De Strateeg | BNR
BNR Nieuwsradio 302 afleveringen nov. 8, 2026
Een podcast over wereldwijde trends en de impact daarvan op mens, bedrijf, geopolitieke verhoudingen en overheid.
Afleveringen
Europa's worsteling in de energiecrisis
De oorlog rond Iran en de Straat van Hormuz, de voortslepende oorlog in Oekraïne en een onvoorspelbaar Witte Huis hebben Europa’s energiezekerheid tot het absolute minimum gereduceerd. Terwijl Brussel en Den Haag worstelen met een passend antwoord op deze crises, vragen we ons af: hoe navigeren we door deze chaos en heroveren we onze strategische autonomie? Dat ga je horen in deze aflev
Kun je een land als Rusland alleen met wapens afschrikken? | Strategische Vragen
Valt een land als Rusland wel af te schrikken, en zo ja, kan dat alleen met wapens? En investeren we wel in de juiste wapens? In deze aflevering gaan we luisteraarsvragen beantwoorden. Wil je ook een vraag stellen? Stuur hem in via de BNR-app of mail naar dewereld@bnr.nl. Te gast zijn opnieuw: - Peter Wijninga, defensiespecialist van het Haagse Centrum voor Strategische Studies. - Ed Kronenbu
Hoe kan Europa Rusland geloofwaardig afschrikken?
Oorlog op het Europese continent dwingt ons tot een bittere realiteit: hoe houden we een agressor effectief tegen? Daar hadden we jarenlang de nucleaire paraplu van de Verenigde Staten voor. Maar hoe betrouwbaar is die nog onder president Trump. Luister ook | Nederland wil vooroplopen in de ruimte met satellieten Europa staat voor een cruciale strategische keuze. Is onze militaire slagkracht en po
Worden satellieten de grootste doelwitten van vijanden? | Strategische Vragen
Hoe gaan we ruimtewapens reguleren? En zijn satellieten in de toekomst het grootste doelwit van vijanden? In deze aflevering gaan we luisteraarsvragen beantwoorden. Wil je ook een vraag stellen? Stuur hem in via de BNR-app of mail naar dewereld@bnr.nl. Te gast zijn opnieuw: - Patrick Bolder, luitenant-kolonel buitendienst en defenciespecialist bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studie
Nederland wil vooroplopen in de ruimte met satellieten
Buiten de dampkring vormt zich een steeds groter strijdtoneel. De ontwikkelingen voor satellieten gaan sneller dan de lancering van een nieuwe iPhone. Met de opening van een nieuwe Nederlandse ICEYE-hub en de oprichting van het eigen Space Command probeert Defensie in hoog tempo 'ruimtevaardig' te worden. Hoe bouwt Nederland aan soevereine capaciteiten in het ruimtedomein? Een domein waarin telken
Wat doet China anders dan wij bij ontwikkelingssamenwerking? | Strategische Vragen
Zou Nederland alle ontwikkelingshulp moeten stoppen en projecten opnieuw laten aanvragen, zoals Trump doet? En waarin verschilt Chinese ontwikkelingssamenwerking met die van het Westen? In deze aflevering gaan we luisteraarsvragen beantwoorden. Wil je ook een vraag stellen? Stuur hem in via de BNR-app of mail naar dewereld@bnr.nl. Te gast zijn opnieuw: - Laura Birkman, directeur van het klimaat, w
Het belang van ontwikkelingssamenwerking voor Nederland
Het kabinet-Schoof wilde vanaf 2027 structureel 2,4 miljard euro per jaar bezuinigen op ontwikkelingssamenwerking. De nieuwe minister van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking, Sjoerd Sjoerdsma, wil daar weer 1,1 miljard bij gaan leggen. Hoe belangrijk is dat voor Nederland? Schieten we onszelf niet in de voet door te veel te bezuinigen op ontwikkelingssamenwerking? Schaden we daar niet
Kan je kritieke infrastructuur op zee beschermen zonder de natuur te beschadigen? | Strategische Vragen
Kunnen we kritische onderwaterinfrastructuur beter beschermen zonder afbreuk te doen aan natuurbescherming? En staat ons verdienvermogen op zee onder druk? In deze aflevering gaan we luisteraarsvragen beantwoorden. Wil je ook een vraag stellen? Stuur hem in via de BNR-app of mail naar dewereld@bnr.nl. Te gast zijn opnieuw: - Sybilla Dekker, voorzitter van het Noordzee-overleg, oud-minister van Vol
Hoe kunnen we de Noordzee strategisch optimaal benutten?
Onze Noordzee wordt strategisch steeds belangrijker. Denk hierbij aan economische belangen zoals onze handelsroutes en de visserij. Maar ook aan een belangrijk deel van onze energievoorziening. En steeds vaker komt daar ook veiligheid bij kijken door de geopolitieke spanningen met Rusland. En dan hebben we het nog niet eens gehad over de natuur. De ecologie mogen we ook absoluut niet vergeten. Maa
Kan je als bedrijf rekening houden met de grillen van Trump? | Strategische Vragen
Kan je als bedrijf wel rekening houden met Trumps onvoorspelbaarheid? En hoe beïnvloeden geopolitieke spanningen onderhandelingen voor het bedrijfsleven? In deze aflevering gaan we luisteraarsvragen beantwoorden. Wil je ook een vraag stellen? Stuur hem in via de BNR-app of mail naar dewereld@bnr.nl. Te gast zijn opnieuw: - Marhijn Visser, adjunct-directeur Internationale Zaken bij VNO-NC
'Bedrijven moeten zich meer uitspreken over geopolitieke kwesties'
Heffingen van Trump, sluiting van de Straat van Hormuz en oneerlijke concurrentie vanuit China. Internationaal zakendoen wordt steeds ingewikkelder door alle geopolitieke spanningen die er in de wereld zijn. Als ondernemer kom je dan ook veel sneller in aanraking met de geopolitieke realiteit. Luister ook | Het grote belang van het Arctisch gebied voor Europa, Trump, Poetin en Xi Wat VNO-NCW betre
De Strateeg keert terug: stel je vragen via de BNR-app!
De Strateeg keert komende zondag terug met een nieuw seizoen! Maar dat seizoen is niet compleet zonder jouw vragen! Daar gaat dit seizoen iets in veranderen. Je kunt je vragen insturen via de berichtenfunctie in de BNR-app! Tik hiervoor bovenin de app op het berichtenicoontje. De eerste aflevering verschijnt deze zondag in je podcastapp en gaat over strategisch onderhandelen, want geopolitiek en d
De enorme impact van satellieten op oorlogen | Zomerterugblik
Deze zomer selecteren de makers van De Strateeg de beste gesprekken van het afgelopen seizoen. Oorlogsvoering vindt al lang niet meer alleen plaats op aarde. Ook de ruimte wordt steeds belangrijker hierin. Het gaat niet alleen om Amerika, China en Rusland, want ook Europa is de afgelopen jaren bezig met ambitieuze satellietprogramma's. Maar, hoe liggen de verhoudingen? En wat is daarvan de in
Waarom Europa maar niet onder het juk van de Chinese grondstoffen uitkomt | Zomerterugblik
Deze zomer selecteren de makers van De Strateeg de beste gesprekken van het afgelopen seizoen. Europa weet dat het te afhankelijk is van China op het gebied van zeldzame aardmetalen. Zeker negentig procent van die grondstoffen komt uit China. We willen ook wel minder afhankelijk worden, maar rapport na rapport laat zien dat ons dat nog steeds niet lukt. Hoe moet Europa zich verhouden tegenover die
Wat als de stroom langer dan 72 uur uitvalt? | Zomerterugblik
Deze zomer selecteren de makers van De Strateeg de beste gesprekken van het afgelopen seizoen. Stel dat de clouddienst waar jij al je gegevens bij hebt opgeslagen wordt gehackt en je bent daardoor alles kwijt. Of nog erger: de stroom valt uit en dat duurt niet 72 uur, maar enkele weken. Het zijn dreigingen waar we serieus rekening moeten houden met alle spanningen die er zijn in de wereld. Een sec
Hoe bereiden we ons voor op een militair conflict? | Zomerterugblik
Deze zomer selecteren de makers van De Strateeg de beste gesprekken van het afgelopen seizoen. De NAVO- en EU-landen moeten zich beter voorbereiden op militaire en hybride dreigingen. Daar doen we al veel aan met het ophogen van de NAVO-norm, maar we blijven met z'n allen gevoelig voor hybride oorlogsvoering. Er is meer nodig om ook de samenleving als geheel weerbaarder te krijgen. Om de bevolking
Waarom kiezen autoritaire landen voor de georganiseerde misdaad? | Zomerterugblik
Deze zomer selecteren de makers van De Strateeg de beste gesprekken van het afgelopen seizoen. Iran en Venezuela zijn twee landen die ogenschijnlijk niets met elkaar te maken hebben, maar toch hebben ze een overeenkomst. Allebei floreren ze in de internationale georganiseerde misdaad. Venezuela is onder Nicolas Maduro verder in de drugscriminaliteit geraakt, en Iran heeft zijn Revolutionaire Garde
Is Trump de grootste bedreiging voor het Arctisch gebied? | Strategische Vragen
Is Trumps dreigement om Groenland te annexeren niet veel bedreigender voor ons dan wat Rusland en China doen? En wat kan Europa doen om hier meer invloed uit te kunnen oefenen? In deze aflevering gaan we luisteraarsvragen beantwoorden. Wil je ook een vraag stellen? Stuur hem in via een mail naar dewereld@bnr.nl of via een bericht op X @bnrdewereld. Te gast zijn opnieuw: - Wampie Libon va
Het grote belang van het Arctisch gebied voor Europa, Trump, Poetin en Xi
Het Arctisch gebied wordt steeds belangrijker door de geopolitieke spanningen in de wereld. Donald Trump gaf op de Navo-top aan dat hij nog steeds interesse heeft in Groenland. En ook president Poetin zegt dat hij het gebied 'nauwlettend in de gaten houdt'. Luister ook | Nederlandse grondstoffen als heilige graal in de energietransitie? Het strategisch belang van het gebied neemt dus toe, maar wat
Hoeveel nuttige grondstoffen heeft Nederland? | Strategische Vragen
Hoeveel nuttige grondstoffen hebben we daadwerkelijk? En is het niet beter om te focussen op duurzame energie in plaats van de grond verder uit te putten? In deze aflevering gaan we luisteraarsvragen beantwoorden. Wil je ook een vraag stellen? Stuur hem in via een mail naar dewereld@bnr.nl of via een bericht op X @bnrdewereld. Te gast zijn opnieuw: - Jeff Amrish Ritoe, strategisch advise
Nederlandse grondstoffen als heilige graal in de energietransitie?
Aan het belang van strategische onafhankelijkheid op het gebied van grondstoffen en energievoorziening twijfelt niemand. De vraag is hoe we die strategische onafhankelijkheid en autonomie kunnen waarmaken. De oplossing ligt misschien wel dichterbij dan je denkt! Eén ding wordt namelijk vaak vergeten: wij hebben in onze ondergrond ook grondstoffen zitten. Hoe kunnen die grondstoffen uitde Ne
Hoe wordt voedsel als wapen ingezet in conflicten? | Strategische Vragen
Op wat voor manier vormt voedsel een wapen? En welke voedselproducten kunnen het snelst schaars worden? In deze aflevering gaan we luisteraarsvragen beantwoorden. Wil je ook een vraag stellen? Stuur hem in via een mail naar dewereld@bnr.nl of via een bericht op X @bnrdewereld. Te gast zijn opnieuw: - Laura Birkman, strategisch analist bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies. - Thij
Hoe kwetsbaar is het wereldwijde voedselsysteem?
Experts maken zich steeds grotere zorgen over de effecten van de oorlog in het Midden-Oosten op de wereldwijde voedselzekerheid. Want, hoe langer de Straat van Hormuz gesloten is, hoe hoger de kunstmestprijzen en hoe lager de beschikbaarheid. Hoe is ons wereldwijde voedselsysteem geregeld? En hoe kunnen we ervoor zorgen dat dat weerbaarder wordt? Dat ga je horen in deze aflevering van De Stra
Waarom heffen we de VN niet gewoon op? | Strategische Vragen
De VN is een tandeloze tijger op dit moment, dus waarom heffen we hem niet gewoon op? En wie is de beste secretaris-generaal die de VN ooit heeft gehad? In deze aflevering gaan we luisteraarsvragen beantwoorden. Wil je ook een vraag stellen? Stuur hem in via een mail naar dewereld@bnr.nl of via een bericht op X @bnrdewereld. Te gast zijn opnieuw: - Robert Serry, oud-ambassadeur en topdiplomaa
Kan de volgende secretaris-generaal de VN reanimeren?
De Verenigde Naties zijn op zoek naar een opvolger van de huidige secretaris-generaal António Guterres, die in 2027 na tien jaar vertrekt. Die baan is er de laatste jaren met oorlogen in Oekraïne, Gaza en Iran niet makkelijker op geworden. En dan moet de opvolger van Guterres ook nog eens worden goedgekeurd door Trump, Poetin en Xi! Al vanaf de oprichting van de Verenigde Naties is de
Wat zijn de gevolgen van brandstoftekorten voor ons? | Strategische Vragen
Wat gebeurt er als we daadwerkelijk schaarste aan brandstoffen krijgen. Waar merken we dat dan aan? En kunnen we nog iets doen aan onze afhankelijkheden? In deze aflevering gaan we luisteraarsvragen beantwoorden. Wil je ook een vraag stellen? Stuur hem in via een mail naar dewereld@bnr.nl of via een bericht op X @bnrdewereld. Te gast zijn opnieuw: - Lucia van Geuns, energiedeskundige bij
Europa kwetsbaar voor brandstoftekorten in oorlogstijd
Het Europese brandstofsysteem is niet goed voorbereid op een crisis of oorlog. Mocht er een groot conflict uitbreken, lukt het niet om zowel de civiele als de steeds groter wordende militaire vraag te kunnen beantwoorden. Dat zou betekenen dat dit tot grote tekorten kan leiden Waar liggen de kwetsbaarheden in dit netwerk en wat kunnen we daaraan doen? Dat ga je horen in deze aflevering van De Stra
Kan Europa voldoende satellietsystemen bouwen? | Strategische Vragen
Kan Europa voldoende satellieten bouwen en hoe veranderen satellieten de geopolitieke machtbalans? In deze aflevering gaan we luisteraarsvragen beantwoorden. Wil je ook een vraag stellen? Stuur hem in via een mail naar dewereld@bnr.nl of via een bericht op X @bnrdewereld. Te gast zijn opnieuw: - Patrick Bolder, defensiespecialist van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies. - Marc
De enorme impact van satellieten op oorlogen
Oorlogsvoering vindt al lang niet meer alleen plaats op aarde. Ook de ruimte wordt steeds belangrijker hierin. Het gaat niet alleen om Amerika, China en Rusland, want ook Europa is de afgelopen jaren bezig met ambitieuze satellietprogramma's. Maar, hoe liggen de verhoudingen? En wat is daarvan de invloed als we kijken naar bijvoorbeeld de oorlog tussen Rusland en Oekraïne? Dat ga je hore
Heeft China wel last van de blokkade van de Straat van Hormuz? | Strategische Vragen
Heeft China minder last van de energiecrisis als gevolg van de blokkade van de Straat van Hormuz? En hoe verhoudt Amerika zich tot China op dit vlak? In deze aflevering gaan we luisteraarsvragen beantwoorden. Wil je ook een vraag stellen? Stuur hem in via een mail naar dewereld@bnr.nl of via een bericht op X @bnrdewereld. Te gast zijn opnieuw: - Ron Stoop, strategisch analist bij he
Waarom Europa maar niet onder het juk van de Chinese grondstoffen uitkomt
Europa weet dat het te afhankelijk is van China op het gebied van zeldzame aardmetalen. Zeker negentig procent van die grondstoffen komt uit China. We willen ook wel minder afhankelijk worden, maar rapport na rapport laat zien dat ons dat nog steeds niet lukt. Hoe moet Europa zich verhouden tegenover die Chinese industriële dominantie? En kunnen we iets doen aan die afhankelijkheid? Dat ga je
Hoe groot is de kans dat Amerika zijn clouddiensten blokkeert voor Europa? | Strategische Vragen
Wat als Amerika Europa de toegang ontzegt tot Amerikaanse clouddiensten? Of komt de grootste dreiging uit China of Rusland? In deze aflevering gaan we luisteraarsvragen beantwoorden. Wil je ook een vraag stellen? Stuur hem in via een mail naar dewereld@bnr.nl of via een bericht op X @bnrdewereld. Te gast zijn opnieuw: - Michel Rademaker, adjunct-directeur en medeoprichter van het Den Haag Cen
Wat als de stroom langer dan 72 uur uitvalt?
Stel dat de clouddienst waar jij al je gegevens bij hebt opgeslagen wordt gehackt en je bent daardoor alles kwijt. Of nog erger: de stroom valt uit en dat duurt niet 72 uur, maar enkele weken. Het zijn dreigingen waar we serieus rekening moeten houden met alle spanningen die er zijn in de wereld. Een sector die zich daar goed op voorbereid is het notariaat. Zij hebben namelijk al hun eigen private
Hoe kwetsbaar zijn we voor militaire en hybride dreigingen? | Strategische Vragen
In hoeverre zijn we echt voorbereid op de dreigingen van deze tijd of is weerbaarheid een utopie en ben je nooit helemaal beschermd tegen een dreiging van buitenaf? In deze aflevering gaan we luisteraarsvragen beantwoorden. Wil je ook een vraag stellen? Stuur hem in via een mail naar dewereld@bnr.nl of via een bericht op X @bnrdewereld. Te gast zijn opnieuw: - Michelle Haas, onderzoeker
Hoe bereiden we ons voor op een militair conflict?
De NAVO- en EU-landen moeten zich beter voorbereiden op militaire en hybride dreigingen. Daar doen we al veel aan met het ophogen van de NAVO-norm, maar we blijven met z'n allen gevoelig voor hybride oorlogsvoering. Er is meer nodig om ook de samenleving als geheel weerbaarder te krijgen. Om de bevolking weerbaarder te maken zijn er al verschillende initiatieven gelanceerd. Denk aan de noodpakkett
Wanneer wordt een theorie een complottheorie? | Strategische Vragen
Wanneer is iets een complottheorie en zijn er ook complottheorieën die achteraf waar bleken te zijn? In deze aflevering gaan we luisteraarsvragen beantwoorden. Wil je ook een vraag stellen? Stuur hem in via een mail naar dewereld@bnr.nl of via een bericht op X @bnrdewereld. Te gast zijn opnieuw: - Gerben Bakker, strategisch analist bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies
Steeds meer Nederlanders geloven in complottheorieën, wat doen we daar tegen?
De maanlanding, klimaatverandering en corona. Allemaal zaken die volgens complotdenkers niet hebben plaatsgevonden, nep zijn of verzonnen door een kwaadaardige elite om de schadelijke effecten van 5G te verbergen. Het zijn zomaar wat voorbeelden van complottheorieën. Steeds meer Nederlanders hangen één of meerdere van deze theorieën aan. Eén op de vijf Nederlanders g
Wat als Oekraïne toch verliest? | Strategische Vragen
Welke gevolgen heeft een eventueel verlies van Oekraïne in de oorlog voor het land zelf en de rest van Europa? Of kan Oekraïne op een gegeven moment alleen overeind blijven tegen de Russen? In deze aflevering gaan we luisteraarsvragen beantwoorden. Wil je ook een vraag stellen? Stuur hem in via een mail naar dewereld@bnr.nl of via een bericht op X @bnrdewereld. Te gast zijn opn
De lessen van vier jaar oorlog in Oekraïne
De oorlog in Oekraïne duurt inmiddels al vier jaar. Oekraïne bevindt zich in een lastige situatie. Het land wordt hard getroffen deze winter door Russische aanvallen op energiecentrales. Ook voert Trump de druk op Zelensky verder op, maar desondanks blijft Oekraïne fier overeind. Gesprekken over vrede vinden wel weer plaats, maar een oplossing is nog ver weg. Het front zit muurvast
4. Vier jaar oorlog in Oekraïne - Europa steeds meer op eigen benen
Als luisteraar van De Strateeg hebben we iets extra’s voor je: een nieuwe reeks van De Alliantie. De oorlog in Oekraïne duurt inmiddels al vier jaar. Daarom roept BNR haar geopolitieke alliantie weer bij elkaar. We beschouwen de situatie in Oekraïne vanuit het Oekraïense, Russische, Amerikaanse en Europese perspectief. In aflevering vier bespreken we de situatie vanuit het Eur
3. Vier jaar oorlog in Oekraïne - Zonder Trump geen doorbraak
Als luisteraar van De Strateeg hebben we iets extra’s voor je: een nieuwe reeks van De Alliantie. De oorlog in Oekraïne duurt inmiddels al vier jaar. Daarom roept BNR haar geopolitieke alliantie weer bij elkaar. We beschouwen de situatie in Oekraïne vanuit het Oekraïense, Russische, Amerikaanse en Europese perspectief. In aflevering drie bespreken we de situatie vanuit het Ame
2. Vier jaar oorlog in Oekraïne - Rusland kraakt, maar vecht door
Als luisteraar van De Strateeg hebben we iets extra’s voor je: een nieuwe reeks van De Alliantie. De oorlog in Oekraïne duurt inmiddels al vier jaar. Daarom roept BNR haar geopolitieke alliantie weer bij elkaar. We beschouwen de situatie in Oekraïne vanuit het Oekraïense, Russische, Amerikaanse en Europese perspectief. In aflevering twee bespreken we de situatie vanuit het Rus
1. Vier jaar oorlog in Oekraïne - Oekraïne bezwijkt niet
Als luisteraar van De Strateeg hebben we iets extra’s voor je: een nieuwe reeks van De Alliantie. De oorlog in Oekraïne duurt inmiddels al vier jaar. Daarom roept BNR haar geopolitieke alliantie weer bij elkaar. We beschouwen de situatie in Oekraïne vanuit het Oekraïense, Russische, Amerikaanse en Europese perspectief. In aflevering één bespreken we de situatie m
Moet je militaire ervaring hebben op het ministerie van Defensie? | Strategische Vragen
Nog één week en dan zit de taak van Gijs Tuinman als staatssecretaris van Defensie erop. Een turbulente periode waarin de NAVO-norm drastisch omhoog ging en Amerika een radicale ommezwaai maakte. Heeft zijn militaire ervaring Tuinman daarbij geholpen? In deze aflevering gaan we luisteraarsvragen beantwoorden. Wil je ook een vraag stellen? Stuur hem in via een mail naar dewereld@
Staatssecretaris Tuinman: 'We moeten onszelf in Europa opnieuw uitvinden'
Europa wil ook op militair gebied onafhankelijker kunnen opereren van Amerika. Demissionair staatssecretaris Gijs Tuinman ziet hoe we Europese alternatieven proberen op te tuigen, maar vaak loopt het nog spaak omdat Europese landen elkaar de tent uitvechten. Ook denkt Tuinman dat we de dreigende toon van Trump serieus moeten nemen, maar we kunnen niet zonder Amerika. Om Europa slagvaardiger en wee
Hoe lucratief is de georganiseerde misdaad voor bepaalde landen? | Strategische Vragen
Autoritaire landen of dictaturen en de georganiseerde misdaad gaan vaak hand in hand. Twee landen waar dat erg goed zichtbaar is zijn Venezuela en Iran. Hoe spinnen zij garen bij die vorm van criminaliteit, en wat kunnen wij er tegen doen? In deze aflevering gaan we luisteraarsvragen beantwoorden. Wil je ook een vraag stellen? Stuur hem in via een mail naar dewereld@bnr.nl of via ee
Waarom kiezen autoritaire landen voor de georganiseerde misdaad?
Iran en Venezuela zijn twee landen die ogenschijnlijk niets met elkaar te maken hebben, maar toch hebben ze een overeenkomst. Allebei floreren ze in de internationale georganiseerde misdaad. Venezuela is onder Nicolas Maduro verder in de drugscriminaliteit geraakt, en Iran heeft zijn Revolutionaire Garde die zelfs hier een aanslag heeft gepleegd enkele jaren geleden. Beide landen zijn ook geï
Is het internationaal recht een tandeloze tijger? | Strategische Vragen
Is er sprake van een nieuwe internationale rechtsorde. En welk nut heeft het internationaal recht nog nu Trump, Poetin en Xi hun gang gaan? Paul van Liempt stelt jouw vragen aan zijn gasten. Wil je ook een vraag stellen? Stuur hem in naar @BNRDeWereld op X of mail naar dewereld@bnr.nl Te gast zijn opnieuw: - Ron Keller, voormalig diplomaat en oud-ambassadeur in Rusland, Oekraïne, China
Wat zijn de gevolgen van Trumps aanval op Venezuela?
President Trump schokte de wereld met zijn actie in Venezuela, waarbij hij met militair ingrijpen president Maduro gevangen wist te nemen. Amerika heeft het vooral gemunt op de Venezolaanse olie, maar Trump heeft al een nieuw doel: Groenland. Europa reageert voorzichtig en geschrokken. Maar wat te denken van Rusland en China. Deze actie van Amerika legitimeert ook hun handelen rond Oekraïne e
Doet Europa echt wat, of praat het alleen maar? | Strategische Vragen
Europa is nog te afhankelijk van China en Amerika en ook nog eens erg verdeeld. Dat remt onze groei en ons potentieel. Hoe kunnen we ervoor zorgen dat we onze kansen wel benutten? Paul van Liempt stelt jouw vragen aan zijn gasten. Wil je ook een vraag stellen? Stuur hem in naar @BNRDeWereld op X of mail naar dewereld@bnr.nl. Te gast zijn opnieuw: - Ron Stoop, strategisch analist bij het Den Haag C
Het Europese antwoord op China's industriepolitiek
De rel tussen Nederland en China over Nexperia heeft weer eens laten zien hoe afhankelijk heel Europa is van China. Eén besluit van demissionair minister van Economische Zaken Karremans en half Europa stond op zijn achterste benen. Terwijl hier juist eenheid nodig was om onze concurrentiepositie te verstevigen. De verdeeldheid in Europa werd meteen zichtbaar. Vooral de Duitse auto-industrie
Wie lijdt het meest onder de pijn van sancties? | Strategische Vragen
Wie heeft het meest last van het stoppen met Russische olie: Europa of Rusland? Paul van Liempt stelt jouw vragen aan zijn gasten. Wil je ook een vraag stellen? Stuur hem in naar @BNRDeWereld op X of mail naar dewereld@bnr.nl Te gast zijn opnieuw: - Heleen over de Linden, sanctierechtadvocaat. - Lucia van Geuns, energiedeskundige bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies.
Wat voelt Rusland van de oliesancties van Trump?
Amerika heeft de aanval geopend op de Russische olie-industrie. Lukoil en Rosneft worden getroffen door harde sancties. De EU heeft al 19 sanctiepakketten tegen Rusland ingesteld, maar nog niet specifiek tegen deze bedrijven. Al hebben Europese landen wel afgesproken dat we helemaal gaan stoppen met olie en gas uit Rusland. Toch blijft Rusland manieren vinden om sancties te omzeilen. Het belangrij
Zit Japan wel op onze steun te wachten? | Strategische Vragen
Japan waakt voor een confrontatie met China, zo zei de nieuwe premier van het land. De inzet is de omgeving rond Taiwan om toegang te behouden tot de Zuid-Chinese Zee. Paul van Liempt stelt jouw vragen aan zijn gasten. Wil je ook een vraag stellen? Stuur hem in naar @BNRDeWereld op X of mail naar dewereld@bnr.nl Te gast zijn opnieuw: - Hans Horan, strategisch analist bij het Den Haag Ce
Japan waarschuwt China over Taiwan: groeit het risico op een Aziatisch conflict?
Japan en China liggen stevig met elkaar overhoop. De nieuwe Japanse premier Takaichi heeft China gewaarschuwd dat Japan een eventuele Chinese inname van Taiwan niet zal laten gebeuren. Die boodschap zet de twee landen lijnrecht tegenover elkaar en vergroot de spanningen in de regio. De inzet in en rond de Zuid-Chinese Zee en de Grote Oceaan is enorm, met grote militaire en strategische belangen di
Kijkt het Midden-Oosten wel naar Europa? | Strategische Vragen
Veel Europese landen spreken zich fel uit over de situatie in Midden-Oosten, maar toch blijft de diplomatieke invloed van Europa in de regio beperkt. Hoe komt het de Europese Unie weinig invloed heeft op het vredesproces in het Midden-Oosten? In deze aflevering gaan we luisteraarsvragen beantwoorden. Wil je ook een vraag stellen? Stuur hem in via een mail naar dewereld@bnr.nl of via een beric
De beperkte rol van Europa in het Midden-Oosten
Amerika, Egypte en Qatar. Dat zijn de landen die écht invloed kunnen uitoefenen op het vredesproces in het Midden-Oosten. Europa staat erbij en kijkt ernaar. Toch laat de Europese Unie zich regelmatig horen, met felle veroordelingen van het geweld en oproepen tot vrede. Hoe komt het dat Europa maar zo weinig in de melk te brokkelen heeft. En hoe verlopen die gesprekken? En welke rol zou Eur
Kan AI de rol van de mens in het leger overnemen? | Strategische Vragen
AI speelt een steeds grotere rol in onze samenleving. En dus ook bij defensie. Maar hoe beteugelen we AI zodat het gebruik ervan binnen de grenzen blijft. Of kan AI de rol van de mens helemaal overnemen? In deze aflevering gaan we luisteraarsvragen beantwoorden. Wil je ook een vraag stellen? Stuur hem in via een mail naar dewereld@bnr.nl of via een bericht op X @bnrdewereld. Te gast zijn
AI en Defensie: waar ligt de ethische grens?
Kunstmatige intelligentie (AI) grijpt in razendsnel tempo om zich heen. De ontwikkelingen volgen elkaar zó snel op dat het haast onmogelijk is om alles bij te benen. Niet alleen in ons dagelijks leven zien we de invloed van AI, maar ook in het hart van defensie en militaire technologie. Van drones tot autonome wapensystemen en software. AI biedt ongekende mogelijkheden. Maar die technologis
Kan Europa Rusland wel afschrikken? | Strategische Vragen
Kunnen we Rusland eigenlijk wel afschrikken? En hoe kan het dat sommige schrijvers de Russische dreiging wel zagen, maar politici, beleidsmedewerkers en wetenschappers niet? In deze aflevering gaan we luisteraarsvragen beantwoorden. Wil je ook een vraag stellen? Stuur hem in via een mail naar dewereld@bnr.nl of via een bericht op X @bnrdewereld. Te gast zijn opnieuw: - Tim Sweijs, d
Waarom Rusland ons na drie jaar nog steeds verrast (en ons antwoord uitblijft)
De dreiging vanuit Rusland wordt steeds zichtbaarder buiten Oekraïne. Denk bijvoorbeeld aan Russische drones in het luchtruim van Polen, Estland en mogelijk zelfs boven de luchthaven van Kopenhagen. Hoe we hierop gaan reageren, is nog altijd onduidelijk. Terwijl we inmiddels toch wel weten wat de Russische werkwijze is. Toen Rusland Oekraïne drie jaar geleden binnenviel, kwam dat voor ve
Kunnen we ons wel voorbereiden op een crisis? | Strategische Vragen
Om de dreigingen van deze tijd aan te kunnen moeten we weerbaarder worden. Maar weerbaarheid is en blijft toch een containerbegrip. Waar moeten we allemaal aan denken en wat kunnen we daar vooral zelf voor doen? In deze aflevering gaan we luisteraarsvragen beantwoorden. Wil je ook een vraag stellen? Stuur hem in via een mail naar dewereld@bnr.nl of via een bericht op X @bnrdewereld. Te g
Hoe weerbaar is Nederland tegen dreigingen van buitenaf
We bereiden ons voor op oorlogen en militaire conflicten – onder andere door te investeren in onze defensie. Maar militaire paraatheid alleen is niet genoeg. Onze tegenstanders kunnen ons ook op andere manieren treffen, bijvoorbeeld met cyberaanvallen, desinformatiecampagnes of aanvallen op onze vitale infrastructuur, zoals de energie- en watervoorziening. In deze aflevering van De Stra
Een autoritaire leider kiezen is toch gewoon democratisch? | Strategische Vragen
De democratische rechtsstaat ligt onder vuur in het Westen. Populisme en autoritaire leiders willen hun zin doordrijven. Maar, ze zijn wel democratisch gekozen. Dus hoe rijmt dat met elkaar? In deze aflevering gaan we luisteraarsvragen beantwoorden. Wil je ook een vraag stellen? Stuur hem in via een mail naar dewereld@bnr.nl of via een bericht op X @bnrdewereld. Te gast zijn opnieuw: - G
Steeds meer mensen willen een sterke autoritaire leider, ook in Nederland
De democratische rechtsstaat is een fundament van onze vrije samenleving. Maar die staat steeds vaker onder druk – ook in het Westen. Denk aan de manier waarop voormalig president Donald Trump omgaat met Democratisch bestuurde steden in de VS, of aan hoe populistische leiders in Europa bepaalde grondrechten ter discussie stellen. Toch komt deze ontwikkeling niet uit het niets. Deze politici
Kun je anticiperen op criminaliteit in een oorlog of ben je altijd te laat? | Strategische Vragen
De oorlog in Oekraïne heeft niet alleen geleid tot een toename van militaire investeringen in Europa, maar werpt ook een schaduwzijde op. Waar overheden hun defensiebudgetten opschroeven, ontstaan nieuwe kansen voor georganiseerde misdaad. Criminele netwerken proberen op verschillende manieren te profiteren van gewapende conflicten en de toegenomen geldstromen richting defensie. In deze aflev
Hoe criminelen profiteren van onze investeringen in defensie
Oorlogen zoals die in Oekraïne versnellen de technologische ontwikkeling van wapens. Overheden investeren massaal in defensie en veiligheid. Maar die vooruitgang heeft een keerzijde: de technologie en kennis die worden ontwikkeld, blijven niet alleen in handen van staten. Ook criminele netwerken profiteren ervan. Want geavanceerde technologie vraagt om hoogopgeleid personeel – en mensen
Zomerterugblik: Tuinman: 'Poetin wordt niet bang van percentages en budgetten'
De Strateeg selecteert het beste van afgelopen seizoen. Defensie staat voor zijn grootste naoorlogse uitbreiding. Wat de NAVO betreft moet Nederland 16 tot 19 miljard extra in defensie steken, bovenop de 22 miljard die het nu al doet. Die nieuwe norm van 5 procent is goed volgens demissionair staatssecretaris van Defensie Gijs Tuinman, maar alleen daarmee schrik je Poetin niet af. 'Poetin wordt ni
Zomerterugblik: zorgt Trump ervoor dat Europa militair écht gaat samenwerken?
De Strateeg selecteert het beste van afgelopen seizoen. De Europese defensiesamenwerking wordt op dit moment verder vormgegeven. De aanleiding vormde in eerste instantie het uitbreken van de oorlog in Oekraïne. Maar nu, na de harde woorden vanuit het Witte Huis, zijn we echt wakker geworden lijkt het. Maar is dat ook echt zo? Want sommige landen lopen nog altijd uit de pas. Hoe krijg je zovee
Zomerterugblik: vormt Noord-Korea het grootste gevaar voor de NAVO?
De Strateeg selecteert het beste van afgelopen seizoen. Bij cyberdreigingen kijken we snel naar Rusland, maar onderschat Noord-Korea niet! De dreiging op dat gebied uit dat land wordt steeds groter. En dan gaat het niet alleen om hackpogingen, maar ook veel geniepiger onder de radar. Waarom doet Noord-Korea dit en wat kunnen de gevolgen voor ons zijn? Dat ga je horen in deze aflevering van De Stra
Zomerterugblik: democratieën in Europa staan onder druk
De Strateeg selecteert het beste van afgelopen seizoen. We zijn trots op onze democratieën in Europa, maar dat is al lang niet meer vanzelfsprekend. De oorlog in Oekraïne is een direct gevaar voor onze vrijheid en veiligheid. Maar het gevaar komt ook van binnenuit. Wat te denken van Viktor Orbán in Hongarije en de opmars van de radicaalrechtse AfD in Duitsland. Die partij is zo ex
Zomerterugblik: de opmars van de militaire ruimtevaart
De Strateeg selecteert het beste van afgelopen seizoen. GPS, satellietcommunicatie en aardobservaties: zonder de ruimte staat een moderne militaire operatie stil. Terwijl landen strijden om dominantie in dit nieuwe strijdperk, groeit de afhankelijkheid van satellieten en rakettechnologie. De oorlog in Oekraïne heeft de militaire ruimtevaart in een stroomversnelling gebracht en de grenzen tuss
Wat als er oorlog uitbreekt rond de Noordpool? | Strategische Vragen
Wat doen we om eventueel grondstoffen te winnen uit het Noordpoolgebied? En wat kunnen we doen om een oorlog in het gebied te voorkomen? Paul van Liempt stelt jouw vragen aan zijn gasten. Wil je ook een vraag stellen? Stuur dan een bericht op X naar @bnrdewereld. Te gast zijn opnieuw: - Tom Middendorp, voormalig commandant der strijdkrachten - Fiona De Cuyper, strategisch analist bij het Den Haag
De grote strijd om het Noordpoolgebied
De strijd om de Noordpool is losgebarsten. Donald Trump heeft het gemunt op Canada en Groenland, en tegelijkertijd is Rusland met legerbases bezig in Siberië. Wat dat met elkaar te maken heeft? Het zijn allemaal gebieden die grenzen aan het Arctisch gebied, oftewel: de Noordpool. Door klimaatverandering komen vaarroutes vrij te liggen en daarmee ook grondstoffen. En het wordt dus ook een bela
Is er echt consensus binnen de NAVO over wie dat gaat doen? | Strategische Vragen
De NAVO-norm gaat omhoog naar vijf procent. Maar er klonk toch nog gemor vanuit sommige Europese landen. Is er wel échte consensus? En gaan we die vijf procent wel echt halen? Paul van Liempt stelt jouw vragen aan zijn gasten. Wil je ook een vraag stellen? Stuur dan een bericht op X naar @bnrdewereld. Te gast zijn opnieuw: - Tim Sweijs, onderzoeksdirecteur bij het Den Haag Centrum voor
Vijf procent, en hoe nu verder?
De NAVO-top zit erop. 5 procent. Naar dat percentage gaan de defensiebegrotingen van de NAVO-landen groeien. 3,5 procentpunt van dat getal moet ook daadwerkelijk naar defensie gaan. Maar wat gaan we daarmee doen? Trump was vooral erg blij met de hartelijke ontvangst in Nederland en het gevlij van Rutte. Maar wat levert dat op de langere termijn op voor het bondgenootschap? Dat ga je horen in deze
NAVO-top deel 2 - De bromance tussen Trump en Rutte
De NAVO krijgt een nieuwe norm. In 2035 moeten landen 5 procent van hun BBP aan defensie uitgeven, waarvan 3,5 direct aan defensie. Maar deze top stond toch vooral in het teken van de ‘bromance’ tussen president Trump en NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte. Maar wat gaan we eigenlijk doen met al dat geld en hoe ziet de toekomst van het NAVO-bondgenootschap eruit? Om die vragen te beant
NAVO-top deel 1 - De bromance tussen Trump en Rutte
De NAVO krijgt een nieuwe norm. In 2035 moeten landen 5 procent van hun BBP aan defensie uitgeven, waarvan 3,5 direct aan defensie. Maar deze top stond toch vooral in het teken van de ‘bromance’ tussen president Trump en NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte. Maar wat gaan we eigenlijk doen met al dat geld en hoe ziet de toekomst van het NAVO-bondgenootschap eruit? Om die vragen te beant
Welke troef heeft Europa in de onderhandelingen met Trump? | Strategische Vragen
Op de NAVO-top gaat er een nieuwe norm komen, na druk van president Trump. Maar wat heeft Europa eigenlijk om de Amerikanen verder onder druk te zetten? En hoeveel speelruimte heb je als diplomaat in onderhandelingen. Paul van Liempt stelt jouw vragen aan zijn gasten. Wil je ook een vraag stellen? Stuur dan een bericht op X naar @bnrdewereld. Te gast is opnieuw: - Ron Keller, oud-ambassadeur in Ru
Hoe kom je op de NAVO-top tot een deal?
Dinsdag en woensdag is het dan eindelijk zo ver: de NAVO-top in Den Haag! In aanloop naar de top is er al flink in de buidel getast: het moet heel raar lopen als er geen akkoord wordt bereikt over een nieuwe NAVO-norm van in totaal 5%. Maar hoe kom je op zo'n top eigenlijk tot een deal en wat kunnen we voor diplomatieke trucs verwachten? Dat ga je horen in deze aflevering van De Strateeg van: - Ro
