De Groene Amsterdammer Podcast
De Groene Amsterdammer 502 afleveringen nov. 12, 2026
Elke week bespreekt Kees van den Bosch een diepgravend artikel uit De Groene Amsterdammer en interviewt hij de betrokken journalisten. In Buitenlandse Zaken komen onze buitenlandspecialisten aan het woord over geopolitieke ontwikkelingen.
Afleveringen
De kunst van het slapen
Niet in slaap kunnen vallen, ’s nachts wakker worden, jezelf vermoeid de dag door moeten slepen: voor veel mensen is slapen niet makkelijk, met vaak wanhoop als gevolg. Een pianosonate van Mozart, rustgevende ASMR of toch weer die ellendige schaapjes: alles wordt uit de kast gehaald om maar in slaap te vallen. Het is dan ook niet verrassend dat wetenschappers zich momenteel buigen over de re
Amerikaspecial: na de blauwe verkiezingstsunami
Amerikaspecial: een falend buitenlandbeleid kost Donald Trump het Amerikaanse Congres. En wat na de blauwe tsunami? De aangekondigde blauwe golf werd een tsunami. Waar lag dat aan en welke gevolgen gaat dat hebben in Washington en in de wereld? Historicus Nicholas Mulder, die voor het eerst meestemde in zijn staat New York, zoekt de oorzaken in een gezonde dosis economisch populisme bij de Democra
De ogen en oren van het Internationaal Strafhof
Hoffelijk wierp Nederland zich in de zomer van 1998 op als gastland van het nieuw op te richten Internationaal Strafhof. Een prestigieuze toezegging, maar heeft Nederland het hof sindsdien wel genoeg weten te verdedigen? Voor internationale grootmachten China, Rusland en de Verenigde Staten (met Israël als aanhangsel) was het hof vanaf de stichting al een bedreiging. Geen van hen sloot zich a
In het Denkspoor van Ada Lovelace
In deze speciale aflevering van Denkspoor, live op het Brainwash Festival, gaat Stephan Sanders in gesprek met schrijver Tom Grosfeld en hoogleraar informatica Felienne Hermans over het werk en leven van Ada Lovelace, die ook wel de voormoeder van AI kan worden genoemd. Lovelace zag al in de negentiende eeuw de mogelijkheden van computers die ongeveer honderd jaar later werkelijkheid zouden worden
Het rauwe kapitalisme van de scheepsrecycling
Muziek, een champagnefles slaat stuk tegen de romp: zo wordt een nieuw groot schip verwelkomd. Hoe anders gaat dat bij het afscheid. Een groot deel van de vracht- en cruiseschepen eindigt op een strand in India of Bangladesh, waar arbeiders onder primitieve omstandigheden levensgevaarlijk werk doen om de schepen te slopen. Staal en waardevolle spullen worden verhandeld en gif en andere g
Kamerleden debatteren met ChatGPT
Lege metaforen en de herkenbare ‘drieslag’ overspoelen het taalgebruik van politici in Den Haag. Vanaf de tribune van de Tweede Kamer kun je soms Kamerleden met ChatGPT geopend op hun telefoon naar het spreekgestoelte zien lopen. Uit onderzoek van Coen van de Ven en Emiel Woutersen blijkt dat 68 politici het afgelopen jaar door AI gegenereerde teksten hebben uitgesproken tijdens d
Is er een toekomst voor Israël? En voor Gaza?
Simone Korkus doet al een kwart eeuw verslag vanuit Israël. Samen met Kees van den Bosch bespreekt ze de huidige ontwikkelingen in het land. Wat is er na een jaar over van de ‘vredesdeal’ die Trump afdwong? En waar staat Netanyahu’s reactie op de documentaire Naza symbool voor? ‘Ze zijn er nog niet aan toe om de feiten te horen.’ In haar artikel in De Groene van
Van Bolsonaro naar Lula, naar... Bolsonaro? En: politiegeweld, Gaza of schoolspullen, waar gaan de protesten in Frankrijk over?
In Brazilië kan Flávio Bolsonaro, zoon van de opgesloten couppleger en oud-president Jair, over twee weken een nieuw presidentschap binnenhalen voor zijn clan. Wat betekent dat voor Brazilië? En wat betekent het voor de wereld als deze Trump-volgeling een van ’s werelds grootste landen gaat leiden? Journalist Eva Hartog peilt wat Brazilianen aantrekt in deze grofgebekte
Het verzet tegen datacenters is begonnen!
Er duiken steeds meer datacenters op in Nederland die stroom, water en ruimte in beslag nemen. De gebouwen roepen associaties op met vervuiling, Amerikaanse miljardairs en doorgeschoten technologische ontwikkelingen. Niet zo vreemd dat de bouw van deze centra veel verzet teweegbrengt. In De Groene van deze week duikt Koen Haegens in de wereld van datacenters. Wie bouwt al die datacenters, waarom i
Herinneringen aan China
Tijdens haar carrière als correspondent, schrijver en onderzoeker in China zag Garrie van Pinxteren de mooie en de lelijke zijden van het land. Voor haar ogen schreef de Chinese Communistische Partij de afgelopen decennia geschiedenis, maar komt dat verhaal wel altijd overeen met de werkelijkheid? Die vraag onderzoekt Van Pinxteren in haar nieuwste boek Control en Delete, waarvan deze
In het Denkspoor van Michel Foucault
In Denkspoor duikt Stephan Sanders met schrijvers, deskundigen en enthousiastelingen in de denksporen van prominente denkers. Wie heeft onze gedachtenwereld gevormd, soms zonder dat we het zelf beseffen? Met onderscheidende invalshoeken en een focus op minder bekende kopstukken belichten we denkers die zelden in bustevorm op het bureau staan. In deze aflevering van Denkspoor gaat Stephan Sanders i
Toch al aardig ver gekomen, dat vaderschap
Sinds 1965 is de tijd die vaders in Nederland aan hun kinderen besteden verviervoudigd. Tijdens de coronajaren nam de zorg door mannen verder toe. Dat effect bleek blijvend, concluderen onderzoekers van de Universiteit Utrecht. Casper Thomas gaat in gesprek met Or Goldenberg over het gebrek aan verhalen over vaderschap, waarom vaders makkelijk applaus krijgen voor dingen die voor moeders vanzelfsp
Russische dreiging, Europese antwoorden. Wanneer is een oorlog nog ‘hybride’?
Een aanval op een trein vol Europese politici, een droneaanval op het vliegveld van Leipzig en waarschuwingen van Europese regeringsleiders voor meer geweld uit Rusland. Met historicus en Groene-journalist Thor Rydin analyseren we de intensivering van de Russische dreiging en de aanvallen op Europa. Is dit conflict nog wel ‘hybride’ te noemen? In Historische Woorden gaat het over landk
Marja Pruis gaat met pensioen?
Marja Pruis vertrekt als redacteur bij De Groene Amsterdammer. In haar laatste week blikt ze in het blad terug op haar werkende leven: van haar eerste kantoorbaan in Amsterdam tot haar huidige bestaan als schrijver en literair criticus. Samen met Kees van den Bosch denkt ze na over wat werk haar heeft gebracht en hoe het haar leven heeft gevormd. Nu ze afscheid neemt van De Groene, vraagt ze zich
Studio Den Haag en het verknipte politieke debat
Met de intrede van sociale media was het een kwestie van tijd voordat het politieke debat zich van Den Haag naar het telefoonscherm verplaatste. Politiek redacteur Coen van de Ven schrijft deze week in De Groene over de snippet. Steeds meer politici richten zich met strak geknipte, pakkende filmpjes op platforms als Instagram, X en TikTok tot ‘de kijker thuis’. ‘Een goed middel o
In het Denkspoor van Niko Tinbergen
In Denkspoor duikt Stephan Sanders met schrijvers, deskundigen en enthousiastelingen in de denksporen van prominente denkers. Wie heeft onze gedachtenwereld gevormd, soms zonder dat we het zelf beseffen? Met onderscheidende invalshoeken en een focus op minder bekende kopstukken belichten we denkers die zelden in bustevorm op het bureau staan. In deze aflevering van Denkspoor gaat Stephan Sanders i
25 jaar War on Terror: hoe staan we ervoor?
Binnenkort is het 25 jaar geleden dat de Twin Towers instortten tijdens de terroristische aanslagen van 11 september 2001. Dit gold als het startpunt van de huidige War on Terror: een wereldwijde militaire campagne onder leiding van de Verenigde Staten, met als doel het terrorisme voor eens en altijd uit te roeien. Deze week maakt journalist Lotfi el Hamidi in De Groene de balans op. Want hoe
De geopolitiek van het opeisen
Buitenlandse Zaken is terug van de zomerstop! Een golf van economisch nationalisme trekt over de wereld. Historicus en Groene-redacteur Nicholas Mulder schreef een nieuw boek over de politieke geschiedenis van confiscatie en legt uit hoe Europa zich moet opstellen in een wereld waarin brute macht wordt gebruikt om middelen op te eisen. In Historische Woorden klinkt de stem van Vladimir Poetin, die
Depolariseren gaat met vallen en opstaan
Trump splijt families. Harmen van der Veen wil dat tegengaan. In deze aflevering vertelt hij over de terugkeer naar zijn Trump-stemmende familie in Michigan en het maken van het tweede seizoen van zijn podcast 'Don't Talk Politics'. Zijn doel blijft depolariseren, maar zijn opdracht scherpte hij aan: praat meer vanuit je gevoel en minder vanuit je overtuigingen. In gesprek met Or Goldenberg maakt
5. Terug in Nederland met polarisatie-expert Bart Brandsma (Don't Talk Politics!)
De tweede Amerika-reis van Harmen naar zijn familie in West-Michigan verliep minder soepel dan hij had gehoopt. De verdeeldheid tussen de familieleden onderling blijkt groter dan ooit, maar ook Harmen zelf vindt het steeds moeilijker om nog in 'het midden' te blijven. Is hij niet zelf inmiddels flink aan het mee polariseren terwijl hij juist het tegenovergestelde van plan was? Met deze en an
Wereldwijd waterfaillissement
Niet ‘watercrisis’, maar ‘waterfaillissement’ beschrijft de situatie waarin we wereldwijd verkeren, stelt het Global Water Bankruptcy Report. Structurele watertekorten zetten watersystemen over de hele wereld blijvend onder druk. Journalist Bart Crezee las het rapport. Deze week schreef hij in De Groene Amsterdammer onder meer over de nijpende situatie in Teheran. De presid
Op bezoek bij de laatste joden van Tunesië
Hoe is het leven voor joden in de Arabische wereld? Het antwoord op die vraag is sterk gepolitiseerd. Volgens het ene verhaal leefden mensen harmonieus samen tot de opkomst van het zionisme; volgens het andere werden joden altijd al door en door antisemitisch bejegend. Esha Guy Hadjadj besluit dit te onderzoeken. Hij maakt een reportage over de jaarlijkse feestdag Lag Ba’omer op Djerba, een
De Nederlandse overlevenden van de atoombom op Nagasaki
Op 9 augustus 1945 gooiden de Amerikanen hun laatste atoombom op de Japanse stad Nagasaki. Voor velen kwam hiermee de Tweede Wereldoorlog ten einde. ‘Never again’ was de boodschap die luid weerklonk. Maar niet iedereen kon de bom zomaar achter zich laten. Die dag waren er ook honderden Nederlanders in Nagasaki. Ze moesten er in gevangenschap werken voor de Japanners. Deze week schrijf
In het Denkspoor van Ursula Le Guin
In Denkspoor duikt Stephan Sanders met schrijvers, deskundigen en enthousiastelingen in de denksporen van prominente denkers. Wie heeft onze gedachtenwereld gevormd, soms zonder dat we het zelf beseffen? Met onderscheidende invalshoeken en een focus op minder bekende kopstukken belichten we denkers die zelden als buste op een bureau staan. In deze aflevering van Denkspoor gaat Stephan Sanders in g
De Red Bull-wetenschapper Joris Verster werkte voor de energiedranklobby
Na het drinken van een blikje Red Bull verbetert je rijvaardigheid. Het mengen van alcohol met energiedrank veroorzaakt minder agressief gedrag dan het drinken van alcohol alleen – een conclusie die indruist tegen de bestaande wetenschappelijke literatuur. Het zijn bevindingen van Joris Verster, hoofddocent farmacologie aan de Universiteit Utrecht, die betalingen van Red Bull op zijn priv&ea
Hoe de wachtwoordmanager van het Kremlin Nederland binnendrong
Een aantal Europese overheidsinstellingen en bedrijven gebruikt Passwork, een wachtwoordbeheerder die zeer vermoedelijk in verbinding staat met het Kremlin. Dat blijkt uit onderzoek van Investico. Experts waarschuwen dat Europa daarmee kwetsbaar is voor kwaadaardige hacks. Deze week gaat Or Goldenberg in gesprek met onderzoeksjournalisten Sylvana van den Braak en Linda van der Pol over hoe P
Het verhaal van ex-treitervlogger Ismail Ilgun
Tien jaar geleden werden de vlogs van Ismail Ilgun binnen enkele weken nationaal bekend. De 'treitervlogger' filmde hoe hij met zijn vrienden rondhing voor de Vomar in de Zaanse wijk Poelenburg. Hij belandde in een ware mediastorm, die meestal niet zachtaardig met hem omsprong. Deze week schreef Rasit Elibol zijn profiel. Hoe gaat het nu met Ismail? Hoe gaat het in Poelenburg? Waarom vinden buurtg
Een nieuwe generatie politici?
De wens om vanuit de Haagse politiek een cultuurverandering te bewerkstelligen is van alle tijden. Rob Jetten en Henri Bontenbal presenteren zich ook nu weer als een nieuwe generatie politici die het allemaal anders gaat doen. Samenwerken is dit keer het motto. Regelen, ritselen en koffiedrinken maken een comeback. Doet de VVD hieraan mee? Politiek journalist Coen van de Ven onderzoekt deze week h
In het Denkspoor van Alice Miller
In Denkspoor duikt Stephan Sanders met schrijvers, deskundigen en enthousiastelingen in de denksporen van prominente denkers. Wie heeft onze gedachtenwereld gevormd, soms zonder dat we het zelf beseffen? Met onderscheidende invalshoeken en een focus op minder bekende kopstukken belichten we denkers die zelden in bustevorm op het bureau staan. In deze aflevering van Denkspoor gaat Stephan Sanders i
Amerika is jarig! Maar niet iedereen viert feest
Deze week vieren de Verenigde Staten hun 250e verjaardag. Voor onder meer de regering-Trump is dat reden om de vlag vol bombarie uit te hangen. Maar niet iedereen viert feest. In De Groene van deze week schrijft Casper Thomas een reportage over een diep verdeeld Amerika. In een land waar migranten hardhandig worden uitgezet, de regering de geschiedenis actief lijkt wit te wassen en een impopulaire
De oorlog dringt Rusland binnen en de geopolitiek van het voetbal
Er draait iets rondom de oorlog in Oekraïne: een 'vibe shift' die tot ongemak leidt in Rusland. Hoe reageren gewone Russen en president Poetin op het onmiskenbare succes van Oekraïne op het slagveld en ver daarbuiten? Journalist Eva Hartog peilt het psychologische effect van het binnendringen van de oorlog tot ver in Rusland. In Historische Woorden kondigt de beoogde Britse premier Andy
Pokémon GO trainde AI voor de ontwikkeling van killer bots
Het was zo'n tien jaar geleden een rage: met de mobiele telefoon op jacht naar Pokémon. Gezellig met z'n allen, telefoon in de aanslag, op zoek naar Pokémon in bijna de hele wereld: van Central Park in New York tot Amsterdam en Kijkduin. Wat is de relatie tussen Pokémon en killer drones? Werkten al die jongens en meisjes, mannen en vrouwen die door de straten renden onbedoeld
4. Complotten, nepnieuws & GOD | (Don't Talk Politics!)
De spanningen binnen de Nederlands-Amerikaanse familie lopen op. Waar Harmen zoekt naar verbinding, ontmoet hij weerstand, ergernis en achterdocht. En als ook nog de lieve Heer zich tegen hem keert, zit hij met de handen in het haar. Is er nog hoop op een goede afloop?See omnystudio.com/listener for privacy information.
Is de migrant een leugenaar of ‘good guy’? AI moet het uitzoeken voor Europa
Bijou van der Borst, Sofyan El Bouchtili en Michelle Salomons schrijven deze week in De Groene over AI-systemen die lichaamsbewegingen analyseren, stemmen beoordelen of leugens proberen te detecteren. Het hoort allemaal bij het I-SEAMORE-consortium, waar onder meer TNO en Thales Nederland deel van uitmaken. Het project is bedoeld om de grensbewaking van Europa te versterken en werpt een blik op ho
3. Kwetsbaarheid als kracht | (Don't Talk Politics!)
Luisteren als gevende beweging: Harmen heeft er nog weinig succes mee. Misschien gaat het beter als hij de democratische minderheid binnen zijn Nederlands-Amerikaanse familie bezoekt. Hij maakt een wandeling met nicht Irene, drinkt koffie met haar zoon en belt met de broer van tante Wieda in Florida. Gelukkig komt hij erachter dat niet iedereen kwetsbaarheid als zwakte ziet! Luister alle afleverin
Een Nederlandse scherpschutter in het Israëlische leger
Een Nederlandse jongen sluit zich begin 2024 aan bij het Israëlische leger en wordt vervolgens uitgezonden naar Libanon, Gaza en de Westelijke Jordaanoever. Romy van der Burgh, Marieke Rotman en Allart van der Woude reconstrueerden zijn route. Een uniek inkijkje in een uiterst gesloten wereld. Wat posten Israëlische militairen op hun sociale media? Geven die beelden het Openbaar Minister
Alle grote wereldleiders moeten op audiëntie bij Xi
De keizer gaat niet op reis; anderen reizen naar de keizer. Trump, Poetin, Merz en in totaal meer dan twintig regeringsleiders bezochten dit jaar Xi Jinping in Beijing. Wat zegt dit over China's invloed in de wereld en over hoe China die invloed wil gebruiken? En waarom ging Xi dan wél naar Noord-Korea? Garrie van Pinxteren legt het uit. Plus: waarom verschijnt Xi niet gewoon in zwembroek o
Hoe Loosdrecht van dorp tot nationaal strijdtoneel werd
In april barstten op slechts tien minuten fietsen van Yaghoub Sharhani's huis in Loosdrecht protesten los tegen een aangekondigd AZC. Yaghoub, die tien jaar geleden zelf in een AZC leefde, trok de straat op om te spreken met voor-, tegen- en omstanders van de protesten. Het geweld, extremisme en de media-aandacht polariseert het dorp diep, zag hij. In De Groene van deze week maakt Yaghoub&nbs
In het Denkspoor van Peter Kropotkin
In Denkspoor duikt Stephan Sanders met schrijvers, deskundigen en enthousiastelingen in de denksporen van prominente denkers. Wie heeft onze gedachtenwereld gevormd, soms zonder dat we het zelf beseffen? Met onderscheidende invalshoeken en een focus op minder bekende kopstukken belichten we denkers die zelden in bustevorm op het bureau staan. In deze aflevering van Denkspoor gaat Stephan Sanders i
AI en het naderende witteboordenbloedbad
Vernietigt kunstmatige intelligentie onze banen? De échte AI-revolutie levert vooralsnog een ander, onverwacht drama op, ook in de Nederlandse techsector. Drie jaar geleden was Koen Haegens nog sceptisch over het idee dat mensen werkloos zouden worden door AI. Maar na nieuwe, alarmerende geluiden besloot hij zich opnieuw te verdiepen in de tech‘revolutie’. Hij ontdekte dat het e
Het (verloren) overlevingsinstinct van Europa en Poetins oorlog tegen de geschiedenis
Oekraïne heeft het momentum omgebogen in de oorlog tegen Rusland, zag de Britse militair analist Jack Watling, die bijna maandelijks Oekraïne bezoekt. Watling is te gast in een speciale uitzending van Buitenlandse Zaken in het Vredespaleis, bij de Next Gen Veiligheidsconferentie van Instituut Clingendael. Hij legt (in het Engels) uit dat Europese regeringen nog altijd een overlevingsinst
QAQNAS | met Huba de Graaff
Hoe bevecht je je vrijheid als volk, als vrouw en als muzikant? Componist Huba de Graaff spreekt over haar opera QAQNAS, een elektronische opera over de vrijheid van de Koerden en van de vrouw. Of het nu gaat om het seksisme waar De Graaff vroeg in haar carrière tegenaan liep of het vertellen van het Koerdische verhaal: elektronische muziek maken blijkt bij uitstek een manier om los te brek
Een herwaardering van de nacht
De Nederlandse nacht wordt steeds lichter. Gedragsecoloog Sebastiaan Grosscurt onderzoekt hoe lichtvervuiling invloed heeft op de Nederlandse natuur. Het gebrek aan duisternis blijkt grote gevolgen te hebben voor de gezondheid van mens en dier. Daarom moeten we de nacht opnieuw leren waarderen en het licht gaan wantrouwen, betoogt Sebastiaan deze week in De Groene Amsterdammer. De sombere honingzw
2. 'Close the fricking border' | (Don't Talk Politics!)
De schade lijkt hersteld en Harmen kan weer in gesprek met zijn Trump-stemmende familieleden. In deze tweede aflevering ontmoet hij in een wegrestaurant met de ‘beste hamburgers’ van Michigan zijn oudste neef Johan: een ex-marinier en overtuigd aanhanger van Donald Trump, met op zijn hoofd de rode MAGA-pet. Verder maakt Harmen een uitstapje buiten de familie, naar ‘buurman Jim&rs
When I Saw the Sea | met Ali Chahrour
Hoe blijf je werken als choreograaf en regisseur wanneer er naast je repetitieruimte bommen vallen? De Libanese Ali Chahrour weet het. In juni presenteert hij tijdens het Holland Festival zijn multidisciplinaire dansvoorstelling When I Saw the Sea, een werk over de uitbuiting van vrouwelijke migrantenarbeiders in Beiroet, die zich ondanks hun kwetsbare positie krachtig staande weten te houden. In
Hoe kwetsbare wijken buitenspel raken
Achterstandswijken, probleemwijken of krachtwijken: het zijn plekken waar veel mensen wonen met weinig geld, een gemiddeld slechtere gezondheid, schuldenproblematiek en vaak ook veel criminaliteit. Vijf jaar geleden werd een nieuwe aanpak gelanceerd: het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid. Maar in dat plan is te weinig aandacht voor werkgelegenheid, schrijft Floor Milikowski deze week
De geopolitieke volwassenwording van Europa | Vernedering voor de VS? | De strijd tegen desinformatie
Nu de VS haar rol als leider van de wereldorde lijkt op te geven, wordt de vraag steeds urgenter: kan Europa geopolitiek op eigen benen staan? Hoogleraar politicologie Catherine de Vries schetst de laatste stand van zaken rond de Europese pogingen om een democratische wereldmacht te vormen. In Historische Woorden klinkt Friedrich Merz, die hard uithaalt naar de Verenigde Staten. Daarnaast heeft de
De werkelijke omvang van het Nederlandse slavernijverleden
Premier Mark Rutte en koning Willem Alexander maakten eerder excuses voor het Nederlandse slavernijverleden. Maar hoe compleet is ons besef van dat verleden eigenlijk? Journalist Leendert van der Valk publiceert deze week zijn boek ‘Vergeten plekken, vergeten mensen: een atlas van het Nederlandse slavernijverleden’. Waar de historische focus vaak ligt op de Atlantische slavenhandel, ve
1. Schadeherstel | (Don't Talk Politics!)
Harmen is weer terug in West-Michigan. Nu er na Trumps herverkiezing zoveel is gebeurd, is het tijd om opnieuw in gesprek te gaan met zijn Nederlands-Amerikaanse familie. Hoe kijken zij naar een president die genadeloos jaagt op immigranten, dreigt met annexatie van Groenland, een bijna derde wereldoorlog ontketent met zijn aanval op Iran en de wereldeconomie verstoort met torenhoge tarieven? Staa
Hoe Defensie de universiteit binnenmarcheert
Universiteiten zoeken in rap tempo de samenwerking met Defensie. Studenten volgen militaire minors, trekken het veld in en worden reservist, terwijl onderzoeksgeld steeds vaker richting veiligheidsvraagstukken stroomt. Waar de universiteit traditioneel draait om kritische afstand en open debat, vraagt Defensie om hiërarchie, discipline en soms ook geslotenheid. Wat gebeurt er met die academis
In het Denkspoor van William F. Buckley Jr.
In Denkspoor duikt Stephan Sanders met schrijvers, deskundigen en enthousiastelingen in de denksporen van prominente denkers. Wie heeft onze gedachtenwereld gevormd, soms zonder dat we het zelf beseffen? Met onderscheidende invalshoeken en een focus op minder bekende kopstukken belichten we denkers die zelden in bustevorm op het bureau staan. In deze aflevering van Denkspoor gaat Stephan Sanders i
50 jaar punk!
Fred de Vries, zelf punk in de jaren zeventig, over de Sex Pistols, Crass, Siouxsie, Pussy Riot en Bob Vylan. Vijftig jaar verzet. Punk heeft geen uiterste houdbaarheidsdatum: de weigering om het bestaande als norm te accepteren is tijdloos. Kees van den Bosch in gesprek met Fred de Vries over de betekenis van muziek, de tijdloosheid van verzet, de recente heropleving van hard, snel en kort, en de
Is Amerika’s economische dominantie voorbij? | Geopolitieke rampmaanden voor Rusland
Iran was decennia onderworpen aan het economisch wapen van de VS maar draait dat met zijn zeeblokkade om, legt Nicholas Mulder uit. En daarmee is Amerika’s dominantie op het gebied van economische oorlogsvoering voorbij. Casper Thomas en Rutger van der Hoeven luisteren naar paus Leo XIV die de tirannen en meesters van oorlog de maat nam, waarna Donald Trump een prachtige kans miste om zijn m
'Gedwongen terugkeer': een populistische valstrik
Met de vuisten op tafel wordt er in Den Haag en Brussel onderhandeld over een strenger terugkeerbeleid voor vluchtelingen. Toch blijkt een strengere aanpak geen effect te hebben op de vertrekcijfers. Groene-redacteurs Jasmijn Huisman, Irene van der Linde en Yaghoub Sharhani verdiepten zich in het falende Nederlandse terugkeerbeleid. Terwijl strenge praatjes over vreemdelingendetentie en uitz
Grondpolitiek & marktgekte
Frank Mulder schrijft deze week over grondpolitiek en de stijgende prijs van landbouwgrond. Eindelijk wordt de olifant in de kamer benoemd, klinkt het in de reacties om hem heen. Omdat boeren niet kunnen opbieden tegen de hoge grondprijzen, blijven extensieve en natuurlijke vormen van landbouw vaak buiten bereik. Hoe red je de grond van de markt? Wie verrijkt de bodem in plaats van zichzelf?&
In het Denkspoor van María Zambrano
In Denkspoor duikt Stephan Sanders met schrijvers, deskundigen en enthousiastelingen in de denksporen van prominente denkers. Wie heeft onze gedachtenwereld gevormd, soms zonder dat we het zelf beseffen? Met onderscheidende invalshoeken en een focus op minder bekende kopstukken belichten we denkers die zelden in bustevorm op het bureau staan. In deze aflevering van Denkspoor gaat Stephan Sanders s
Geo-engineering: symptoombestrijding van het klimaatprobleem?
Er zijn steeds meer ambitieuze start-ups die de gevolgen van klimaatverandering en de opwarming van de aarde proberen terug te draaien: geo-engineering. Al noemen ze het zelf liever niet zo. Zo probeert Arctic Reflection het smelten van het Noordpoolijs tegen te gaan en wil Stardust Solutions zonlicht blokkeren door deeltjes in de lucht vrij te laten. Zullen deze initiatieven daadwerkelijk een pos
Wint of verliest China met de oorlogen in het Midden-Oosten? | De ergste misdaad tegen de menselijkheid | Israëlische invasie in het zuiden van Libanon
China wil zich niet mengen in de oorlog die de VS en Israël zijn begonnen tegen Iran. Heeft het Chinese bewind er baat bij de chaos op zijn beloop te laten? We bespreken het met Groene-columnist en oud-China-correspondent Garrie van Pinxteren. In Historische Woorden klinkt, vanuit de VN in New York, de Ghanese president John Dramani Mahama die zijn motie in stemming brengt om de trans-Atlanti
Stakkers en wolven
Dat is de titel van het nieuwste boek van Groene-redacteur Lotfi El Hamidi. Een citaat: ‘De Europeanen keken na de oorlog naar de rug van een Joodse vluchteling, de Palestijnen zagen het gezicht van een Joodse kolonist.’ Op nog geen vijf uur vliegen hiervandaan gedogen of steunen westerse landen massamoord en totale verwoesting door Israël. In het Westen moet opnieuw worden nageda
Littekens van je (voor)ouders?
Met een crème op je gezicht je biologische leeftijd aan passen – sommige beautymerken doen die belofte. Het zou verouderingsprocessen tegengaan door epigenetische patronen te resetten. Margreet Fogteloo deed onderzoek naar intergenerationeel trauma en de rol die epigenetica daarin speelt. In hoeverre draag je de littekens van je (voor)ouders met je mee? Uit onderzoek blijkt dat muizen
Weg met de daklozen!
Nederland komt aarzelend tot het inzicht dat het een escalerend daklozenprobleem heeft. Gemeenten proberen ondertussen dakloosheid uit het straatbeeld te weren. Zelfs de meest kwetsbare daklozen, onder wie chronisch zieken, zwangere vrouwen en kinderen, worden willekeurig geweigerd bij opvanglocaties. Dat blijkt uit onderzoek van Investico en De Groene Amsterdammer. De onderzoekers gingen de straa
Economie = oorlog
Waar de openheid, vrijheid en verbondenheid van mondialisering ooit als kracht werden gezien, maken ze Europa nu kwetsbaar. Daarmee is de westerse ideologie dat vrijhandel automatisch tot welvaart leidt, in stukken gebarsten. Zat er ooit een kern van waarheid in die ideologie, of ervaart Europa nu voor het eerst hoe het is om aan het kortste eind te trekken en was het altijd al een mythe? De Veren
Nu Iran is aangevallen zit Europa klem | Trumps vele verklaringen voor de oorlog | Wacht Iran een nieuw regime of een burgeroorlog?
Een speciale editie van Buitenlandse Zaken over Iran. Met politicoloog Catherine de Vries bespreken we de Europese reactie op de Amerikaanse aanvallen. Strategische onafhankelijkheid is voor de EU nog belangrijker geworden, en tegelijk nog moeilijker haalbaar, concludeert ze. In Historische Woorden klinkt Donald Trump, die vele redenen gaf voor de inval, maar geen verder plan lijkt te hebben. Met
In het Denkspoor van Albert Memmi
In Denkspoor duikt Stephan Sanders met schrijvers, deskundigen en enthousiastelingen in de denksporen van prominente denkers. Wie heeft onze gedachtenwereld gevormd, soms zonder dat we het zelf beseffen? Met onderscheidende invalshoeken en een focus op minder bekende kopstukken belichten we denkers die zelden in bustevorm op het bureau staan. In deze aflevering gaat Stephan Sanders in gesprek met
Niet geboren, maar wél gedoopt!
Deze week schrijft wetenschapsfilosoof Trudy Dehue in De Groene Amsterdammer over het dopen van ongeboren foetussen en embryo’s, een katholiek gebruik. Een gruwelijke praktijk waarbij een vrouw – levend of dood – werd opengesneden om de ongeborene alsnog te dopen en zo een plaats in de hemel te verzekeren. Weinigen kennen deze geschiedenis, terwijl zij uitvoerig beschreven staat
Een maand in de tbs-kliniek
“Lord have mercy, if I’ve done somebody wrong. Lord have mercy, if you please.” Klassieke bluesmuziek klinkt op de avond dat Jeroen van Bergeijk zich laat opsluiten in een tbs-kliniek. Tot half elf. Daarna is het doodstil. Een vastlopend tbs-systeem en een onverklaarbare interesse in gesloten systemen zijn voor Van Bergeijk de aanleiding om een maand mee te lopen in tbs-kliniek D
Houdt Ruslands oorlogseconomie het vol? / De machtigste vrouw ter wereld / Handeldrijven buiten de VS om
Vier jaar geleden begon de grootschalige Russische invasie van Oekraïne, gevolgd door sancties en het uitsluiten van Rusland uit de wereldeconomie. Houdt Ruslands oorlogseconomie het vol, of zal het regime van Poetin gaan wankelen door economische stagnatie? We bespreken het met Rusland-expert en vaste BZ-gast Eva Hartog. In Historische Woorden horen we van de nieuwe Japanse premier Takaichi
Is dit Rutte V? Yeşilgöz I? Of toch kabinet-Jetten I?
Met het nieuwe minderheidskabinet moet Den Haag zich opmaken voor een periode van werken aan wisselende meerderheden; ‘een eindeloze formatie’, noemt Coen van de Ven het in zijn stuk in De Groene Amsterdammer deze week. De vraag is welke visie de hoofdrolspelers voor ogen hebben. Waar Lubach spreekt van Yeşilgöz I, heeft Van de Ven het over Rutte IV. Wordt het lang leve het bedrij
In het Denkspoor van Ernst Jünger
In Denkspoor duikt Stephan Sanders met schrijvers, deskundigen en enthousiastelingen in de denksporen van prominente denkers. Wie heeft onze gedachtenwereld gevormd, soms zonder dat we dat zelf weten? Met onderscheidende invalshoeken en focus op minder bekende kopstukken belichten we mensen die zelden in bustevorm op het bureau staan. In deze eerste aflevering gaat Stephan Sanders in gesprek met f
Een unieke demonstratie tegen een huichelachtig Israël-beleid
Al twee jaar lang demonstreren ambtenaren iedere donderdag voor het ministerie van Buitenlandse Zaken tegen het beleid van Nederland omtrent de genocide in Gaza. Deze demonstratie gaat gepaard met zowel bijval als tegenstand. Wat is hun eis? Nederland moet de internationale rechtsorde naleven. Deze week verschijnt in De Groene Amsterdammer een portret over de ambtenaren-sit-in, geschreven door Tji
Natuurlijk is de Eerste Kamer politiek!
Met een minderheidskabinet in zicht ging Kim van Keken op pad naar de Eerste Kamer. Hoe politiek is die Kamer? En wat is nou eigenlijk haar taak? Met voorbeelden die teruggaan tot voor de eeuwwisseling laat Van Keken zien dat de Eerste Kamer altijd politiek is geweest, en dat deals sluiten van alle tijden is. De taak van de chambre de réflexion blijkt nog niet zo makkelijk te duiden. Hoe de
Kan Europa zich aan Trump onttrekken? / Het internationaal recht is niet dood / ASML als kruispunt in de chipoorlog
Wat kan Europa doen nu de Verenigde Staten zich steeds vijandiger opstellen? Hoogleraar Catherine de Vries buigt zich over de stroever wordende verhoudingen tussen Europa en Amerika. In Historische Woorden luisteren we naar Dawda Jallow, de minister van Justitie van Gambia. Zijn land diende bij het Internationaal Gerechtshof een zaak in tegen Myanmar. En Groene-medewerker en correspondent Diederik
In Syrië zoekt familie nog steeds naar vermisten
Familieleden organiseren bijeenkomsten in ‘Waarheidstenten’, nu er eindelijk openlijk gesproken kan worden over hun dierbaren die vermist zijn. In Syrië is op industriële wijze gemoord. Niemand weet precies hoeveel mensen ‘achter de zon zijn gegaan’, zoals het Syrische gezegde luidt voor mensen die zijn meegenomen door Assads veiligheidsdiensten. De nieuwe Syrisch
Een jaar Trump II
René Nicole Good en Jerome Powell zouden tekenend zijn voor het afgelopen jaar van Trump II: wat er gebeurt als je je niet aanpast aan Trumps beleid. Volgens Rutger van der Hoeven en Casper Thomas is het nog erger. Wat ontbreekt, is het gezicht van de mensen die door de knieën gaan voor Trump: de onzichtbaren. Waar Trump I weinig effectief bleek, is al snel duidelijk geworden dat Trump
Op reis naar de grens van Noord-Korea
Het conflict tussen Noord- en Zuid-Korea sleept al tachtig jaar voort. De dreiging voor Zuid-Koreanen is in al die tijd nooit verdwenen, ondanks de wapenstilstand. Zo werd in 2010 het eiland Yeonpyeong aangevallen door Noord-Korea, een aanval waarvan de aanleiding nooit officieel bekend werd. Toch gaan mensen in Seoul en andere delen van Zuid-Korea soms bijna lacherig om met de dreigingen uit het
De ontvoering van Maduro / Het einde van de NAVO? / Opstand in Iran
Met de ontvoering van Maduro en de boodschap Venezuela wel even te zullen ‘besturen’, pakken de VS de draad als koloniale macht weer op, betoogt hoogleraar Hispanic Studies Sebastiaan Faber. Hij ontwart de kluwen aan motieven en trauma’s waarmee de regering-Trump het westelijk halfrond claimt. In Historische Woorden spreekt de Deense premier Mette Frederiksen. Als de VS hun vinge
Xandra Schutte. In gesprek met de hoofdredacteur
Het is een beetje de muis en de olifant, maar toch zijn ze wel degelijk met elkaar te vergelijken: twee weekbladen, The New Yorker en De Groene Amsterdammer. Op Netflix staat een mooie documentaire over The New Yorker, dat vorig jaar 100 jaar bestond. Volgend jaar bestaat De Groene 150 jaar. Hoe gaat het met De Groene? Waarom heeft De Groene geen factcheckers in dienst? Heeft De Groene weleens moe
God is nu een sjamaan
Natuurreligies zijn al eeuwenoud en gaan bijna zo ver terug als de mens bestaat. In de moderne wereld worden nog altijd heidense geloven gepraktiseerd. Zo ook het sjamanisme: een geloof dat zijn oorsprong heeft in Siberië, maar dat tegenwoordig in uiteenlopende vormen voorkomt, met invloeden uit onder meer Nepal en Bali. Sanne Bloemink onderzoekt het sjamanisme in Nederland. Ze ondergaat zelf
God is back and he’s trending
Er is iets aan de hand met jongeren en met geloven. Jongeren laten zich feestelijk dopen. Influencers delen een getuigenis van hun bekering op sociale media. Het lijkt een nieuwe trend: Gen Z kiest Jezus. Het is een onderwerp dat het afgelopen jaar veel is besproken in journalistieke bladen. Jongeren zouden de secularisatietrend hebben gekeerd. Is dit een significante verandering? Dat was het star
Aung San Suu Kyi; bejubeld, verguisd, vergeten
De dochter van de vader des vaderlands van Myanmar werd in 1988 bekend toen ze in verzet kwam tegen de militaire junta die het land regeerde. Ze leefde - totdat ze in 2016 State Counselor werd - af en aan 15 jaar onder huisarrest en werd een beroemde politieke gevangene. In 1991 won ze voor haar strijd de Nobelprijs voor de Vrede. Na een periode van voorzichtige democratisering volgde in 2021 opni
