent fenomeen?
Leesmateriaal:
- https://www.nationalgeographic.nl/geschiedenis-archeologie/a69069720/geschiedenis-vakantie-herfstvakantie
-https://isgeschiedenis.nl/reportage/de-ontwikkeling-van-vakantie-vieren
Parijs
We vliegen vandaag door een slordige 2000 jaar geschiedenis, allemaal om meer grip te krijgen op het fenomeen Parijs. Passeren daarbij de revue: Julius Caesarm een hoop Franse koningen, Napoleon en natuurlijk een stad die zichzelf maar bleef uitvinden. Dat en meer in deze aflevering van Geschiedenis van.
Vroeg Christendom H1M2
Hoe werd onze regio christelijk? En hoe bleef ze dat na de val van het West-Romeinse rijk? Antwoorden in deze aflevering van Geschiedenis Van.
Feodaliteit H1M2
Hoe zat de samenleving in West-Europa nu eigenlijk in elkaar na de val van het West-Romeinse rijk? Ja, de Franken waren ondertussen de baas en zowat iedereen was christen geworden maar wat betekende dat voor gewone mensen? Wie was er nu eigenlijk de baas en hoe raakten mensen aan hun dagelijks brood?
Islam H1M1
We laten West-Europa even achter ons en kijken naar het ontstaan van de Islam, als religie maar evengoed als cultuur en politieke entiteit. Meer horen over de Islam? Check dan afleveringen 188 tot 192 van deze podcast.
De Franken H1M1
Hoe gingen de Franken van enkele stammen aan de Rijn naar een rijk dat mee de basis zou gelegd hebben van hedendaags Europa? Dat hoor je in deze aflevering van Geschiedenis van.
Val van het West-Romeinse rijk H1M1
Voor de leerlingen van mijn klassen derde middelbaar hebben we het over de val van het West-Romeinse rijk: wat, waarom en de gevolgen. Zin in een langere en iets ingewikkeldere uitleg? Zie aflevering 134 en 135.
Kuregem (Clemenceau)
Kuregem, een van die plekken in Brussel die recent alleen maar negtaief in het nieuws lijkt te komen heeft een boeiende voorgeschiedenis die verklaart waarom de wijk is zoals ze is.
Achtergrondinformatie: https://www.docu.vlaamserand.be/sites/default/files/2020-02/Kuregem%2C%20deel%201.pdf
Sport en nationalisme met Casper De Deckere
Een weekje vroeger dan gepland krijgt u dit interview over de link tussen sport en nationalisme en hoe we die kunnen zien in kranten. Volgende week zoals beloofd Kuregem!
State of the podcast 2025-2026
Waarin Tim het plan voor volgend schooljaar uit de doeken doet.
253. Tour de France
Wat de Tour de France te maken heeft antisemitisme en waarom de Tour van 1904 bijna de laatste was leert u in deze aflevering van Geschiedenis van.
Lees L`Auto: https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k46241894
252. Oekraïne V
De laatste aflevering in ons reeksje over Oekraïne. Van de eerste wereldoorlog helemaal tot vandaag. Een literatuuroverzicht vind je op de facebookgroep Geschiedenis Van.
251. Oekraïne IV
Deze week krijgt u een aflevering waar we in sneltempo door de Oekraïnse geschiedenis van de 19e en begin 20e eeuw fietsen. We hebben het over Russificatie, Oekraïnse volkscultuur, het uiteenvallen van de Russische en Oostenrijkse keizerrijken en de overvloed aan Oekraïense republieken die dat produceerde. Oftewel, het wordt een beetje chaotisch.
250. Oekraïne III
In onze derde aflevering over de geschiedenis van Oekraïne doen de Kozakken een verdienstelijke poging om een eigen staat op te zetten maar lopen ze zoals al hun voorlopers aan tegen de geopolitieke realiteit. Of hoe een opstand tegen de Polen Oekraïne in de handen van de Russen dreef. Dat en meer in deze aflevering van Geschiedenis van.
249. Oekraïne II
Waarin Oekraïne wordt opgeslokt door drie verschillende grootmachten en fictieve brieven ons ene idee geven van wie en wat de kozakken waren.
248. Oekraïne I
In ons nieuwe reeksje gaan we op zoek naar het waarom van Oekraïne. Waarom is het een onafhankelijk land? Waarom vindt Rusland dat net niet? En wat is nu eigenlijk het verschil tussen de twee landen? Antwoorden op die vragen en meer in dit reeksje van Geschiedenis van.
247. Rome III: Republiek tot Keizerrijk
De laatste aflevering over het vroege Rome en deze keer loodst Jelle je door de doodstuipen van de late Republiek
246. Rome II: Vroege Republiek
Na al dat gedoe met wolven en koningen hebben we het deze keer over de Romeinse republiek. Het begin er van in elk geval.
245. Rome I: Ontstaan
Waar kwam het Romeinse rijk nu eigenlijk vandaan? Heeft dat echt iets te maken met broedermoord, riviergoden en een wolvin of is er meer aan de hand. Antwoorden op die vragen en meer in deze aflevering van Geschiedenis Van?
244. Koning Arthur
Heeft Koning Arthur echt bestaan? En waar komt zijn legende eigenlijk vandaan?
243. Duitstalig België
Waarom heeft België een aparte regering voor 80 000 Duitstaligen? Enneuh ... waarom hebben we uberhaupt een Duitstalige regio? Antwoorden op die vragen en meer in deze aflevering van Geschiedenis Van.
242. Oorlogskranten: De Vooruit en verzetskranten
We duiken nog maar eens in oorlogskranten van de Tweede Wereldoorlog. Deze keer `De Vooruit` van 12/03/1941 en twee verzetskrantjes uit januari van datzelfde jaar.
241. Middeleeuws?
Wat is middeleeuws en maakt het eigenlijk ook echt iets uit? Waarin Tim een van zijn persoonlijke frustraties deelt en u mag oordelen of het verschil tussen middeleeuwse bouwstijlen en 19e eeuwse interpretaties iets is om je over op te winden.
240. Canada
Waarom is Canada een dingetje? En waarom willen ze geen deel uitmaken van hun grotere zuiderbuur? Antwoorden op die vragen en meer in deze aflevering van Geschiedenis van.
239. Groenland
Wat is Groenland? Waarom bestaat het? En waarom is het nog steeds onderdeel van Denermarken. Antwoorden op die vragen en meer in deze aflevering van Geschiedenis van.
238. De laat-Romeinse republiek ... en Donald Trump
Jelle en Tim hebben het over de Laat Romeinse republiek en hoe je die vergelijken kan met het hedendaage politieke klimaat in de VS en de fratsen van een zekere Donald Trump. Nee, Trump is nog lang geen Romeinse keizer maar er zijn boeiende gelijkenissen met Augustus en co. En de verschillen, die zijn misschien nog boeiender.
We vermelden in deze aflevering heel wat klassieke teksten en die kan je
226. Oorlogskranten Januari 1941: Fascisten en de zwarte markt
Deze keer duiken we in twee oorlogskranten uit januari 1941. Deze en nog veel meer kan je terugvinden via volgende link: https://www.belgicapress.be/index.php
Komen aan bod: Leon Degrelle en zijn fascistische nieuwjaarswensen, de zwarte markt en achtergelaten fietsen in Frankrijk. Dat en meer in deze aflevering van Geschiedenis van.
227. Historische Films: Gladiator I & II
Jelle en Tim maakten gebruik van de vakantie om naar de cinema ter gaan, meer bepaald Gladiator II. We hebben het over deze film, zijn illustere voorganger en hoe dicht die fil;s bij de historische realiteit komen.
225. Amerikaanse Revolutie V: De grondwet
In de laatste aflevering van dit reeksje hebben we over de sluitstukken van de Amerikaanse Revolutie: De grondwet en de Bill of Rights.
224. Amerikaanse Revolutie IV: Overwinning
Hoe behaalde de VS uiteindelijk de overwinning in haar onafhankelijkheidsoorlog ook al bleek bij elke reguliere veldslag dat ze onderdeed voor het Britse leger? Antwoord op deze vraag en meer in deze aflevering van geschiedenis van.
223. De Amerikaanse Revolutie III: Onafhankelijkheid
Welkom bij geschiedenis van en welkom bij de derde aflevering in ons reeksje over de Amerikaanse revolutie. Vandaag laten we die ook echt van start gaan. Compleet met Tea Party, onafhankelijkheidsverklaring en veldslagen. Dat en meer in deze aflevering van Geschiedenis van.
222. Amerikaanse revolutie II: De 7-jarige oorlog en de Boston Tea Party
Na de kolonisatie vorige keer hebben we het deze keer over de 7-jarige oorlog en hoe die leidde tot de frustraties die op hun beurt zouden leiden tot de Amerikaanse revolutie.
221. De Mahica (Azteken)
Deze keer tackelen Jelle en ik de Mahica beter bekend als de Azteken. Voor meer informatie wijzen we je graag door naar deze lezing: https://www.youtube.com/watch?v=wHRJyjvqeYo&ab_channel=TheAustinSchool
220. De Amerikaanse Revolutie I
De eerste in een reeks van vijf afleveringen over de Amerikaanse revolutie, te beginnen met de eerste kolonies, het contact met zij die er al waren en het verschil tussen de Franse en de Engelse kolonies.
219. De krant van 6 november 1940
Deze aflevering lezen we de krant van 6 november 1940. Meerbepaald "Het Algemeen Nieuws", de oorlogsversie van "De Standaard".
Voor digitale versies van historische kranten zie: https://www.belgicapress.be/index.php
237. Marie Catherine van Merode: Macht en onmacht als vrouw in de 18e eeuw
Een interview met Freeke De Meyer. Auteur van "Hoog Geboren, ambitieus en eigenzinnig." een biografie over de 18e eeuwse edelvrouw Marie Catherine Jospeh van Merode.
236. Piraterij
Jelle heeft het vandaag over piraterij. Van de Romeinen tot de geromantiseerde schurken van de 18e eeuw.
235. Kruistochten IV: Constantinopel?
De vierde en laatste aflevering in ons reeksje over de kruistochten.
234. Kruistochten III: De val van Jeruzalem
Het duurt eventjes maar in de 12e eeuw krijgen de kruisvaarderstaten het moeilijk. Daar zit een zekere Saladin voor iets tussen. Maar evengoed de incompetentie van kruisvaarders, koningen van Jeruzalem en het gebruikelijke gekibbel tussen Fransen en Engelsen. Dat en mee ri deze aflevering van Geschiedenis van.
216. Het Baby Hitlervraagstuk II
De tweede aflevering over Hitler en hoe belangrijk die man nu echt was. Een pak later dan verwacht want in de alledaagse chaos van mijn bestaan is de aflevering nooit online gekomen. Nu wel dus. De eerste aflevering was aflevering 215. Dank aan aandachtige luisteraar Malcolm om mij hierop te wijzen.
233. Kruistochten II: De eerste kruistocht
Waarom slaagde de eerste kruistocht in haar opzet, ging het nu om geloof of om macht en hoe viel Jeruzalem?
Antwoorden op deze vragen en meer in deze aflevering van Geschiedenis Van.
Een literatuurlijst vind je op de facebookpagina van Geschiedenis Van.
232. Kruistochten I
In dit reeksje gaan we aan de slag met het hoe en waarom van de kruistochten te beginnen met de context.
231. Los Angeles
Los Angeles. Nu de hoofdstad van de entertainmentindustrie in het noordelijke halfrond, ooit niet meer dan een klein dorpje in een Spaanse kolonie. Hoe we van het ene naar het andere zijn gegaan ziet u in deze aflevering van Geschiedenis van.
230. Oostende: Feniks der Lage Landen
Oostende lijkt vandaag de dag geen lang verleden te hebben al je langs de dijk loopt maar niks is minder waar. Dat de stad nog bestaat is al een wonder op zich. Van de middeleeuwen tot nu werd ze keer op keer geconfronteerd met rampen van natuurlijke en menselijke makelij. Meer over die rampen en hoe de stad telkens weer herrees uit de as hoort u in deze aflevering van Geschiedenis van.
Foto`s Be
229. Star Wars en Geschiedenis
Alles is geschiedenis of er op zijn minst toch voor een deel op gebaseerd. Zo ook Star Wars. Wat de sci-fi serie te maken heeft met Nazi-Duitsland, Napoleon, Caesar, Nixon en George W. Bush? Wel, dat komt u allemaal te weten in deze aflevering van Geschiedenis van.
Voornaamste bron: Chris Kempshall, The history and politics of Star Wars
Artikel inspiraties ruimtetuigen: https://www.smithsonianma
228. Historische films en series
Jelle en Tim hebben het over hun favoriete historische films en series.
218. De Zondvloed(en)
Als we zondvloed zeggen denken we natuurlijk allemaal aan de avonturen van Noah en co maar eigenlijk heeft bijna elke cultuur zijn of haar eigen verhaal over een zondvloed die een einde maakt aan bijna al het leven op aarde waarna de overlevenden van nul opnieuw beginnen. Van de oude Grieken tot de Chinezen, van de Azteken tot de Babyloniërs. Maar waarom die fascinatie met overstromingen? En wil d
217. Rome voor Caesar: Marius en Sulla.
Collega leerkracht geschiedenis Jelle Geys komt praten over Marius en Sulla. De twee belangrijkste Romeinse generaals waar niemand ooit over praat. Desalniettemin valt alles wat Caesar en co later uitsteken moeilijk te begrijpen zonder Marius en Sulla. Komen aan bod in deze aflevering: De eerste echte Romeinse dictator, een compleet uitgeholde rechtsstaat, politieke moorden, volksmennerij en ander
